Ekki við hold og blóð

Heiðnin sem umkringdi ungu kristniboðana var í sannleika myrk, og þeir fengu að reyna það á eigin skinni á meðan mótið stóð enn yfir. Hvort sem þeir höfðu gert sér grein fyrir þessu áður eða ekki urðu þeir nú sárlega meðvitaðir um staðreyndirnar varðandi svokallaða andsetningu, þar sem illur andi tekur sér bólfestu í fólki, sem og reynslu og hugmyndir fólksins um þau mál. En þótt þeir kynntust veldi óvinarins betur með þessum hætti og öðrum, fengu þeir jafnframt að reyna enn dýpra hve ríkulega hjálp þeir áttu í hinum lifandi Guði.

„Hvílíka huggun og styrk finnum við,“ skrifaði Stanley Smith, „í þessum þremur litlu orðum: ‚Hann er megnugur.‘ Það er stórkostlegt að breyta vantrúarspurningunni ‚Getur Guð?‘* í sigursælt ‚Guð getur!‘ og grípa þannig mátt Hans. Þannig styrktir í Drottni erum við búnir undir baráttuna: megnugir að standast öll vélabrögð djöfulsins, megnugir að veita mótstöðu á hinum vonda degi, megnugir að slökkva öll hin logandi skeyti hins vonda.“

* Sálmarnir 78:19, 20.Sálmarnir 78:19, 20

Einn leitandi í hópi þeirra sem sóttu mótið var ungur maður frá athvarfinu í Chao-ch'eng sem talinn var vera á valdi illra anda. Oft virtist hann alveg heill heilsu vikum saman, en þess á milli steyptist hann í svo hræðilegt ástand að það líktist verstu þjáningum hinna djöfulóðu sem lýst er í guðspjöllunum.

Fyrstu daga mótsins var þessi vesalings maður bæði rólegur og meinlaus, en þegar leið á samkomurnar greip hann ofsafengið æðiskast svo að hann var hættulegur sjálfum sér og öðrum. Hsi var ekki viðstaddur þegar þetta gerðist, en þegar hann kom til baka stóðu ósköpin sem hæst. Honum var þegar gert ljóst hvað gekk á og hann hraðaði sér inn til hins djöfulóða manns.

Það undarlega gerðist að um leið og Hsi birtist róaðist K'ong skyndilega. Óp hans og átök hættu og mennirnir sem héldu honum slökuðu á takinu.

„Hann er orðinn góður, hann er orðinn góður!“ hrópuðu þeir. „Andinn er farinn.“

Hsi lét sér þetta þó ekki nægja, heldur lagði hann hönd sína á höfuð unga mannsins og bað innilega fyrir honum í Jesú nafni. Hann fékk samstundis fulla lausn og full ástæða virtist til að vona að meinið væri sigrað fyrir fullt og allt.

Einn af kristniboðunum sem voru viðstaddir varð djúpt snortinn af öllu því sem gerst hafði, og þó einkum af þeim krafti sem fylgdi komu Hsi og bænum hans. Hann hafði fimmtíu dali til umráða, færði Hsi þá og sagði:

„Kostnaðurinn við starf þitt hlýtur að vera töluverður; vinsamlegast þiggðu þetta framlag og notaðu það eins og þér þykir best.“

Hsi varð hissa og gerði sér varla grein fyrir hve há upphæðin var. Hann tók við silfrinu, en var varla búinn að því þegar hann fór að kenna óróleika innra með sér. Fimmtíu dalir virtust svo há fjárhæð og þetta hafði borið svo brátt að. Hann hafði líka þegið féð án þess að bíða og leita ráða hjá Drottni. Var það ágirnd sem hafði ráðið för? Hafði hann gengið í snjalla gildru djöfulsins? Því meira sem hann hugsaði um þetta, þeim mun órólegri varð hann. Hann fékk því frú Hsi peningana til varðveislu og fór afsíðis í einrúm til að biðja.

Varla hafði hann þó fundið sér næðisstað þegar sendiboði kom í miklum flýti að leita hans.

„Komdu fljótt, málið er alvarlegt,“ hrópaði hann. „K'ong er verri en nokkru sinni fyrr og við fáum ekkert við ráðið.“

Mikið sleginn sneri Hsi aftur á vettvang, og um leið og hann gekk inn í herbergið benti K'ong beint á hann og æpti í djöfullegri sigurvímu:

„Þú mátt alveg koma, en ég óttast þig ekki lengur! Í fyrstu virtistu hár sem Himinninn, en nú ertu lágt, lágt niðri og smár. Þú hefur ekkert vald lengur til að hemja mig.“

Og það versta var að Hsi vissi að orð hans voru sönn. Hann hafði hvorki trúartak né kraft í bæninni og fann skýrt að peningarnir höfðu rænt hann styrknum. Fullur skammar og hryggðar sneri hann frá og sótti silfrið, á meðan háðsóp hins ógæfusama djöfulóða manns eltu hann. Síðan fann hann gefandann og skilaði gjöfinni fyrir opnum tjöldum, og hann játaði að það að eignast svo háa fjárhæð svo skyndilega hefði komið upp á milli sálar hans og Guðs. Tómhentur en léttur í hjarta gekk hann nú aftur til hins æsta mannfjölda. K'ong hamaðist enn í tryllingi og bauð hverju jarðnesku valdi birginn að hemja sig. En Hsi var kominn í samband við Meistara sinn á ný. Hljóðlátlega, í Jesú nafni, skipaði hann kvalaranum að þegja og yfirgefa vesalings fórnarlamb sitt. K'ong rak þegar upp hræðilegt óp og fékk krampaköst, en brátt rann æðið af honum og hann varð rólegur og með sjálfum sér, þótt hann væri mjög máttfarinn fyrst um sinn.

Þetta var Hsi afar sár lexía, sem undirstrikaði á ný þann mikilvæga sannleika, eins og hann orðaði það sjálfur, að „óhryggð nærvera heilags anda er eftirsóknarverðari en gnægð gulls og silfurs“.

Því miður hlaut vesalings K'ong, sem mest þjáðist í þessu máli, ekki varanlega lækningu. Hann varð aldrei sannur trúmaður, og er tímar liðu fjarlægðist hann og hvarf undan kristilegum áhrifum.

Tilfelli hans var dæmigert fyrir mörg önnur í Kína, svo ekki sé minnst á önnur heiðin lönd þar sem djöfullinn er tilbeðinn af ásettu ráði, bæði í eigin nafni og í ýmsum myndum skurðgoðadýrkunar. Að slíkar birtingarmyndir fylgi því þegar illir andar eru ákallaðir opinberlega er fullkomlega eðlilegt og ætti hvorki að vekja vantrú né undrun. Þetta kallar þó á gaumgæfilega íhugun, því að það afhjúpar hið sanna eðli valdsins á bak við skurðgoðin og þar með kjarna þess vanda sem kristniboðinn þarf að glíma við. Orð Guðs sjálft fullvissar okkur um að skurðgoðadýrkun og dýrkun illra anda tengist svo nánum böndum. „Hvað segi ég þá?“ skrifar kristniboðspostulinn, „að kjöt fórnað skurðgoðum sé nokkuð? Eða skurðgoð sé nokkuð? Nei, heldur að það sem heiðingjarnir blóta, *það blóta þeir illum öndum, en ekki Guði*. En ég vil ekki, að þér hafið samfélag við illa anda.“*

Þessi dularfullu tengsl milli valds illra anda og efnislegra skurðgoða eru skelfilegt afl sem taka verður með í reikninginn og birtist á marga vegu. Ein algerlega eðlileg afleiðing er trú á spíritisma og iðkun hans, sem er svo útbreidd í einni eða annarri mynd meðal heiðinna þjóða. Þetta er sérstaklega algengt í Norður-Kína, þar sem bæði taóista- og búddistaprestar öðlast mikil áhrif og fjárhagslegan ávinning af raunverulegum eða uppgerðum samskiptum við hinn ósýnilega heim. Ákveðinn hluti fólksins lítur á þessa iðju með viðbjóði, en engu að síður er almennt gripið til hennar.

Þar er fjöldinn allur af körlum og konum sem á Vesturlöndum væru kölluð andamiðlar. Varla er til það þorp á Shan-si-sléttunni að þar sé ekki einn slíkur. Ef einhver ógæfa dynur yfir fjölskyldu, veikindi eða áfall, er strax sent eftir andamiðlinum. Konan kemur og er tekið á móti henni af virðingu. Reykelsi er brennt frammi fyrir skurðgoðunum, því að andamiðillinn gengur alltaf erinda prestanna. Hún sest niður, oftast í öndvegi í gestasalnum, og fellur brátt í undarlega leiðslu. Þetta gerist með því að hún gefur alla veru sína algjörlega á vald spádómsandans. Ekki við hold og blóð.

* Fyrra Korintubréf 10:19, 20. Sjá einnig Sálmarnir 106:36–38; Fimmta Mósebók 32:16, 17.Fyrra Korintubréf 10:19, 20 · Sálmarnir 106:36–38 · Fimmta Mósebók 32:16, 17

Andamiðillinn bíður einfaldlega eins og tómt ker eftir að þau áhrif sem sóst er eftir komi yfir hann. Skyndilega heyrist:

„Shen lai-liao, shen lai-liao!“ „Andinn er kominn.“

Andamiðillinn er nú andsetinn, gagntekinn og í annarlegu ástandi. Konan talar með nýrri röddu og miklum myndugleika, lýsir því yfir hvað ami að og hvernig megi ráða bót á því. Meiri pappírspeningar og reykelsi eru brennd og fólk fellur enn fremur fram til lotningar fyrir skurðgoðunum, á meðan hún rankar smám saman við sér úr leiðslunni með hræðilegum krampakippum.*

Sláandi einkenni á þessum tilvikum er að andamiðillinn virðist alls ekki geta hrist af sér tök þess hræðilega valds sem hann hefur gefið sig undir. Óboðin og þvert á eigin vilja fólks sækja þessi ofursterku áhrif að því aftur, hversu mjög sem það reynir að brjótast um á móti. Eitt slíkt tilvik átti sér stað nálægt P'ing-yang um þetta leyti, og skráði kristniboðinn sem varð vitni að því frásögnina.

Vel þekktur andamiðill, sem hafði haft þetta að atvinnu um margra ára skeið, fann að heilsa hans og taugakerfi voru orðin stórlega skert og ákvað því að hætta þessari iðju. Þótt hann væri aðeins sextugur að aldri var hann svo slitinn og tærður að hann leit út fyrir að vera að minnsta kosti tuttugu árum eldri. Baráttan var löng og hræðileg. Þrátt fyrir alla viðleitni hans náði gamla harðstjórnin tökum á honum aftur og aftur, þar til frelsun virtist óhugsandi. Hann var kominn á fremsta hlunn með að gefast upp í örvæntingu þegar hann komst fyrir Guðs forsjón í kynni við nokkra kristna menn í P'ing-yang. Ekki er vitað hversu mikið hann skildi og tók við af fagnaðarerindinu, en fyrir bæn og nokkra trú á Krist hlaut hann töluverða fróun.

* Hér að ofan er nákvæm lýsing á einum slíkum atburði sem sú er þetta ritar varð vitni að í kvennaálmu heimilis nokkurs í Norður-Kína.

En kvöld eitt var hann einn á heimleið úr borginni og átti leið fram hjá helgu tré á afskekktum stað, þar sem talið var að illur andi og lagsbræður hans héldu til. Þegar hann nálgaðist greip hann óviðráðanleg hvöt til að falla fram og tilbiðja eins og áður fyrr. Hann streittist á móti í örvæntingu, en hin innri áeggjan var of sterk. Hann nam staðar, féll á kné og laut enni sínu ítrekað til jarðar. Samstundis kom gamla andsetningin aftur af tvöföldum krafti og eymdin sem hann þoldi var skelfileg.

Fólkið í kringum hann sendi eftir hinum kristnu og síðar eftir kristniboðanum, sem mun aldrei gleyma örvæntingarsvipnum í þessum vesælu, hundeltu augum. Þá var farið að draga að endalokum hjá honum, því að líkamleg og andleg kvöl hans var meiri en svo að þrotinn þróttur hans fengi staðist hana. En bænin bar sigur úr býtum á ný. Hin hrjáða sál sneri sér til Krists til að hljóta frelsun og skömmu síðar lést hann í friði sem ekki var af þessum heimi.

Hvaða kenningu sem menn kunna að aðhyllast til að skýra þessi fyrirbæri sýnir reynslan hve brýn og raunhæf þörf er á lífi í tengslum við Guð ef veita á slíku þjáðu fólki varanlega hjálp. Þessi skoðun stangast heldur alls ekki á við vísindalega viðurkenningu á því líkamlega og andlega ástandi sem oft er til staðar í slíkum tilvikum og hægt er að hafa hemil á að einhverju marki. En þar sem læknislistin kemst ekki lengra og allur mannlegur máttur reynist gagnslaus eru engu að síður, að minnsta kosti meðal heiðinna manna, afar margir þjáðir menn sem annars ættu sér enga von, en geta hlotið frelsun fyrir trú á Krist einan.

En trú sem sigrar er ekki alltaf að finna, hvorki hjá einstökum trúuðum né í söfnuðum. Leyndardómur hennar felst í náinni göngu með Guði og sannri fyllingu heilags anda. Til þess þarf kröftuga og innilega bæn fyrir öllum kristniboðum og innlendum kristnum mönnum, svo að þeir hafi styrk til að sigra við þær aðstæður sem umlykja þá. Skömmu áður en hópur Ballers kom til P'ing-yang átti sér stað dapurlegur atburður sem sýndi kraftleysi litla safnaðarins í þeirri borg. Stafaði það af bænaskorti heima fyrir?

Efnilegur leitandi úr nágrannaþorpi hafði sótt samkomurnar í nokkra mánuði. Hann virtist í fullri alvöru þrá að gerast kristinn. En allan þennan tíma var heimili hans svo hrjáð af því sem fólkið taldi vera illgjarnar ásóknir illra anda að lífið var orðið óbærilegt.

Að lokum kom hann til kristniboðans og sagði: „Þetta þýðir ekkert. Ég verð að gefa þetta allt upp á bátinn. Við getum ekki þolað slíka eymd lengur.“

Kristniboðinn reyndi að hjálpa honum en án árangurs, og var sér þess sárlega meðvitaður allan tímann að ekki var nægur andlegur kraftur í söfnuðinum til að sigrast á vandanum.

Í örvæntingu sinni sleit maðurinn öllum tengslum við hina kristnu og samstundis fékk heimili hans frið; hinar dularfullu ásóknir hófust ekki á ný, og því miður ekki heldur áhugi hans á fagnaðarerindinu.

Þetta eru undarlegar sögur. Já, en þær eru sannar. Margt sem býr að baki staðreyndunum kann að vera dularfullt, en það verður að horfast í augu við staðreyndirnar. Og enn er það svo að þegar bænin stígur upp af fjallstindinum gengur orrustan vel niðri í dalnum. Engin þörf er brýnni í tengslum við starf kristniboða en þörfin á því að bíða í enn meiri alvöru frammi fyrir Guði í bænum fyrir þeim sem standa í fremstu víglínu. Því að „þetta verður mér til frelsunar fyrir bænir yðar og hjálpina, sem andi Jesú Krists veitir mér.“*

Skoðun Hsi sjálfs á þessu máli var sú að allir óendurfæddir menn væru meira eða minna á valdi djöfulsins, rétt eins og allir kristnir menn eru meira eða minna undir áhrifum frá Anda Guðs. Margir sem hafa snúið sér til Guðs í einlægni og heilagur andi býr í eru langt frá því að hafa gefið sig algjörlega á Hans vald. Og á svipaðan hátt hefur „andi sá, sem nú starfar í sonum óhlýðninnar“ 2 ekki í öllum tilvikum sömu yfirburði. En Hsi efaðist ekki um raunverulega nærveru hans í þeim sem tilheyra ekki Kristi, né heldur að hann tekur í sífellt ríkari mæli völdin í lífi þeirra sem fylgja áeggjan hans og beygja sig undir yfirráð hans.* Hann gerði sér einnig grein fyrir því að þótt Satan sjálfur sé bundinn takmörkunum er hann höfuð yfir nánast óteljandi herskörum. 4 Heil hersveit illra anda, sem rekin var út úr einum manni, átti þátt í að tortíma svínahjörð. Og í reynslu hans skorti ekki sannanir fyrir nærveru margra slíkra illvígra anda enn þann dag í dag.

Á fyrri árum hafði honum sem Konfúsíusarsinna verið innrætt hið hefðbundna viðhorf fyrirlitningar á öllu slíku. Sem fræðimaður, líkt og aðrir slíkir í kunningjahópi sínum, kallaði hann taóisma og þá djöfladýrkun sem honum fylgdi sie-kiao, ógeðfellda eða óhreina átrúnaðarstefnu. En þegar á reyndi sendi hann, líkt og allir hinir, strax eftir andamiðlinum og fór eftir þeim fyrirmælum sem hann fékk. Eldur og vatn geta aldrei blandast saman. Það er satt, en ef ketillinn er settur á hlóðirnar sýður á honum. Konfúsíusarsinninn hefði ekki getað útskýrt andatrú sína og trúði ekki á hana í orði kveðnu. En hver sem var gat séð að hún virkaði.

* Filippíbréfið 1:19; Efesusbréfið 2:2.Filippíbréfið 1:19 · Efesusbréfið 2:2

* Takið eftir stigmögnuninni í Jóhannesarguðspjalli 13:2, 27, 30.Jóhannes 13:2, 27, 30

* Efesusbréfið 6:11, 12.Efesusbréfið 6:11, 12

Fyrir ungu kristniboðana, sem voru nýkomnir að heiman, var allt þetta mál eðlilega ráðgáta. Enn sem komið var höfðu þeir enga eigin reynslu eða mótaðar kenningar, en þeir gátu ekki annað en metið að verðleikum einlæga sannfæringu Hsi og þá trú sem gerði það að verkum að nýja nafnið hans sem kristins manns var ekkert innantómt stærilæti. Guðrækni hans og bænalíf vakti með þeim traust og þeir voru fúsir til að fagna þeirri breytingu sem brátt átti eftir að færa þá í nánari tengsl við manninn og starf hans.

Um nokkurt skeið hafði Hsi beðið mikið fyrir því að opna athvarf fyrir ópíumfíkla í borginni Hung-tung, nokkrum mílum vestur af þorpi Fans. Á meðan á mótinu stóð fann hann að tíminn var runninn upp, og það var heitasta ósk hans að Stanley Smith tæki þátt í þessu nýja verkefni með honum. Borgin var lífleg, fjölmenn og mikilvæg. Hugmynd Hsi var sú að samstarf þeirra gæti borið hinn farsælasta árangur. Hann myndi opna og reka athvarfið ef Stanley Smith vildi búa þar og byggja upp andlega þáttinn í starfinu. Þetta bauð upp á vettvang sem hæfði boðunargáfum unga kristniboðans einkar vel, og til mikillar ánægju fyrir bæði Hsi og hann sjálfan fékkst samþykki kristniboðsfélagsins.

Stanley Smith fann að fara þurfti með gát þegar nálgast skyldi svo áhrifamikinn stað. Hann fór því að ráðum Hsi og lét sér nægja að búa í nokkrar vikur í þorpi þar skammt frá á meðan hann eignaðist vini og spurðist fyrir um húsnæði í borginni. Þolinmæðin bar fljótt ávöxt, því að hentugt og rúmgott húsnæði fannst við fjölfarna götu og var tekið í notkun í kyrrþey án þess að nokkur hreyfði andmælum við komu útlendingsins. Hsi tók fremri húsagarðinn yfir sem athvarf fyrir ópíumfíkla, en Stanley Smith bjó við þann innri. Stóri gestasalurinn var síðan tekinn frá sem kapella, og var fljótt farið að nota hana.

Þarna var því komið á fót nýrri miðstöð í maímánuði 1886, sem markaði upphaf nýrra tíma. Hoste kom þangað síðar til liðs við vin sinn, og Hsi kom í tíðar heimsóknir og sinnti þá sérstaklega athvarfinu fyrir ópíumfíkla og almennum samkomum. Þetta var aðdáunarvert samstarf: Hsi, ásamt ungum, fórnfúsum erlendum starfsmönnum; og þetta samstarf átti eftir að leiða til mikillar blessunar.