41. kafli
Mið-Eden
Í fyrstu kölluðu þau þetta kæra, gamla heimili í Vestur-Chang-þorpinu einfaldlega „Eden“. Árum saman gekk það ekki undir öðru nafni. En þegar erfiðleikarnir brutust út árið 1887 tóku nokkrir úr flokki Fans sér þetta heiti fyrir athvarf sem þeir opnuðu í nágrenninu, og þá varð nauðsynlegt að gera greinarmun á stöðunum. Hsi bætti því við þessu eina orði, *Chong*,* sem er svo merkingarþrungið í huga hvers Kínverja, og upp frá því var heimilið jafnan nefnt „Mið-Eden“.
Þar þurfti maður að sjá hann til að kynnast honum sem allra best. Sumir sýna ekki sínar bestu hliðar heima fyrir. En það gerði Hsi. Jafnvel stutt dvöl undir þaki hans varð ógleymanleg. Hún gerði manni kleift að skilja þá tryggð sem hann vakti hjá öðrum og þann kraft sem bjó í lífi hans á víðara sviði.
Sumarið 1894 hlotnaðist höfundi þessarar bókar sú ánægja að vera boðinn þangað velkominn við sérstakt og eftirminnilegt tækifæri. Þá tók Hsi í annað sinn á móti sínum elskaða og virta vini, Hudson Taylor, sem var nýkominn frá Englandi ásamt frú Taylor. Sú höfðinglega gestrisni sem þar var sýnd lýsir vel einni hliðinni á örlátu skapferli hans. Frásögnin fer hér á eftir eins og hún var skrifuð á þeim tíma.
* *Chong*, þ.e. í miðju, upprunalegur, altækur. Þetta er sama orðið og Kínverjar nota í eftirlætisheiti sínu yfir eigið land: *Chong-kueh*, Miðríkið.
Fagran júlímorgun lögðum við af stað frá P'ing-yang og héldum í Vestur-Chang-þorpið, en þangað var hálfs dags ferð í átt til fjallanna. Hsi hirðir hafði sent sinn eigin vagn til að sækja okkur, og hann rúmaði allan hópinn, þar sem herra og frú Hudson Taylor gátu ekki lagt af stað fyrr en daginn eftir. Þetta var í fyrsta sinn sem við ferðuðumst með kristnum ekli og múldýrum frá kristnu heimili, og eftir tíu vikna ferðalag við allt aðrar aðstæður var sú tilbreyting meira en kærkomin. En þótt dýrin væru viljug og maðurinn vaxinn verki sínu var langur sumardagurinn farinn að halla í rökkur áður en við náðum áfangastað. Vingjarnlegur fylgdarmaður okkar hafði nokkrum sinnum bent okkur á hvar heimili Hsi stóð handan sléttunnar, og þegar við nálguðumst þorpið, sem umlukið var vel hirtum múrvegg, vorum við fegin að geta gripið til okkar erlenda tungumáls til að lýsa ákafri eftirvæntingu okkar.
„Hvernig skyldi þetta allt saman vera? Þá erum við loksins komin hingað. Hvað það verður áhugavert að sjá hann á eigin heimili.“
Andartaki síðar skröltum við inn um þorpshliðið og vorum komin inn í þröngar göturnar. Allt var hljótt, líkt og þorpið svæfi. Kvöldskuggarnir færðust yfir okkur þegar við beygðum fyrir dularfull horn og ókum fram hjá sérkennilegum húsum og bogahliðum.
„Þá erum við komin,“ kallaði ekillinn upp yfir sig og sneri múldýrunum til vinstri inn í íbúðagötu með löngum, gluggalausum veggjum til beggja handa, og við enda götunnar komum við auga á ljós á hreyfingu og manneskjur fyrir utan rúmgott dyrahlið. Jú, þarna voru þau, allt heimilisfólkið, úti í sumarnóttinni og biðu þess að fagna okkur.
Áður en vagninn hafði numið staðar var eiginmaður minn stokkinn niður og hneigði sig djúpt að kínverskum sið til að svara kurteislegum móttökum Hsi hirðis. Síðan var okkur ekið inn fyrir, þvert yfir ýmsa húsagarða og opin svæði, og gekk Hsi hirðir á undan með stóra pappírslukt til að vísa veginn. Okkur fannst þetta dálítið undarlegt og við gátum ekki ímyndað okkur hvert verið væri að fara með okkur. Við vissum nefnilega frá Hoste að herbergi hirðisins, þar sem tekið yrði á móti okkur, voru nærri innganginum, umhverfis húsagarð sem gengið var inn í um dyr á hægri hönd. En þetta var heilt ferðalag. Hvað gat þetta þýtt?
Loks nam vagninn staðar og við stigum út á vítt, opið svæði sem líktist helst þreskivelli. Þar beið frú Hsi og tók svo ástúðlega á móti okkur að okkur leið brátt eins og heima hjá okkur. Umlukin ýmsum úr heimilisfólkinu vorum við leidd að stóru borði sem dúkað var hreinum, hvítum dúk, og á því logaði á erlendum lampa. Tebollarnir stóðu allir tilbúnir og okkur til undrunar sáum við að bera átti fram máltíð þarna úti undir beru lofti. Þetta var óvænt tilslökun við enskan smekk.
Þegar við komum að borðinu beið okkar þó enn meiri undrun, því að við sáum þá að svæðið í kringum það á þreskivellinum hafði verið girt af með kaðlaneti, tveggja til þriggja feta háu, svo að það leit út eins og rúmgóður sumargestasalur; yfir höfðum okkar myndaði breiður segldúkur skjólþak, studdur tólf eða fleiri háum tréstaurum.
„Hérna,“ sagði Hsi hirðir, „getum við haldið samkomurnar okkar. Hér verður svalara en innandyra.“
Hann bauð þegar í stað C. og eiginmanni mínum að setjast í öndvegið, en það voru glæsilegir stólar sem komið hafði verið fyrir með réttum hætti við norðurenda þessa afgirta rýmis, alveg eins og í móttökusal. Meðfram báðum hliðum skiptust á minni hægindastólar og teborð í venjulegri röð, svo að við hin í hópnum vissum hvar við áttum að setjast þegar frú Hsi bauð konunum til sætis. Í þögnunum sem urðu á milli samtala var ekki hægt annað en að velta fyrir sér hvar við ættum að gista um nóttina, og virða um leið fyrir sér af áhuga stóru bygginguna í bakgrunninum. Eflaust var þetta hlaða, þar sem dyrnar sneru út að þreskivellinum. En gat þetta verið hlaða, með þessum fallega pappírsklæddu gluggum og björtu múslíntjöldum, og útskorinni töflu yfir dyrunum með þremur stórum táknum sem við sáum í lampaskininum og merktu „Heilagt musteri Guðs“?
Ráðgátan varð ekki leyst fyrr en teið hafði verið drukkið. Þá reis frænka frú Hsi á fætur, geðþekk gömul kona, og sagði að ef við vildum hressa okkur við eftir ferðalagið biði okkar heitt vatn í herbergjunum okkar. Þreytt og rykug þáðum við það með þökkum og veltum fyrir okkur hvert farið yrði með okkur. Og undrun okkar varð ekki lítil þegar frú Hsi fór ekki með okkur í kvennaherbergin við einhvern fjarlægan húsagarð, heldur gekk á undan okkur að þessari sömu byggingu aftast í afgirta rýminu, dró tjöldin til hliðar og bauð okkur að ganga inn. Við gerðum það og við hvert fótmál blöstu við ný undur. Því fór fjarri að þetta væri hlaða eins og við höfðum haldið; þetta var nánast eins og konunglegur skáli – heil röð herbergja, fallega búin, hrein og svöl, og allt til reiðu fyrir okkur.
Með vaxandi undrun skoðuðum við allt sem þar var að finna, snortin af þeim merkjum um ástúðlega umhyggju sem blöstu við hvarvetna. Úr borðstofunni í miðjunni var gengið inn í stórt svefnherbergi fyrir karlmennina öðrum megin, en tvö minni herbergi hinum megin. Öll voru þau þægilega búin húsgögnum og afar vistleg. Ljós loguðu á borðunum og nýjar strámottur þöktu gólfin alveg; ný bambustjöld ásamt litríkum gluggatjöldum skýldu dyrum og gluggum, og nýir, hvítir þófadúkar lágu ofan á fíngerðum, hvítum mottum á hverju rúmi. Rauðir dúkar voru breiddir á borðin og á miðju hverju borði lá snyrtilegur ferningur úr grænu olíusilki í fallegum, djúpum lit. Messinglaugar, svo gljáfægðar að spegla mátti sig í þeim, stóðu tilbúnar til notkunar á litlum trönum, og hjá þeim voru hrein, hvít handklæði og ný stykki af bestu Pears'-sápu. Í stuttu máli var allur staðurinn svo hreinn og aðlaðandi, svo fágaður og bjartur, að við trúðum varla eigin augum.
Og þarna stóðu þau kæru hjón, Hsi hirðir og frú Hsi, áköf að sjá hvort okkur líkaði, en vildu hvorki heyra þakkir né mótbárur.
„Þetta er ekkert. Þetta er með öllu óverðugt. Við hefðum glöð viljað búa miklu betur í haginn fyrir okkar aldna yfirhirði og fjölskyldu hans.“
Um leið og við höfðum nýtt okkur sjóðheita vatnið sem beið í þvottaskálunum var tilkynnt að kvöldverður væri reiðubúinn, og við gengum út til sannkallaðrar veislu. Við annan endann á langa borðinu, með sínum tandurhreina dúk og bjarta lampa, stóðu tveir fagurlega útskornir, hábaka stólar. Þeir voru auðvitað ætlaðir karlmönnunum. En okkur til undrunar hafði einnig verið komið fyrir sætum handa okkur konunum við hinn endann. Á þessu höfðum við alls ekki átt von, því að Hsi hirðir er mjög strangur á því sem „við á“ og fylgir siðum lands síns eins langt og unnt er – en þeirri meginreglu erum við fyllilega sammála. Þegar allt var tilbúið bað hann Guð af einlægu hjarta að blessa fund okkar og þakkaði Honum fyrir að hafa leitt okkur þúsundir mílna yfir lönd og höf heim til sín.
Að kvöldverði loknum tók allt heimilisfólkið þátt í heimilisguðsþjónustu með okkur í svala, opna gestasalnum okkar. Tunglið var komið upp og skein í allri sinni dýrð. Við fagurt, innlent lag sungu þau hinn kunnuglega sálm „Hann leiðir mig“. Hsi hirðir stýrði sjálfur stundinni. ...
Og við vorum þarna í raun og veru: við hlustuðum á kröftug orð hans og horfðum framan í þennan litla hóp sem var fulltrúi svo margra hundraða sem höfðu hlotið blessun af þjónustu hans, umkringd rökkvuðum fjöllunum og víðáttumikilli sléttunni þar sem hann hafði unnið sitt þrotlausa starf.
Um kvöldið kórónaði frú Hsi þessa kurteislegu gestrisni með því að taka ekki annað í mál en að sofa í sama herbergi og við ungfrú B., en í hinu herberginu annaðist húsbóndinn herrana. Auðvitað gafst ekkert tækifæri til að eiga stund í einrúmi með eiginmanni mínum. Þar sem við vorum nýgift urðum við raunar að láta sem við sæjum hvort annað ekki, eins og kostur var, til að misbjóða ekki góðum siðum.
Næsta morgun ríkti mikil eftirvænting vegna komu hjónanna herra og frú Hudson Taylor. Þau komu til þorpsins um hádegisbil í fylgd Hoste, og þótt samkoma stæði yfir í þann mund var allt annað lagt til hliðar til að fagna þeim af hjartans lyst. Ekkert tók fram þeim kærleika og fögnuði sem Hsi sýndi þegar hann tók aftur á móti þessum manni á heimili sínu, manninum sem Guð hafði notað til svo mikilla verka í þágu Kína. Hann kom sjálfur með heitt þvottavatn og sá til þess að tebolli tengdaföður míns væri ávallt fullur. Hann flýtti fyrir hádegisverðinum og hlóð kræsingum á borðið. Síðan tók hann ekki annað í mál en að þjóna sjálfur til borðs, af ótta við að aðstoðarmenn hans yrðu ekki nógu fljótir að uppfylla hverja ósk. Afar hugnæmt var að sjá tárin koma fram í augu hans þegar tengdafaðir minn reyndi að þakka honum alla þessa rausnarlegu góðvild, og heyra hann segja:
„Þetta er ekki neitt! Hvað hefur þú ekki þolað og liðið, herra, til þess að þjóð mín mætti eignast fagnaðarerindið? Þetta er gleði mín og forréttindi. Hvernig gæti ég gert minna?“
Við urðum djúpt snortin. En steininn tók þó úr þegar Hoste ljóstraði upp leyndarmálinu og sagði okkur frá öllu því erfiði sem þessir kæru vinir höfðu lagt á sig okkar vegna. Þessi fallegu herbergi voru alveg jafn ný fyrir honum og okkur. Hann hafði oft komið á heimili hirðisins, en hér höfðu orðið algjör umskipti. Hann sagði okkur að byggingin væri í rauninni hlaða sem hefði ekki verið annað en þak og þrír berir veggir. Nýi framhliðarveggurinn og gluggarnir, milliveggirnir, múrhúðunin, hvíttunin og veggskreytingarnar – allt hafði þetta verið gert sérstaklega fyrir okkur, og húsgögnin höfðu verið borin úr eigin herbergjum hirðisins yfir nokkra húsagarða. Og allt var þetta gert fyrir aðeins nokkurra daga heimsókn.
Þetta var Hsi hirði líkt og lýsti örlátum anda hans í hvívetna. Hvílíkt kærleiksþel, hvílíkt þakklæti og tryggð! Annað dæmi af sama toga sneri að föður hans elskaða vinar, Hoste, en Hsi vissi að hann átti við vanheilsu og þjáningar að stríða. Langt í burtu í Englandi naut hershöfðinginn allra þæginda og bestu umönnunar. Okkur kann að virðast sem hluttekning Hsi, og sá nokkuð óvenjulegi háttur sem hann hafði á að tjá hana, hafi tæpast getað bætt miklu við líðan hans, en hver veit nema bænir hans hafi haft mikla blessun í för með sér. Hann lagði á sig ómælda vinnu við að útbúa tvær ólíkar tegundir af lyfjum og kom með þau til Hung-tung ásamt bréfi sem var honum mjög líkt og senda átti til Englands. Pillurnar voru í tveimur stórum flöskum sem tóku eina og hálfa píntu hvor, og fyrirmælin voru þau að taka ætti átta af rauðu gerðinni á hverju kvöldi með sjóðheitu vatni, en tuttugu af þeirri svörtu á hverjum morgni fyrir morgunverð. Bréfið, sem var fagurlega skrifað á mislit pappírsblöð, hljóðaði svo:
Sakir náðar, kærleika og boðorðs Drottins okkar (leyfist mér að ávarpa þig svo):
Elskaði og virti Hoste hershöfðingi,
Þó að ég geti ekki komið í líkamanum og heilsað þér, hef ég í andanum þegar verið hjá þér fyrir löngu og spurt frétta af þér. Megi Drottinn létta af þér veikindum þínum svo að þú náir aftur fullum styrk.
Allt frá því að ég heyrði minn heittelskaða hirði, Hoste, segja að þú værir veikur hef ég ekki látið af að biðja þess að Drottinn lækni þig með sinni eigin hendi. Nótt eina, þegar ég var í heitri bæn, lagði heilagur andi mér í brjóst að fá hirði mínum, Hoste, tvær tegundir af lyfjum svo að hann gæti komið þeim tryggilega til þín til inntöku. Önnur tegundin er rauð og nefnist Ho-lo-shu; það er bætiefnapilla sem er góð til að lækna hvers kyns máttleysi í höndum og fótum. Taktu átta pillur á kvöldin með sjóðheitu vatni. Hin tegundin er svört og nefnist Huan-sha-tan; hún hjálpar til við að styrkja aldrað fólk og bæði karlar og konur geta notað hana. Taktu tuttugu pillur á hverjum morgni. Ég hef beðið aftur og aftur um að heilagur andi leiðbeini mér rétt við að gefa þér þessi lyf.
Hver skyldi nú vera raunverulegur tilgangur og ætlun himnesks Föður okkar með öllu þessu? Vissulega er það þetta: Þú hefur tekið nokkra af sonum þínum og lagt þá á altari Guðs til að boða sannleikann í mörgum löndum, mönnum til hjálpræðis. Starf þeirra er hið mikilvægasta í allri víðri veröld og frá örófi alda allt til þessa dags hið dýrmætasta í augum Hans. Þess vegna hlýtur að koma sá tími að slíkt starf gangi í gegnum eldraun.
Á liðnu ári kvaddi einn af elskuðum sonum þínum þennan heim og fór í sitt eilífa heimili, Himinninn. Í ár ert þú sjálfur veikur og þín virta eiginkona er heilsuveil. Drottinn almáttugur vill fullkomna þetta starf þitt til hjálpræðis mönnum, og því verður að reyna það í eldi um stund.
Himneskur Faðir okkar leiddi mig til að afhenda þessar tvær lyfjaflöskur. Hann vill einnig að ég sýni þér, virti herra, vott af þeim sanna kærleika sem fæst fyrir kross Krists. Því að það er ekki lyfið eitt og sér sem kemur að gagni, heldur hitt sem lyfið er til vitnis um.
Þiggðu þetta því frá auðmjúkum þjóni þínum sem innilegan kærleika af hreinu hjarta, svo að þú megir vita að erfiði þitt hefur ekki verið til ónýtis. Á meðan þú gengur í gegnum prófraunir uppsker hvert landið af öðru blessunina. Þetta er í sannleika að fylgja fordæmi himnesks Föður okkar, sem gaf Son sinn til að frelsa heiminn. Hve mikil verða ekki laun þín síðar meir!
Og nú spyr ég um líðan þinnar virtu eiginkonu og bið fyrir kveðju til allra þeirra sem starfa í þágu Kína og safnaðanna í hinum ýmsu héruðum þess; þeirra sem styðja verkið með bænum sínum; þeirra sem styrkja China Inland Mission með fjármunum sínum; allra hirða, eiginkvenna þeirra og kennara; já, allrar fjölskyldu ríkisins þar sem Himinninn ræður, bæði bræðra og systra. Friður og farsæld sé með þeim öllum!
Ég sárbæni alla að biðja innilega fyrir mér í því verki sem Drottinn hefur falið mér til hjálpræðis körlum og konum með því að opna athvarf fyrir ópíumneytendur í héruðunum Shan-si, Ho-nan, Shen-si og Chih-li, að Guð megi styrkja mig í veikleika mínum.
Biðjið þess einnig að Drottinn úthelli heilögum anda sínum og sendi enn marga hirða og kennara frá ykkar virta landi til okkar í Miðríkinu til að boða fagnaðarerindið, því að í hverju héraði hefur Drottinn opnað víðar dyr fyrir boðun sannleikans.
Ég bið himneskan Föður okkar að Hann varðveiti þig, virti herra, og þína virtu eiginkonu enn um mörg ár í friði hér á jörð. Amen.
Eigin hendi ritað af auðmjúkum þjóni þínum, HSI af Guðs náð,
Sigurvegara illra anda.
En slíkt gestahald og bréfaskriftir voru óvenjuleg og rufu hinn jafna gang mun hversdagslegra lífs. Í Mið-Eden gekk nefnilega allt sinn fasta gang. Allt var skipulagt með reglu, vel ígrundað og framkvæmt af alúð. Kærleiksrík og árvökul umhyggja Hsi fyrir velferð allra sem honum var trúað fyrir minnti á hin guðlegu lofsorð um Abraham, „vin Guðs“:
„Ég þekki hann, að hann mun bjóða börnum sínum og húsi sínu eftir sig að þau varðveiti vegu Drottins.“
Eftir því sem starfið óx og hann var oftar að heiman samdi hann reglur handa aðstoðarmönnum sínum til leiðsagnar, og héngu þær á sýnilegum stað í gestasalnum. Skjalið var fagurlega skrifað með fínlegu „grasletri“ eða lipurri rithönd og fest á tréspjald, og leit það út eins og opinber tilkynning. En það var þó í einu veigamiklu atriði ólíkt flestum slíkum tilkynningum, því að því var í raun framfylgt.
ffl ttq re
„Af Guðs náð,“ hófst skjalið, „eru þessar reglur settar til að nema hina himnesku kenningu, til að sinna rekstri og störfum og til að taka sómasamlega á móti gestum. Þeim ber að hlýða af trúmennsku.“
REGLUR FYRIR MIÐ-EDEN
I. Á degi Drottins skulu allir sækja almenna guðsþjónustu þrisvar sinnum. Heilög kvöldmáltíð skal haldin einu sinni í mánuði. Einhver hirðir eða öldungur skal annast undirbúning hennar og veita safnaðarmeðlimum úr sveitunum í kring viðurgerning. Þeim sem hafa fallið í synd og ekki iðrast má ekki veita slíkar móttökur.
II. Enga vinnu má vinna á sunnudögum. Á heimilum þeirra sem tilbiðja Guð skal öllum inniverkum og útiverkum lokið á sex dögum. Aðeins störf vinnumanna í þjónustu Guðs eru óbönnuð, það er að fóðra og brynna nautgripum og gæta sauðfjárins.
III. Á virkum dögum skulu allir rísa úr rekkju í dögun. Allir eiga að vaka og biðja, og þegar þeir hafa greitt sér og þvegið sér í framan skulu þeir sópa herbergin og húsagarðana af kostgæfni, setja börnin til verka og ganga til eigin starfa án þess að voga sér að vera latir.
IV. Á hverju kvöldi virkra daga skal halda samkomu. Á sumrin er tímanum breytt og hún haldin á hádegi. Í mestu hitunum má halda samkomuna utandyra fram á haust, en þá skal hún aftur haldin í kapellunni á kvöldin. Því að hentug tilhögun kemur þeim sem sækja samkomurnar til góða.
Skipan samkomanna skal vera sem hér segir: Á mánudögum er skýring á Ritningunni og les þá hver og einn eitt vers til skiptis.
Á þriðjudögum er bænastund: fyrst eru lesin nokkur vers um fagnaðarerindið eða um bænina. Bjóða má safnaðarmeðlimi að stjórna samkomunni eða biðja nokkra um að leiða í bæn. Biðjið þess að verkamönnum fjölgi í Kína og erlendis, að blessun veitist söfnuði okkar og hvert athvarf í öllum héruðunum njóti hennar, og biðjið einnig fyrir Mið-Eden okkar.
Á miðvikudögum er sálmasöngur: æfa skal tíu sálma, nýja og gamla.
Á fimmtudögum er prédikun fagnaðarerindisins: ræðumaðurinn skal spyrja karla, konur og börn jafnt út úr efninu, svo að þau eigi auðveldara með að skilja og muna, og fara af grunnsævi út á dýpið, frá hinu minna til hins meira, svo að þau taki framförum dag frá degi.
Á föstudögum er bæn fyrir öllum mönnum: beðið er um náðuga úthellingu heilags anda til að leiða menn alls staðar til trúar og hjálpræðis. Á laugardögum skal aftur æfa tíu sálma og biðja Drottin í sameiningu að veita blessun á Hans eigin degi og varðveita hvert athvarf frá ógæfu.
Síðan fylgja ítarlegar reglur um heimilishaldið sem gefa innsýn í daglegt líf í Mið-Eden. Til dæmis:
„Yii bróðir á að sjá um búskapinn, fóðrun dýranna, notkun múldýra og vagna, vatnsburð, áburðarsöfnun, grasslátt og fleira, og leita í öllu verndar og umhyggju Guðs.
„Hann skal láta nokkur af börnunum hjálpa sér við ýmis smáverk. Hann má ekki leyfa börnunum að slást og rífast. Ef þau eru óhlýðin skal Si öldungur sjá til þess, þegar komið er heim af ökrunum, að þau sem eru yngri en tíu ára fái tuttugu högg á lófann, en þau sem eru eldri en tíu ára þrjátíu högg. Ef einhver drengur vill ekki gangast undir þessa hirtingu skulu tveir hraustir safnaðarmeðlimir halda honum og hýða hann á bert bakið, tuttugu högg fyrir þá sem eru yngri en tíu ára og þrjátíu fyrir þá sem eldri eru.“
Þessi regla er nauðsynleg vegna þess hve agaleysi er almennur veikleiki í Kína. En þessari áminningu er bætt við:
„Þið verðið að elska börnin vegna Drottins og það er tvímælalaust skylda ykkar að aga þau með þessum hætti. Þegar sauðféð kemur heim af beit skal Ti-teh bróðir annast það. Hann skal gefa því vatn og salt af alúð og biðja Guð að halda skepnunum við góða heilsu. Tveimur öðrum safnaðarmeðlimum er falið að hirða um hesthúsin, fjósið og bæjarhliðið, einnig að sópa veginn og lesa í Ritningunni í frístundum sínum.
„Si öldungur skal í trausti á mikinn mátt Guðs sjá til þess að þessum reglum sé framfylgt þegar hirðirinn er að heiman. Ásamt Cheo og Yuen skal hann einnig búa til hinar ýmsu pillur og ekki vanrækja sameiginlega bæn um að lyfin verði rétt tilreidd með hjálp heilags anda, að þau megi bjarga fólki frá ópíumreykingum og leiða það til trúar á fagnaðarerindið, og einnig að pillurnar verði vel gerðar, sléttar og fallegar á að líta.“
Tíma barnanna er þannig háttað að helmingur þeirra er við nám á meðan hinn helmingurinn vinnur.
„Ef þau óhlýðnast himneskum lögum Guðs skal hirta þau með priki samkvæmt ofangreindum reglum.
„Blíða prinsessa“ (litla bróðurdóttir hirðisins) „á að sópa herbergin þrjú sunnan við húsagarðinn á morgnana; eftir morgunverð á hún að spinna þráð, en eftir hádegisverð á hún að læra og gefa hænsnunum, og bíða með að tína eggin þar til hænan er farin af hreiðrinu. Ef hún gerir þetta ekki allt almennilega á gamla frænka hennar að slá hana fimm högg á höndina með litlu priki.
„Litlu silfurklukkur á að gæta litlu systur sinnar. Hún má ekki láta barnið hvíla á rúmum annarra eða fá það öðrum til gæslu. Ef hún lítur ekki almennilega eftir því á hún að fá þrjú högg hjá gömlu frænku.
„Gamla frænka ber ábyrgð á hrísgrjónum, mjöli, salti, ediki og öðrum vistum, og hún geymir lyklana. Hún á stöðugt að hafa vakandi auga með heimilishaldinu, slá í gongið, annast konurnar og pakka inn lyfjunum svo að þau séu tilbúin til útsendingar. Hún á að reynast fyllilega traustsins verð í umsjón sinni með þessum málefnum Drottins.
„Eiginkona öldungsins á að sjá um inniverkin í fjarveru frú Hsi og halda öllu húsinu hreinu og snyrtilegu. Hún á einnig að ráðfæra sig við gömlu frænku sína um stjórn kvennanna. Þær eiga að biðja saman, halda frið sín á milli og vinna saman í sátt og samlyndi að öllu leyti.
„Wang og Yuen bera ábyrgð á matargerðinni á þessu heimili Guðs. Þeir verða að vera iðjusamir og sjá til þess að réttirnir séu vel eldaðir og ilmgóðir. Því sem tilheyrir Guði má hvorki fleygja né sóa, og óhreinu vatni má ekki skvetta út á veginn vegfarendum til ama.
„Annar heimilismaður á að taka til nægilegt magn af kolum og vatni til nota á sunnudegi.
„Ch'i“ (góður og hæfileikaríkur bróðir) „á að hafa frelsi til að fylgja leiðsögn Andans, vinna stundum heima hjá sér og hjálpa stundum til í Mið-Eden.
„Cheo ber ábyrgð á öllum búverkfærum, olíubornum körfum, sigtum og þess háttar þegar hann er ekki að búa til lyf.“
Þá fylgja sérstök fyrirmæli um kjörson Hsi hirðis, sem leiddist út á glapstigu og olli honum nærri hjartasorg: „Ef Kuen-hu bróðursonur minn kemur heim á að koma vel fram við hann. Gefið honum lyf ef hann er veikur. Sendið í bæinn og kaupið fínt hveiti og brauð. Ég get ekki annað en elskað hann, þótt hann valdi mér sorg.“ Að lokum er engum leyft að sækja kaupstefnur eða leiksýningar; enginn má reykja, hvorki þurrpípu né vatnspípu, og vín má alls ekki hafa um hönd. Heimilisfólk má ekki sofa á daginn, nema um uppskerutímann (á fjórða tungli) þegar dagar eru langir og vinnan erfið, en þá má taka sér stutta hvíld á hádegi. Ekki er leyfilegt að ganga á milli húsa með slúður.
„Hver sá sem ekki vill fylgja þessum reglum verður alvarlega áminntur um að snúa af leið sinni. Ef hann kýs frekar að yfirgefa Mið-Eden er honum það frjálst.
Reglur í gildi árið 1894 e.Kr. Í trausti á Drottin, Hsi, Sigurvegari illra anda (þar sem hver illur andi verður að víkja).“ Allt hljómar þetta einkennilega í eyrum okkar Vesturlandabúa, en það sýnir vel hvernig Hsi fléttaði kristna trú sína inn í daglegt líf. Í hans augum var ekkert smávægilegt. „Að baki hverju einasta atriði býr mikill sannleikur,“ var eitt af þeim spakmælum sem einkenndu hann. Hann trúði því að beita ætti æðstu lífsreglum í minnstu smáatriðum hversdagsins og að hið sanna ástand hjartans kæmi einmitt í ljós í þessum smáu hlutum. Þetta er djúp og alvörugefin lífsskoðun sem felur í sér: „Hvort sem þér því etið eða drekkið eða hvað sem þér gjörið, þá gjörið það allt Guði til dýrðar.“* Þannig er hægt að fyllast Andanum, því að ekkert er undanskilið stjórn Hans. Hsi bjó yfir einstakri mannglöggvun sem jaðraði við innsæi, og mat hans á því fólki sem hann átti samskipti við byggðist að miklu leyti á slíkum vísbendingum. Þessi einlæga festa í smáu hlutunum gaf lífi hans sjálfs svo sterkan hagnýtan kraft. Hann var nefnilega strangari við sjálfan sig en nokkurn annan og kappkostaði án afláts að ná þeim markmiðum sem hann setti öðrum. Engu að síður var ekkert í nærveru hans sem fældi fólk frá. Börn elskuðu hann. Hann hafði góða kímnigáfu og þægilegan hlátur. Hann var ætíð hlýlegur og glaðvær í fasi, en þó hvergi fremur en heima hjá sér, og engum gaf hann meira af sjálfum sér en sínu eigin stóra heimilisfólki. Á síðari árum tók hann upp þá varúðarráðstöfun að taka þá sem vildu koma til hans á þriggja mánaða reynslutíma í fyrstu. Það leysti mörg vandamál og gerði það að verkum að allt gekk mun greiðar fyrir sig. En þótt kröfur hans væru strangar – engar kaupstefnur, leiksýningar, vín, reykingar, slúður eða hvíld á daginn – voru fáir, ef þá nokkrir, sem óskuðu eftir að yfirgefa Mið-Eden þegar þeim tíma lauk. Þeir höfðu fundið lifandi kristni í verki á kínversku heimili og voru glaðir að fá að njóta hinna kærleiksríku og heilbrigðu áhrifa hennar.
* Fyrra Korintubréf 10:31 og Kólossubréfið 3:17.Fyrra Korintubréf 10:31 · Kólossubréfið 3:17
Jafnvel heiðinn áhorfandi, sem fylgdist aðeins með utan frá, kunni að meta margt af því sem átti sér stað í Vestur-Chang-þorpinu. Mörg ár voru liðin síðan nágrannar Hsi höfðu lagt fast að honum að gerast þorpshöfðingi, þrátt fyrir trúarskipti hans. Þeir voru meira að segja fúsir til að láta skurðgoðin svelta, ef þeir gætu aðeins tryggt sér bænrækna stjórn hans á málefnum sínum. Og það sem síðar gerðist hafði ekki haggað þessu trausti sem þeir báru til hans í öndverðu. Auðvitað voru þeir sem ekki gerðust kristnir oft harðir í andstöðu sinni. En á heildina litið var persóna Hsi virt, jafnvel af fólki í „hans eigin átthögum“. Og langt út fyrir þorpið var máttur Guðs hans, sem heyrir bænir, víðkunnur, þannig að þjáð fólk var flutt þangað langt að til þess að beðið yrði fyrir því.
„Undanfarin mörg ár,“ skrifar hann í stuttu yfirliti sínu, „hefur bæði verið athvarf og fagnaðarerindissalur í mínu eigin húsi, þar sem ég hef fyrir kraft Guðs læknað sjúkdóma, gert það að verkum að margur ópíumreykingamaður hefur læknast og prédikað fagnaðarerindið. Þetta starf hefur einnig haldið áfram þegar ég hef verið að heiman.
„Maður nokkur að nafni Liang hafði í langan tíma verið illa haldinn af djöflinum og varð ekki við hann ráðið. Móðir hans fékk nokkra ættingja þeirra til að koma í Mið-Eden okkar og sárbæna mig um að fara og lækna hann. Sumir af heimilisfólkinu færðust undan og sögðu: ‚Hirðirinn er ekki heima.‘ En frú Hsi hrópaði upp yfir sig:
„‚Við björgum mönnum fyrir trú á Guð! Erum við háð hirðinum? Ef móðir hans er fús til að trúa á Drottin Jesú og kasta burt skurðgoðum sínum má hún koma með son sinn hingað tafarlaust. Við munum biðja með þeim og Drottinn mun vissulega lækna hann.‘“ Þegar móðirin fékk þessi skilaboð kastaði hún skurðgoðum sínum og lýsti yfir löngun til að trúa. Syni hennar skánaði þegar í stað lítið eitt og þau gátu flutt hann heim til mín. Þar báðu frú Hsi og hinir kristnu mikið fyrir honum. Og á um það bil einum mánuði læknaðist hann af ópíumfíkninni, illi andinn var rekinn út og hann varð alheill. „Einnig voru nokkrir aðrir, bæði karlar og konur, sem þjáðust af sjúkdómum sem enginn maður gat læknað, en með því að sækja samkomurnar á heimili okkar reglulega náðu þau sér smám saman og leiddust til að treysta á Drottin.“
Hér er önnur tilvitnun, síðasta málsgreinin í þessu allt of stutta handriti hans.
„Alltaf þegar þurrkatíð gengur í garð tilbiðja nágrannaþorpin Drekakónginn (Satan) til að fá regn. Þorpið okkar tekur aldrei þátt í því með þeim. En himneskur Faðir okkar heyrir og svarar bænum í náð sinni, og í nokkur ár hefur Hann gefið okkur meira regn en fallið hefur í öðrum þorpum í nágrenninu. Þannig er jafnvel heiðinn lýðurinn farinn að segja:
„‚Fólkið í Vestur-Chang-þorpinu nýtur svo sannarlega mikils góðs af Jesútrúnni.‘
„Það er vegna þess að í þorpinu okkar höfnum við ekki Drottni. Þess vegna hljótum við blessun. Sannar þetta ekki sannleikann í heilögu orði Guðs?“
Slíks vitnisburðar er þörf meðal heiðinna manna. Og hvert okkar finnur ekki máttinn sem býr í bænalífinu? Hsi bað um alla hluti; hann leitaði hjálpar Guðs í viðskiptamálum og fjölskyldulífi af sömu einföldu og öruggu tiltrúnni og í andlegum efnum. Hann trúði því til dæmis að Drottinn hefði mun betra vit á akuryrkju en hann sjálfur og hefði alveg jafn mikinn áhuga á umhirðu lands hans og uppskeru og á stjórn himintunglanna. Alveg eins og mesti þjóðhöfðingi jarðar, væri hann faðir, myndi áreiðanlega bera umhyggju fyrir þörfum litla barnsins síns engu síður en ríkismálum. Og Faðir okkar er óendanlegur, það er að segja án nokkurra takmarkana. Þannig bað Hsi „án afláts“, vegna þess að hann bað um alla hluti, frá einu augnabliki til annars, dag eftir dag. Sem dæmi um hvernig hann fékk leiðsögn tala eftirfarandi staðreyndir sínu máli.
Þetta var sumarið 1894, og Hsi var nýbúinn að hirða fyrstu haustuppskeruna af akurlendi sem átti nokkrum vikum síðar að sá hveiti í fyrir voruppskeruna. Kínverski bóndinn fylgir nánast óbreytanlegum venjum í öllu sem lýtur að akuryrkju. Honum myndi aldrei detta í hug að breyta þeim, því hvernig ætti hann að geta farið fram úr speki hinna fornu vitringa? Þegar fyrstu haustuppskerunni hefur verið safnað inn er jörðin því grófplægð og látin bakast í sólinni fram í síðari hluta september. Þá koma haustrigningarnar, og þá er auðvelt að herfa jarðveginn og sá korninu í tæka tíð svo að það nái að skjóta traustum rótum áður en frostin ganga í garð. Þannig hefur þetta alltaf verið gert og enginn myndi reyna minnstu breytingu. Samt kemur oft upp erfið staða, einkum á býli eins og hjá Hsi, þar sem áveitur eru ógerlegar og frjósemi landsins er algjörlega háð regninu. Það er nefnilega ekki hægt að sá hveitinu fyrr en regnið hefur mýkt jörðina, en ef ekki er búið að sá því fyrir septemberlok eru mjög litlar horfur á uppskeru um vorið. Í þetta sinn bað Hsi um leiðsögn eins og hann var vanur, og sú spurning virtist vakna í huga hans hvort láta ætti landið bíða eins og venjulega. Hann bað innilega um þetta í nokkra daga. Myndi regnið dragast? Átti hann að breyta einhverju til að tryggja betri uppskeru? Loks virtist svarið berast mjög skýrt: „Herfaðu landið strax, en sáðu seint.“ Hann sagði mönnum sínum þetta þegar í stað, og þrátt fyrir spottið sem því fylgdi tóku þeir til óspilltra málanna á meðan jörðin var enn rök eftir sumarrigningarnar og herfuðu hana rækilega, þar til allt var mjúkt og tilbúið fyrir sáningu. Auðvitað þýddi þetta að leggja varð til hliðar brýn verk sem aðrir bændur voru að vinna, og í augum áhorfenda virtist þetta fáránlegt uppátæki, alveg dæmigert fyrir þessa óskiljanlegu kristnu menn. En Hsi og aðstoðarmenn hans tóku því með ljúfmennsku, og með því að leggja örlítið harðar að sér á öðrum sviðum náðu þeir nágrönnum sínum fljótt aftur.
Þá rann hinn örlagaríki tími upp. Dagarnir liðu hver af öðrum og ekkert rigndi. Þriðja vikan í september leið, sú fjórða var að renna sitt skeið á enda og bændur alls staðar voru nánast örvæntingarfullir. En á allra síðustu stundu komu skúrirnar. Land Hsi drakk í sig langþráðan rakann á svipstundu og ekkert var eftir annað en að sá korninu. Fullur þakklætis lauk hann þessu verki fljótt, á meðan ólánsamir nágrannar hans reyndu árangurslaust að brjóta upp harðnaðan jarðveginn og gáfust loks upp hver af öðrum, því að þeir sáu að það var vonlaust þetta haustið. Þegar hann var spurður, nánast með gremjuþunga, hvernig hann hefði getað vitað þetta, útskýrði Hsi fúslega að þetta hefði verið bænasvar. Lærdómurinn þurfti engra frekari skýringa við.
Einn ávöxtur þessa stöðuga bænalífs var það viðhorf, sem var honum svo eðlilegt, að sjá hönd Guðs í öllu. Rétt eins og á fyrri árum talaði Drottinn enn til hjarta hans í gegnum allar kringumstæður, og hann dró margan lærdóminn þar sem aðrir hefðu kannski einblínt á ytri orsakir.
„Jörðin er barmafull, hana fyllir Himinninn og hver hversdagslegur runni logar af Guði; en aðeins sá sem sér dregur skóna af fótum sér, hinir sitja í kringum hann og tína brómber.“
Hsi varð ekki aðeins var við Guð í hinu stöðuga kraftaverki náttúrunnar yfir sér og allt í kringum sig. Hvenær varð hann ekki var við Hann? Svo virtist nánast sem ekkert væri of hversdagslegt eða of smávægilegt til að geyma einhvern boðskap frá Föðurnum sem Himinninn hýsir og tekur að sér að láta allt samverka til góðs fyrir börn Hans. Tökum ósköp einfalt og heimilislegt dæmi.
Þennan sama vetur árið 1894, sem var óvenjuharður, drápust nokkrir sauðir hans, að því er virtist úr kulda. Auðvitað voru nágrannar hans fljótir til að segja:
„Nú, hvers vegna verndaði Guð þinn þig ekki? Þú segir að skurðgoðin séu einskis virði. Nú er röðin komin að okkur,“ og svo framvegis. Þetta var þungbært og tjónið var tilfinnanlegt. En umfram það fannst Hsi þetta ekki vera Guði til dýrðar. Hann lagði því stund á bæn og föstu út af þessu hversdagslega máli. Getur nokkuð verið of ómerkilegt fyrir einlæga athygli okkar ef það snertir heiður Hans, hversu óbeint sem það er? Kannski hafði Drottinn einhvern tilgang með þessu, hugsaði hann. Var eitthvað í fari hans sjálfs eða einhvers á heimilinu sem mislíkaði Guði? Var þetta áminning eða viðvörun?
Þegar hann hafði beðið um hríð fór hann að koma auga á lærdóm sem okkur hefði kannski ekki dottið í hug, en reyndist afar tímabær fyrir hann sjálfan og fólkið í kringum hann. Tvímælalaust voru það mögru sauðirnir sem höfðu drepist. Um sumarið, þegar gnægð var af beit, höfðu þeir vanrækt að bíta nægju sína og höfðu nú orðið harðindum vetrarins að bráð.
Það nægði. Hann kallaði heimilisfólkið saman, gerði því grein fyrir atvikinu og lagði sérstaka áherslu á þessi tvö atriði. Síðan útskýrði hann líkamsstarfsemi sauðkindarinnar og hvernig hún getur safnað fituforða með því að bíta vel þegar gnægð er matar, svo að hún hafi varabirgðir að ganga á þegar minni næringu er til að dreifa. Að lokum heimfærði hann allt málið í einlægri brýningu til sín og annarra um að gera ekki eins og sauðirnir höfðu gert.
„Hér erum við á grænum grundum í Mið-Eden okkar,“ sagði hann með réttu. „Okkur gefst hvert tækifæri til að nærast á orði Guðs og eflast í andlegum efnum. Þannig verður það ekki alltaf. Þetta er náðarár okkar. Sá tími mun koma að við verðum tvístruð og verðum fyrir ofsóknum og raunum úti í köldum heimi. Þeir sem eru kærulausir núna og latir munu þá óhjákvæmilega bregðast. Hvernig nýtum við tækifæri okkar? Þið sem vanrækið einkabænina og eruð utan við ykkur við guðsþjónustur, hvað verður um ykkur síðar þegar þrengingar dynja yfir? Sálir ykkar, hálfsveltar, munu ekki þola grimmdarfrostin sem djöfullinn á örugglega eftir að senda.“
Þetta var alvarleg viðvörun. En það var hvernig hann sneri orðunum að sjálfum sér í lokin sem bræddi öll hjörtu.
„Bræður,“ sagði hann, „Drottinn hefur líka talað til sálar minnar. Mest er sökin mín. Hvers vegna drápust þessir sauðir? Það var vegna kuldans. Kannski hefðum við getað hugsað betur um þá. Þeir voru veikburða, jafnvel þótt það hafi verið þeim sjálfum að kenna. Og bræður, ég hef verið of harður við ykkur. Ég hef ekki elskað ykkur og vakað yfir ykkur öllum af nægilegri blíðu. Drottinn er að ávíta mig fyrir kalt hjarta mitt og skort á mildi gagnvart þeim sem villast af leið. Æðsti hirðirinn er ekki þannig. Ég iðrast líka, og ásamt ykkur vil ég leitast við að lifa nær hjarta Hans.“
Hve fús hann var á þessum síðari árum til að horfast í augu við eigin mistök og læra að gera betur. Jafnvel þegar heiðinn maður var viðstaddur var hann fús til að játa bresti sína eða ranglæti opinberlega – en það er það síðasta sem nokkur maður í Kína myndi gera án náðar Guðs.
Eitt sinn bað heiðinn ættingi hann um hjálp við kornskurðinn hjá sér. Hsi hafði úr nógu fólki að spila á þeim tíma, og þar sem hann hugsaði aðeins um skyldur frændseminnar bauðst hann strax til að senda átta eða tíu menn. Þetta var líklega meira en maðurinn hafði búist við og hann hélt vel ánægður leiðar sinnar. En Hsi hafði ekki beðið um málið. Og hann var minntur óþyrmilega á þá vanrækslu þegar þrír af mönnum hans veiktust þennan sama dag. Hann leitaði þegar í stað til Drottins vegna veikinda þessara aðstoðarmanna, og þá kom sú sannfæring yfir hann að málið væri Honum ekki þóknanlegt: „Maðurinn er heiðinn. Þú lánar þá eingöngu vegna þess að hann er ættingi þinn. En þetta eru kristnir menn – þjónar mínir.“
Hann játaði mistök sín samstundis og sagði Drottni að hann myndi ekki senda mennina.
„En þú ert búinn að lofa því,“ var svarið sem barst.
Hann fann djúpt til sektar sinnar og vissi um hríð ekki hvað hann átti til bragðs að taka. Síðan ákvað hann að fara til ættingja síns, segja honum allan sannleikann og biðja hann í ljósi aðstæðna að þiggja fimm menn í stað tíu. Þegar þetta var gert færðist ró yfir hjarta hans og mennirnir sem lágu veikir náðu sér fljótt.
Hann lifði annasömu lífi, einkum í Mið-Eden. Hann var svo fjölhæfur að alltaf var verið að leita til hans. Hvað sem stóð til var víst að kallað yrði á „hirði okkar“ ef hann var einhvers staðar í kallfæri. Hann gat eldað góðan kvöldverð, sniðið fallegan frakka, haft umsjón með gerð heils alklæðnaðar, bæði innri og ytri klæða, eða skópars sem passaði vel án þess að kreppa að. Hann hafði ekki aðeins afburðahæfileika til að stjórna stórum verkefnum heldur einnig óvenjulegt vald á smáatriðum. Og allt sem hann var, eða gat orðið fyrir náð Guðs, stóð hverjum þeim til boða sem hann gat hjálpað.
Þetta var mikil breyting og þeir tóku best eftir henni sem höfðu þekkt hann frá upphafi. Hugsjón hans var orðin sú að vaða ekki yfir aðra heldur bera byrðar þeirra, að drottna ekki heldur þjóna. Hafði meistari hans ekki sagt: „Ég er meðal ykkar eins og sá sem þjónar“? Á síðari árum hafði sú hugsun djúp áhrif á hann að rétt eins og Guð í Kristi hafði látið líf Sitt fyrir okkur, „eigum við“ (ekki megum við, heldur eigum við) „að láta lífið fyrir bræðurna“.* Og honum fannst þetta eiga jafnt við um smáa hluti sem stóra. Var Drottinn Jesús ekki alltaf að láta líf Sitt fyrir aðra, löngu áður en Hann kom að krossinum?
Hvað tímann varðaði, svo dæmi sé tekið, birtist þetta sama hugarfar í því hve þolinmóður hann tók jafnvel hinum erfiðustu truflunum. Þótt á honum hvíldi þung ábyrgð var hann alltaf til taks fyrir þá sem leituðu til hans, jafnvel með minnstu erindi. Því var sífellt verið að trufla hann við störf sín og hann varð að gera það að bænarefni að Drottinn hlífði honum við óþarfa áreiti. En þegar kallið kom brást hann þegar við, ekki með mótbárum, heldur í kærleika og samúð; það gilti einu hvort um var að ræða óþarfa spurningu frá klaufalegum aðstoðarmanni eða áhyggjufulla móður að úthella hjarta sínu. Að sjálfsögðu reyndi hann eftir fremsta megni að skipuleggja starfið þannig að hver deild hefði sinn eigin ábyrgðarmann. En svo var það allt hitt sem bættist við og ekki var hægt að sjá fyrir eða gera ráð fyrir, auk allra persónulegu erfiðleikanna sem enginn gat borið undir neinn annan.
Höfundur þessarar bókar man vel eftir einni lexíu frá honum sem aldrei mun gleymast.
Þetta var á mikilvægu móti og Hsi var rétt í þann mund að fara að stjórna einni af aðalsamkomunum. Hann hafði fastað og beðið frammi fyrir Guði í bæn, og þegar áheyrendurnir voru komnir saman gekk hann út úr herbergi sínu með bækurnar í hendinni, tilbúinn að stíga á pallinn. Hugur hans var fullur af boðskapnum, og þegar hann gekk yfir húsagarðinn tók hann varla eftir konu sem beið þar, fyrr en hún gekk í veg fyrir hann. Enginn annar var viðstaddur og hann hafði ekki minnstu hugmynd um að fylgst var með þessu litla atviki á bak við opinn glugga.
* Fyrsta Jóhannesarbréf 3:16.Fyrra Jóhannesarbréf 3:16
„Æ, Hsi hirðir,“ hrópaði hún upp yfir sig, „ég er búin að bíða eftir þér. Litli drengurinn minn er lasinn. Viltu vera svo vænn að gefa mér eitthvað við hóstanum í honum? Lyfið þitt á örugglega eftir að gera honum gott.“
Málið þoldi greinilega bið. En án þess að sýna nokkra óþolinmæði nam hann staðar og sagði vingjarnlega við konuna:
„Láttu ekki hjarta þitt vera áhyggjufullt. Um leið og samkomunni lýkur skal ég útbúa eitthvað. Ef þú getur ekki beðið núna skaltu senda einhvern seinna til að sækja lyfið.“
Konan hughreystist við þetta og settist niður til að bíða. Hsi talaði af miklum krafti á samkomunni síðdegis. Og þegar guðsþjónustunni lauk laumaðist hann burt til að finna móðurina og útskýra þolinmóður fyrir henni nákvæmlega hvernig ætti að gefa lyfið og hvað gera skyldi fyrir barnið.
„Þetta var í raun aðdáunarvert,“ sagði Hoste eftir að hafa fylgst náið með honum árum saman. „Hann minnti mig oft á Hudson Taylor að þessu leyti. Í öllu því vinnuálagi sem á honum hvíldi, þar sem raunverulega mikilvæg mál kröfðust athygli hans, virtist þolinmæði hans og kurteisi gagnvart jafnvel hinum óbilgjörnustu gestum aldrei bregðast. Hann var gagntekinn því hugarfari og þeirri sannfæringu að hann væri í raun og veru þjónn þeirra vegna Krists, og að þannig ætti það að vera.“
Á sama tíma tók hann þessar truflanir nærri sér og þráði meira næði til að geta helgað sig bæn og andlegri þjónustu. Undir lok ársins 1894 skrifaði hann:
„Þau fimmtán ár sem liðin eru síðan ég tók fyrst trú á Drottin Jesú hef ég stundum leitt hina kristnu í Mið-Eden okkar við bústörfin, stundum hjálpað til við matargerð í eldhúsinu þegar undirbúa þurfti veislu, stundum aðstoðað við framleiðslu lyfjanna okkar og stundum jafnvel gengið í almenn heimilisstörf; auk þess hef ég ferðast á milli héraða til að annast málefni athvarfanna, prédikað og læknað sjúkdóma eða hjálpað til við stjórn safnaðarmála. Allt árið um kring er ég ákaflega upptekinn, og af þeim sökum hef ég brugðist skyldum mínum gagnvart söfnuðunum í P'ing-yang og í Ta-ning-héraði svo mjög að ég er ekki verður þess að kallast hirðir þeirra.
„Ég bið alla hina erlendu kristniboða og innlendu hirða í auðmýkt að biðja fyrir mér og grátbiðja Drottin að gefa mér fleiri samverkamenn, sem geta tekið á sig ábyrgðina á heimili mínu og málefnum athvarfanna, svo að ég geti helgað mig óskiptur bæninni og boðun fagnaðarerindisins. Þetta er það sem hjarta mitt þráir í sannleika. Amen.“