Kallaður til ævilangrar þjónustu

Frá þeirri stundu er hann bað fyrst um gjöf andans tók Hsi öruggum og örum framförum á hinum himneska vegi. Vald ópíumsins var að fullu sigrað og sneri aldrei aftur. En það var ekki allt, því svo virtist sem Guð kenndi honum sjálfur á sérstakan hátt, og andlegur þroski hans var undraverður.

Verk Guðs í sálinni, líkt og á öðrum sviðum, þokast oft hægt og rólega áfram upp að vissu marki, en gengur þá afar hratt fyrir sig. Stundum er einn dagur hjá Drottni sem þúsund ár, og svo þúsund ár sem einn dagur. Dagur Drottins var runninn upp í lífi þessa manns, og þar sem áður hafði átt sér stað hægfara niðurbrot hófst nú hröð og jákvæð uppbygging. Undirbúningsverkið hafði farið fram í gegnum alla hans fyrri sálarbaráttu: tilfinningu hans fyrir hégóma lífsins, óttann við dauðann og syndavitundina; það hafði líka unnið í allri leit hans að sannleikanum, í mistökum hans og vonbrigðum, sjálfsásökunum og örvæntingu. Hann hafði smám saman misst alla von á sjálfum sér og öðrum, uns honum var engin leið fær önnur en að bíða ljóssins sem átti eftir að renna upp. Og þegar þetta mikla Ljós rann loks upp yfir honum svaraði öll vera hans kallinu og ummyndaðist á svipstundu. Allt í einu var maðurinn hrifinn inn í hið andlega ríki og á sama augnabliki sannarlega fæddur inn í fjölskyldu Guðs.

Á meðan hið langa undirbúningstímabil stendur yfir þýðir ekkert að reyna að reka á eftir því sem gerist í sálinni. Það væri eins og að reyna að kalla fram vorið um miðjan vetur eða búa til sumaryl með því að kveikja bál úti í hríðinni. Hver kristinn maður er guðlegur leyndardómur, og aðeins sá sem öðlast guðlega visku veit hvernig rétt er að umgangast jafnvel hinn smæsta.

Allt of oft gætir þeirrar vanahugsunar að fyrst maður hafi alist upp í miðri heiðni, með aldalangt myrkur og skurðgoðadýrkun að baki, hljóti það í eðli sínu að taka hann mörg ár að tileinka sér andlegan sannleika að nokkru ráði. Við búumst ekki við að hann skilji það sem við getum skilið eða nái jafn fljótt að reyna hið guðlega. Eins mætti halda því fram að þar sem kristnin hefur nú verið í Evrópu mörgum öldum lengur en á dögum Páls, stöndum við á hærra stigi og höfum náð meiri andlegum þroska en hann. Fáar villur geta verið heimskulegri og skaðlegri, og fátt er líklegra til að tálma verki anda sannleikans. Við þurfum oft að láta minna okkur á að öll andleg uppljómun kemur frá Guði og að Hann er óbundinn í verkum Sínum. Hann getur gert kristinn mann úr ófrelsuðum Kínverja alveg jafn auðveldlega og fljótt og úr ófrelsuðum Evrópubúa með því að verka beint á anda mannsins. Ef við gerðum okkur almennilega grein fyrir þessari staðreynd myndum við biðja meira, án þess þó að prédika minna; við myndum reiða okkur meira og með stærri væntingum á heilagan anda, og bera meiri lotningu fyrir leyndardómi hins guðlega lífs í sál jafnvel yngsta barns.

Kvöld eitt skömmu eftir hina miklu frelsun sína var Hsi einn á bæn í herbergi sínu. Orðið var áliðið nætur og allt hljótt í kringum hann. Þótt hann væri svo ungur í trúnni og aðeins nokkrir dagar liðnir frá sinnaskiptum hans, hafði hann þegar fengið nokkra nasasjón af hinum mikla sannleika um fulla íbúð heilags anda. Með íhugun og bæn yfir Guðs orði hafði hann lært að til er skírn andans sem er annað en endurfæðing sálarinnar við sinnaskiptin. Á stundu hjálparleysis síns og angistar hafði hann þegar varpað sér á vald heilags anda, og honum hafði verið lyft upp úr örvæntingunni inn í nýtt líf sigurs og hvíldar. En þessi reynsla virðist aðeins hafa sannfært hann um að trúnni stæðu enn frekari möguleikar opnir. Frásögnin af hvítasunnunni hafði vakið eftirvæntingu hans og glætt þrá hans um leið, og hann bað um þessa fyllri skírn.

Þar sem hann sat einn á miðnætti og beið frammi fyrir Guði, með óljósan skilning en í einlægri hlýðni og einfaldri trú, barst bænasvarið. Sjálfur Himinninn virtist opnast yfir þessu litla herbergi þegar fyrirheitið rættist enn á ný: „Ég mun úthella ... anda mínum yfir hið þyrsta og árstraumum yfir þurrlendið.“ Því að þarna var heilögum anda úthellt á dásamlegan hátt yfir þennan ófrædda, nýfrelsaða Kínverja, sem svo nýlega hafði verið bjargað úr heiðni, ópíumreykingum og synd. Guðlegt og enn auðugra líf flæddi um sál hans – líf sem er gleði, ljós, sigur og kærleikur, og sigrar bæði sjálfið og syndina.

„Þrisvar sinnum um nóttina,“ segir í hinni einföldu frásögn hans, „kom heilagur andi yfir mig, svo að hjarta mitt fylltist og flóði yfir.“*

Hann hafði hlotið fyrirgefningu og frelsun, og nú var hann gagntekinn og saddur, fylltur til þjónustulífs sem átti eftir að skína æ skærar allt fram á hinn fullkomna dag.

Þessari skírn andans fylgdi nefnilega skýr og ákveðin köllun til verks Guðs. Páll, sem áður var svo rammur ofsóknarmaður, fylltist heilögum anda og tók við postullegu hlutverki sínu aðeins þremur dögum eftir að sýnin af hinum upprisna Kristi hafði breytt lífi hans, og á sama hátt fékk hinn umbreytti Konfúsíusarsinni á þeirri stundu skýra og djúpstæða vitund um að Guð hefði kallað hann til að þjóna fagnaðarerindinu. Svo ótvírætt var það, rétt eins og rödd hefði talað, að honum var innrætt sú sannfæring að lífi hans skyldi varið í erfiði til hjálpræðis löndum sínum.

Köllunin var svo skýr og úthelling andans svo raunveruleg að öll þessi reynsla setti mark sitt á líf Hsi sem aldrei máðist út. Upp frá því var hann sem frátekninn maður, með postullega vitund og sannfæringu um að Guð hefði útvalið hann til sérstakrar þjónustu. Hann sagði ekkert um þetta að sinni, enda var hann sér djúpt meðvitaður um hve óundirbúinn og fávís hann var í andlegum efnum. Hann gerði sér grein fyrir að enn sem komið var væri þetta aðeins vísbending um vilja Guðs, og að fullur tilgangur Hans gæti ekki komið í ljós fyrr en á komandi árum.

* Í eyrum sumra sem þekkja ekki þessa reynslu kunna orðin að segja lítið, eða jafnvel virðast ofstækisfull og heimskuleg. En þeir sem sjálfir hafa sannarlega verið skírðir og fylltir heilögum anda munu skilja allt það sem ekki verður með orðum lýst. Sælir eru þeir sem læra snemma á kristnigöngunni að bíða eftir fyrirheiti Föðurins og taka á móti því. Hvers vegna ættum við að aðskilja sinnaskipti frá fullri skírn heilags anda? Hvers vegna ættum við að bíða árum saman á milli tveggja reynslustunda sem geta átt sér stað samtímis? „Sjá, Guðs lamb, sem ber synd heimsins ... hann er sá sem skírir með heilögum anda.“ „Kristur keypti oss undan bölvun lögmálsins með því að verða bölvun fyrir oss, ... og vér öðlast fyrir trúna andann, sem fyrirheitið var.“ „Gjörið iðrun og látið skírast hver og einn í nafni Jesú Krists til fyrirgefningar synda yðar; þá munuð þér öðlast að gjöf heilagan anda“ (Jóhannesarguðspjall 1:29 og 33; Galatabréfið 3:13, 14; Postulasagan 2:38, R.V.).Galatabréfið 3:13, 14 · Biblían 1981 · Postulasagan 2:38 · Biblían 1981 · Jóhannes 1:29

Barmafullur af nýjum kærleika og gleði þráði Hsi það nú heitast að flýta sér heim til síns eigin fólks með fagnaðarerindið um mátt Krists til að frelsa.

Hann fékk stutt leyfi frá störfum sínum og hélt af stað til þorpsins sem hann þekkti svo vel – nýr maður í nýjum heimi. En þar biðu hans óvæntir erfiðleikar. Í fyrri heimsóknum hafði fjölskylda hans glaðst yfir að sjá hann og finna að honum heilsaðist vel og hann væri samur við sig og algerlega ómeiddur. Nú var öldin önnur. Þau fundu strax að hann var breyttur og drógu samstundis þá ályktun að gamli óttinn hefði ræst: hann var þá loksins orðinn fyrir gjörningum!

Um hríð beindist furða þeirra og undrun einkum að því að hann skyldi vera hættur að reykja ópíum. Það virtist ótrúlegt. Það gat varla verið satt. Hvað um veikleikann sem hafði upphaflega leitt hann út í fíkniefnið? Hvað um hina óumflýjanlegu fíkn sem svo fáir höfðu nokkurn mátt til að standast? Útlendingurinn hlaut sannarlega að búa yfir kynlegum töframætti fyrst hann gat áorkað slíkum fádæmum. Allt kom fyrir ekki þótt Hsi segði þeim frá hinum volduga mætti sem hefði komið þessari breytingu til leiðar. Því meira sem hann talaði um hinn lifandi Krist, hinn eina sanna Guð, þeim mun áhyggjufyllri og reiðari urðu þau.

Að lokum færði hann í tal að taka niður skurðgoðin: auðlegðarguðinn og stríðsguðinn, myndirnar af miskunnargyðjunni og eldhúsguðinum og öll önnur goð sem í húsinu voru. Þá viku áhyggjurnar fyrir ótta og hneykslun. Hvað var maðurinn að fara! Vanhelga líkneski guðanna? Hætta að brenna reykelsi og pappír? Tilbiðja ekki lengur æðri máttarvöld? Augljóslega var hann orðinn blekkingum „útlenda djöfulsins“ að bráð.

Aðeins með hinni mestu festu tókst Hsi að fá sínu framgengt og losa heimili sitt að minnsta kosti við alla ytri skurðgoðadýrkun. Hann skildi að í þessu máli mátti hann alls ekki láta undan og að hver dráttur yrði afdrifaríkur. Af mikilli þolinmæði og mildi reyndi hann að útskýra ástæður sínar fyrir eiginkonunni, sem hann elskaði af heilu hjarta, og öðrum í fjölskyldunni. En á móti honum skall flaumur af skömmum og ásökunum, og hann varð að treysta því að tíminn myndi lækna sárin. Samt sem áður tók eiginkona hans allan tímann vel eftir þeim miklu framförum sem orðið höfðu á útliti og skapferli manns hennar. Hún hafði aldrei áður séð hann svo glaðlegan og ástríkan, rólegan og góðlátlegan. Vissulega hafði eitthvað afar undarlegt gerst. Storminn lægði því um stund, þótt hann væri hvergi nærri genginn yfir. Hsi tók niður öll skurðgoð sín og brenndi þau áður en hann sneri aftur til borgarinnar, og fól hús sitt og fjölskyldu í umsjá hins lifandi Guðs. Síðan tóku við tveir kyrrlátir og sæluríkir mánuðir þar sem Hsi dvaldi áfram sem kennari á heimili kristniboðans. Virðing hans fyrir skapgerð Davids Hill var frá fyrstu stundu einstök og dýpkaði aðeins eftir því sem dagarnir liðu. Yfir Hill hvíldi alvara og reisn sem féll fullkomlega að smekk hins lærða félaga hans. Í fyrsta sinn á ævinni fannst Hsi hann hafa fundið lifandi holdgervingu hinnar háleitu hugsjónar Konfúsíusar um „hinn göfuga mann“. Allt það sem honum hafði virst ágætast, en þó utan seilingar, fannst honum hafa ræst í lífi vinar síns. Þetta veitti Hill óvenjulegt vald til að hafa góð áhrif á hann.

Kannski sést hið mikla erfðalögmál – eins og faðirinn er, svo verður sonurinn – hvergi jafn skýrt og í sambandi kristniboðans við andleg börn hans. Þau hafa nánast engan annan mælikvarða og geta ekki ímyndað sér neina æðri fyrirmynd en lífið sem hann lifir fyrir augum þeirra, og ómeðvitað verður fordæmi hans takmarkið fyrir væntingum þeirra og þroska. „Skapgerð þín er boðskapur þinn“ – það er djúpstæður og alvarlegur sannleikur í reynslu hins kristna kristniboða.

Víst er að þessar vikur í yndislegu og nánu samfélagi við David Hill settu mark á líf kennara hans sem aldrei máðist út. En skugga bar á gleði þessa samfélags vegna vitneskjunnar um að mjög bráðlega yrði vinur hans að fara frá honum og að öllum líkindum myndu þeir aldrei sjást aftur hér á jörð. Hsi fann sáran trega vegna þessa aðskilnaðar löngu áður en að honum kom. Kærleikurinn á milli þeirra var nefnilega af þeim sjaldgæfa andlega toga sem finnst í engu öðru sambandi í sama mæli. Á meðan þeir gátu enn verið saman kappkostaði Hill að veita vini sínum alla þá fræðslu og hjálp sem hann gat, og Hsi nýtti sér þessa umhyggju hans af ákafri þakklátsemi.

Lífið var nú orðið svo nýtt að hann, sem áður var fræðimaður í fræðum Konfúsíusar, fann sig knúinn til að taka sér nýtt nafn, og valið á því einkenndi hann mjög vel. Í stað þess að velja sér eitthvert fágað bókmenntanafn, eins og menn í hans stöðu gera venjulega, valdi hann táknin tvö Sheng-mo, sem þýða „sá sem sigrar illa anda“. Hsi var fram úr hófi hagsýnn og heill í öllu sem hann tók sér fyrir hendur, og honum fannst frá upphafi að hið kristna líf hlyti að vera líf sigurs. Í hans augum var djöfullinn persónulegur óvinur og hræðilegur veruleiki, og máttur Krists jafn áþreifanleg staðreynd. Í krafti síns nýja Meistara skoraði hann því gamla óvininn á hólm. Hann treysti ekki eitt andartak á eigin mátt, heldur gekk hann fram, falinn í Kristi, til raunverulegrar baráttu og raunverulegs sigurs, og í trú á Hann sem sigraði vildi hann héðan í frá nefnast „Sigurvegari illra anda“.

Annað sem einkenndi hann var að fáeinum vikum eftir sinnaskipti sín tók hann markvisst að leita heilla annarra með því að útbreiða þekkingu á sannleikanum. Hann leit svo á að kerti ætti að lýsa frá þeirri stundu sem kveikt væri á því. Hann gat ekki prédikað eins og Hill eða farið um og sagt nágrönnum sínum og vinum frá Kristi. Skyldustörf hans héldu honum í borginni. En hann hafði ríflegan frítíma og nokkra hæfileika til ritgerðasmíða. Þetta ákvað hann að nýta sér. Hugur hans var eðlilega fullur af hinu dásamlega hjálpræði sem honum hafði hlotnast og af grundvallarreglum hins nýja ríkis sem hann hafði verið leiddur inn í. Hann samdi því tvö smárit sem báru heitin „Hvernig frelsast má úr ógæfu“ og „Tíu boðorð Guðs“, og var þeim dreift víða.

Þannig liðu þessir allt of stuttu mánuðir, fullir af ánægjulegu starfi og samfélagi, og að því kom að Hill varð að halda af stað út að ströndinni. Veturinn var liðinn (1879) og hveitið tekið að spretta hratt til nýrrar uppskeru. Hin skelfilega hungursneyð var að baki. Kristniboðar voru komnir og þúsundir eintaka af orði Guðs voru þegar í umferð í Shan-si. Og það sem enn betra var: sálir höfðu frelsast sem voru nú sjálfar teknar að verða öðrum til bjargar; ljós höfðu verið tendruð í myrkrinu sem aldrei áttu eftir að slokkna. Verki Davids Hill var lokið, og eftir tveggja ára fjarveru kallaði þörfin á kristniboðsakri hans í Mið-Kína* á hann á ný.

Þessa síðustu daga í P'ing-yang leitaði hugur kristniboðans mjög í bæn fyrir litla hópnum af kristnu fólki sem hann var í þann mund að skilja við. Turner var kominn suður frá höfuðborginni til að taka við umsjón stöðvarinnar, svo að hinir ungu trúskiptingar yrðu ekki hirðislausir. En manninum sem hafði fyrstur leitt þá inn í ljósið, elskað þá svo innilega, tekið þátt í lífi þeirra og lagt sig allan fram í bæn fyrir þeim, leið eins og föður sem kveður sín eigin börn. Þegar hann hugsaði og bað mikið fyrir framtíð þeirra vaknaði smám saman hjá honum undarleg og mjög sterk tilfinning fyrir því að einn úr þessum litla hópi væri útvalinn til að Guð notaði hann á alveg sérstakan hátt við útbreiðslu fagnaðarerindisins um allt þetta hérað. Hann vissi ekki fyllilega

* Enska Wesley-kristniboðið í Hankow.

hver þeirra það væri: hvort það væri gamli Song, sem hafði meðfædda hæfileika til sálgæslu og hjarta hirðisins, eða einn af yngri mönnunum, fullur af kærleika og eldmóði, eða þá Hsi kennari hans, menntaður og fágaður maður með óvenjulegan skapgerðarstyrk og augljóslega íklæddur krafti heilags anda. En hann var sannfærður um að einn þeirra væri frátekninn til sérstakrar þjónustu.

Síðasta kvöldið rann upp og þeir komu saman enn einu sinni til guðsþjónustu. Hill varð djúpt hrærður í hjarta sínu þegar hann leit yfir litla hópinn. Tilfinningin fyrir því að einn þeirra væri kallaður af Guði til að verða leiðtogi á meðal þeirra var svo sterk í brjósti hans að honum fannst hann verða að segja þeim frá því. Hann varaði þá innilega við að leyfa nokkurn tíma öfund eða metingi að skjóta rótum og standa í vegi fyrir blessuninni. Af mikilli alvöru brýndi hann fyrir þeim að þegar vilji Guðs kæmi í ljós skyldu þeir fúslega viðurkenna hinn útvalda leiðtoga í þeirri stöðu sem tilgangur Guðs ætlaði honum.

Orð vinarins höfðu djúp áhrif á Hsi og hann minntist þegar í stað reynslu sinnar nokkrum vikum áður, þegar hann hafði fundið að Guð hefði kallað hann til þjónustu. Hann gat ekki annað en fundið að orð Hills staðfestu hans eigin skýru vitund. Þetta atvik varð honum sem önnur köllun frá Guði, endurnýjuð áhersla á þá helgu sannfæringu sem honum hafði þegar verið gefin. En hann sagði ekkert. Þótt hjarta hans drægist enn frekar að hinum ástkæra kennara hans og vini, gat hann ekki einu sinni rætt svo heilagt mál við hann.

Í dögun morguninn eftir var allur undirbúningur fyrir hina löngu ferð fullgerður, nestið komið í böggla, vagninn hlaðinn og litli hópurinn af kristnu fólki beið þess að kveðja hinn ástkæra vin sem var að fara og myndi ekki snúa aftur. Síðustu kveðjuorðin voru mælt af hrærðu hjarta, síðustu bænirnar fluttar og Hill sneri andliti sínu í átt að borgarhliðinu. En hann var ekki einn. Ekki þar, ekki strax, gat hinn hryggi kennari hans skilið við hann. Saman gengu þeir um hljóðar göturnar og út úr borginni og fylgdu vagninum eftir hinum mikla norðurvegi niður að ánni. Hvorugur gat sagt margt á þessum síðustu augnablikum, en hjörtu þeirra voru eitt í hinum djúpa kærleika sem tengdi þá saman.

Loks koma þeir að gömlu steinbrúnni og ganga yfir hana, og enn dvelja þeir við, uns ekillinn verður óþolinmóður. Sólin er að rísa og ferðalangurinn verður að komast af stað. Í þögn hneigja þeir sig kurteislega hvor fyrir öðrum í hinsta sinn og horfast lengi í augu að skilnaði. Síðan eykst bilið á milli þeirra þegar þungur vagninn skröltir hægt í burtu. Lengi vel hallar einmana maður sér upp að gamla steinriðinu á brúnni og horfir á eftir ferðalöngunum þar til þeir eru horfnir úr augsýn. Mörgum árum síðar var söknuður þessarar stundar enn ljóslifandi í minni mannsins sem gekk einn til baka inn í borgina í morgunskímunni.

„Við bjuggum saman í rúma tvo mánuði,“ skrifar hann. „Þegar Hill lagði af stað gat hann ekki haldið aftur af tárunum. Ég grét líka og fylgdi honum út fyrir borgina, norður fyrir stóru brúna, og þar skildi leiðir. Á heimleiðinni var mér þungt um hjartarætur þegar ég hugsaði til fólksins í kringum mig sem lifði í miklu myrkri, eins og sauðir án hirðis, og ég óttaðist að það yrði afar erfitt að finna annan hirði líkan honum.“

FRAMHALD Í „Hsi hirðir: Einn af kristnum mönnum Kína“.