Til þjónustustarfa

Langur sumardagur var að kvöldi kominn þegar einmana ferðalangur nálgaðist borgina P'ing-yang. Hann var hávaxinn og þrekvaxinn og ekki ættaður úr héraðinu, þótt hann bæri kínversk klæði sín eins og hann væri þeim vanur og þekkti greinilega bæði land og tungu. Eftir langa æfingu voru kurteislegir siðir fólksins orðnir honum tamir, og hann virtist kunna vel við sig meðal annarra vegfarenda á þjóðveginum mikla, þótt í ljós kæmi af svörum hans við spurningum þeirra að hann væri ókunnugur í Shan-si.

Að baki lá þriggja mánaða ferðalag, allt frá því að hann lagði af stað frá Shanghai snemma vors langt inn í landið. Nú var hann á bakaleið til strandarinnar og síðasti áfanginn hafði fært hann inn á söguslóðir okkar, frá næstu kristniboðsstöð í vestri, í meira en þrjú hundruð mílna fjarlægð. Allt frá því að hann kvaddi litla starfsmannahópinn við Han-fljótið hafði hann engan kristinn mann séð og engan kristniboða hitt á allri fjögurra vikna ferð sinni yfir sléttur og fjöll Shen-si.* Þegar hann fór um hina frægu höfuðborg héraðsins, hina fornu borg Si-an, hafði hann staldrað við til að skoða minnissteininn og rústirnar utan við vesturmúrinn, sem marka staðinn þar sem blómleg kristin kirkja stóð eitt sinn. En sú gamla nestóríska trú var fyrir löngu liðin undir lok. Enginn kristniboði fannst þar nú, né heldur nokkurs staðar í öllu héraðinu nema á þessari einu einangruðu stöð sem hann hafði skilið við að baki.*

* Að undanskildum einum ferðalangi eins og honum sjálfum, erindreka frá American Bible Society.

Skoti þolir vel einveru og kippir sér ekki upp við harðræði, en eftir slíkt ferðalag er jafnvel hann feginn tilbreytingu. Aðstoðarforstjóri China Inland Mission var því glaður í bragði og hlakkaði til að komast til P'ing-yang, þar sem hann vonaðist til að hitta vini og hvílast um stund.

En þegar hann kom að kristniboðshúsinu voru húsagarðarnir tómir og yfirgefnir. Song öldungur var þar til að bjóða hann velkominn, en Baller og yngri kristniboðarnir voru langt í burtu og Hsi var upptekinn annars staðar í hinu víðfeðma sóknarumdæmi sínu. Ferðalangurinn hafði hálfpartinn átt von á þessu. Hann vissi að Hudson Taylor var á leið inn í landið til að halda sérstakt mót með starfsmönnunum í Shan-si og að allir sem vettlingi gætu valdið myndu flýta sér til höfuðborgarinnar til að hitta hann. Já, þeir voru farnir, bæði Stanley Smith frá Hung-tung og hinir frá nýopnuðu stöðvunum vestan árinnar. Þeir voru ákafir að taka á móti hinum ástkæra aðalforstjóra kristniboðsins og fylgja honum til baka þegar mótinu í T'ai-yüan væri lokið.

Of seint var að fara á eftir þeim, því að sumarhitinn og rigningarnar voru þegar hafin. Stevenson var því þakklátur fyrir þetta tækifæri, kom sér fyrir til að bíða komu þeirra og kynnti sér umhverfi sitt í P'ing-yang. Hann safnaði kristnum mönnum borgarinnar saman á hverjum degi og helgaði sig því að styðja þá í andlegum efnum. Á morgunbænastundum lásu þeir sig í gegnum Jóhannesarguðspjall og kvöld eftir kvöld var kapellan þéttsetin á boðunarsamkomum.

* Borgin Han-chung við Han-fljótið var opnuð sem kristniboðsstöð á vegum China Inland Mission árið 1879. Séra J. W. Stevenson var nýkominn af mótinu sem haldið var þar í maí 1885 og lengi verður minnst sem tíma óvenjulegrar blessunar.

En það sem bar hæst í þessum rólega mánuði var vináttan sem tókst með honum og manni einum sem Stevenson hafði lengi þráð að hitta. Tuttugu ára líf sem kristniboði í Kína hafði búið hann undir að kunna að meta Hsi og virða það starf sem vaxið hafði upp í kringum hann. Markmið hans nú var að kynna sér hvort tveggja rækilega með framtíðarþróun starfsins í huga.

Um leið og fréttirnar af komu Stevensons bárust Hsi flýtti hann sér til borgarinnar. Rétt ár var liðið síðan koma hópsins hans Ballers hafði leitt til nánari tengsla við kristniboðana, bræður hans í trúnni, og hann var meira en fús til að fagna þessu tækifæri til samskipta við einn af forstjórum kristniboðsins. Þeir hittust og hlýjan var gagnkvæm. Þegar Hsi fann að hann mætti skilningi opnaði hann fljótt hjarta sitt. Löngum stundum var varið í ráðagerðir og bæn yfir öllum þáttum starfsins, og einnig í andlegt samfélag, og þar var ekki síður veitt hjálp en þegin. Þessir dagar, sem voru svo fullir af margvíslegu áhugaverðu efni, liðu allt of hratt, en þeir voru þó nógu langir til að stofna til vináttu sem átti eftir að haldast óslitin allt til enda.

Sautján ár eru liðin síðan þá og Stevenson hefur stöðugt verið önnum kafinn við umsjón kristniboðs sem teygir sig til nær allra héraða Kína. En ekkert getur máð úr huga hans og hjarta þau djúpu áhrif sem kynnin af Hsi höfðu á hann þessa sumardaga í P'ing-yang.

Langt samtal núna í morgun, uppi í svissnesku fjöllunum, hefur kallað þetta allt fram í minnið:

„Nei, hann var ekki tilkomumikill útlits. En maður gat ekki verið í nærveru hans í eina klukkustund án þess að finna að hann var maður með tilgang og boðskap, maður sem lifði fyrir eilífðina. Eitthvað í augum hans lét mann skynja skýra sannfæringu og gríðarlegan ákafa.

„Ekkert var dauflegt eða svifaseint við hann. Hann var kvikur og glaðlegur í fasi, alltaf að verki, tók eftir öllu og var hárnákvæmur í kurteisi sinni. En í nærveru hans var ekkert hangs eða hégómi, engum tíma sóað í aukaatriði. Hann var maður einnar hugsjónar, og það þeirrar mestu sem getur heltekið nokkra sál. Í hans huga var Guð veruleiki. Í öllu og öllum stundum átti hann skipti við Guð. Ástríða lífs hans var að frelsa sálir.“

„Sástu mikið til hans?“

„Já, þótt hveitiuppskeran stæði yfir. Hann kom nokkrum sinnum og dvaldi þá dögum saman í P'ing-yang. Við áttum mörg og löng samtöl. Ég heyrði hann líka prédika ítrekað, því að við héldum samkomur á hverju kvöldi auk daglegs biblíulestrar með hinum kristnu. Þar sem hann var nærri var ekki setið með hendur í skauti. Ég fylgdist líka með honum við stjórn hagnýtra mála, og því meira sem ég sá til hans, þeim mun dýpri áhrifum varð ég fyrir af náð hans, visku og hæfni.“

„Og þið báðuð saman?“

„Það var ómögulegt að vera með Hsi án þess að biðja. Fyrstu viðbrögð hans í öllu voru að snúa sér til Guðs. Löngu fyrir birtingu þessa sumarmorgna heyrði ég jafnan til hans í herberginu hans hinum megin við húsagarðinn, þar sem hann bað og söng tímunum saman. Bænin virtist vera sjálft andrúmsloftið í lífi hans, og hann bæði vænti og hlaut hin augljósustu bænasvör.

„Eitt sinn þegar við vorum á ferðalagi saman komum við að litlu gistihúsi, og ég man eftir fátækri konu sem kom til hans með barn í fanginu sem var veikt og kvaldist mikið. Fólkið var vant að leita þannig til hans alls staðar. Það vissi að hann var maður Guðs og gat hjálpað því. Stórmerkilegt var hve eðlilegt fólki þótti að safnast í kringum hann með raunir sínar og ganga út frá því sem vísu að tími hans og samúð stæðu því til boða. Þessi móðir kom til dæmis í mikilli neyð sinni um leið og hún frétti að hann væri í gistihúsinu.

„Hsi reis þegar á fætur til að taka á móti henni. ‚Þetta er allt í lagi,‘ sagði hann, ‚hafðu engar áhyggjur. Litla barninu batnar rétt bráðum.‘ Á staðnum tók hann barnið í fangið og bað fyrir bata þess. Konan fór þaðan miklu hughreystari. Og nokkrum klukkustundum síðar sá ég litla snáðann hlaupa um, að því er virtist alheilan og glaðan. Maður vandist slíku þegar maður var með Hsi.

„Einni sjón mun ég aldrei gleyma. Þetta gerðist eftir mótið í P'ing-yang; Hsi var þar enn og fjöldi kristinna manna. Seint um kvöldið kallaði Cassels á mig út til að sjá hvað væri á seyði. Ég gekk hljóðlega með honum út í fremri húsagarðinn. Þegar við nálguðumst heyrðum við grát og raddir sem sárbáðu í lágum hljóðum. Þarna voru þeir þá, kæru bræðurnir, heill hópur þeirra á hnjánum og Hsi í miðjum hópnum, þar sem þeir hrópuðu til Guðs og báðu fyrir afturhvarfi ástvina sinna, ættingja og vina heima fyrir. Margir grétu. Og einlægnin og einfaldleikinn í bænum þeirra í krafti heilags anda voru stórmerkileg og hrærðu mann djúpt.

„Þeir trúðu á bænina, á fyrirbænina. Það hefði lítið þýtt að reyna að telja þeim trú um að slík bæn væri aðeins eins konar andleg leikfimi sem hefði eingöngu huglæg áhrif á mann sjálfan. Þeir þekktu allt of vel mátt hennar í lífi þeirra sem þeir báðu fyrir, ekki síður en í eigin lífi.“

„Og hvernig kom starf Hsi þér fyrir sjónir á þeim dögum? Virtist það vera umfangsmikið?“

„Það var ótrúlega umfangsmikið. Jafnvel þá var hvert athvarf af mörgum vel skipulagt og árangursríkt. Hsi hafði óvenjumikla viðskiptahæfileika og var afar vandvirkur í öllu sem hann tók sér fyrir hendur. Stóra heimilið hans var í föstum skorðum og öll störf heimilisfólksins skipulögð af mestu reglu. Og lyfjagerðin fyrir athvörfin var sjón að sjá.“

„Bjó hann ekki til nokkrar ólíkar tegundir af pillum?“

„Jú, vissulega, til að lækna ýmsa kvilla, og hann hafði einkennandi nöfn á þeim öllum. Ein hét Loh-iuen Wan-tsi, eða Paradísarpilla; ég man að sú uppskrift var í miklu uppáhaldi. En í hefðbundinni meðferð fyrir ópíumsjúklinga voru notaðar þrjár tegundir, hver á eftir annarri. Sú fyrsta kallaðist Seng-ming Wan, eða Lífgefandi pilla. Næst kom Ku-ming Wan, eða Lífstyrkjandi pilla. Sú þriðja og síðasta var svo Fu-iuen Wan, eða Heilsubætandi pilla, sem sjúklingum var leyft að nota eftir að þeir yfirgáfu sitt athvarf.

„Allt var þetta hið áhugaverðasta. Ég sá sjálfur fjölda manna frelsast fyrir tilstilli athvarfanna hans. Og síðar meir, þegar starfið óx, hélt hann mér vel upplýstum um allt með ítarlegum og reglulegum bréfaskriftum. Hann skrifaði vel og hratt og sendi mér oft bréf sem voru metri á lengd eða jafnvel meira!“

„Hvað einkenndi hann helst sem prédikara?“

„Hann var óttalaus og sannfærandi og prédikaði jafnvel úti á götum af mikilli djörfung. Framsetning hans var fáguð og afar áhugaverð. Hann notaði alltaf fjölda góðra kínverskra dæmisagna og líkinga, en jafnvel þegar hann talaði til heiðinna áheyrenda vitnaði hann sjaldan í hin fornu klassísku rit. Eina vopn hans var orð Guðs. Fólk elskaði að hlýða á hann, heiðnir jafnt sem kristnir, og hann gat haldið athygli þeirra tímunum saman. Prédikanir hans voru einkum skýringar á Ritningunni, og það kom mér oft á óvart hvernig hann lauk upp sannleikanum og leiddi nýja merkingu í ljós. Ég heyrði hann eitt sinn flytja ræðu um freistinguna sem var alveg einstök – um freistingar Krists. Þau djúpu og alvarlegu áhrif sem hún hafði á mig búa enn í mér þann dag í dag.

„En það var sem hirðir sem hann skaraði fram úr; honum var svo eðlislægt að vera hirðir hjarðarinnar. Fólk opnaði hjarta sitt fyrir honum og hann vakti svo umhyggjusamur yfir andlegri velferð þess. Þetta hafði sérstaklega djúp áhrif á mig. Hann þurfti að bera byrðar allra.“

„Í gegnum eigin þjáningar og freistingar hafði hann, geri ég ráð fyrir, lært leyndardóminn að því að hjálpa öðrum?“

„Jú, hann hafði sjálfur gengið í gegnum margt og stóð enn í miðri baráttunni.

„Hann vissi vel hvað freisting var. Hann átti við Guð, og ef svo má að orði komast átti hann líka við Satan. Stundum varð hann nefnilega fyrir undarlegri reynslu sem minnti helst á Lúther í Wartburg. En í öllum slíkum átökum hafði hann lært að sigra á knjánum. Með bæn og föstu barðist hann við freistarann. Raunar virtist hann undir eins grípa til þessarar biblíulegu iðkunar, hver sem vandinn var.“

„Dró svo stöðug fasta ekki talsvert úr honum mátt?“

„Nei, svo undarlegt sem það er, virtist honum ekki verða meint af því. Hann var svo andlega sinnaður að þetta virtist honum eðlilegt. Jafnvel á ferðalögum vissi ég til þess að hann fastaði alveg í tvo eða þrjá daga á meðan hann íhugaði og bað yfir einhverju vandamáli í starfinu. Eftir því sem ég best man drakk hann ekki einu sinni te á slíkum stundum. Hann var þá jafnan mjög hljóður, sokkinn í hugsanir eða bæn. En guðlegur kraftur hélt honum uppi á undursamlegan hátt. Og ef minnst var á að hann væri án matar brosti hann svo björtu brosi og sagði: Tien-Fu-tih entien, ‚náð hins himneska Föður‘. Hann fastaði ekki af meinlætishugsun. Hann gerði það ekki til að deyða líkamann, heldur einfaldlega sér til hjálpar í bæninni. Hann fann af eigin raun að þannig gat hann beðið betur. Á slíkum stundum hvíldi eitthvað ólýsanlegt yfir nærveru hans; hátíðleg alvara án nokkurrar depurðar og svo lifandi skynjun á guðlegum hlutum að mér fannst jafnan sem ég væri að tala við mann úr öðrum heimi.“

„Ég skil vel að þú hafir nánast misst sjónar á göllum og breyskleika í skapgerð hans. En þú hlýtur þó að hafa tekið eftir tilhneigingu hjá honum til að vera einstrengingslegur og jafnvel ráðríkur á stundum?“

„Jú, hann var mjög fastur fyrir. En það var ekki hægt að villast á afstöðu hans og halda að hún stafaði af hroka eða eiginþótta í venjulegri merkingu þess orðs. Eitt af því sem hann hafði hvað oftast á vörum þegar ég þekkti hann var: T'ien-Fuh-tih chi-i, ‚vilji Guðs‘, eða hins himneska Föður. Og það var fyrst og fremst þetta – fullvissa hans um huga Guðs – sem gerði hann svo öruggan og einbeittan. Hann beið svo mikið frammi fyrir Drottni til að fá að þekkja vilja Hans. Og þegar hann taldi að sá vilji hefði verið opinberaður varð honum ekki haggað. Vissulega fólst hætta í slíkri afstöðu, og honum hætti til að ganga of langt og taka ekki nægilegt tillit til dómgreindar annarra. En það sem hann vildi halda fast við var vegur Guðs, ekki hans eigin.

„Svo var hann líka svo óttalaus. Hann hikaði ekki við að biðja ákveðið um hlutina og skuldbinda Guð svo að segja við Hans eigin fyrirheit. ‚Nú er þetta útkljáð,‘ sagði hann gjarnan; ‚við höfum lagt þetta í hendur hins himneska Föður. Hann mun gera þetta fyrir okkur. Hér er fyrirheitið.‘ Eða ef hann trúði því að hann hefði fengið leiðsögn í einhverju máli hikaði hann ekkert við að segja hreint út hvað Drottinn hefði sagt sér. Fólk skildi þetta ekki og taldi hann drambsaman eða óvirðulegan. En þetta var miklu fremur andi Davíðs – ‚og nú, Drottinn, ger Þú eins og Þú hefur sagt‘ – og trú sem óttaðist ekki að láta alla vita: ‚Hann mun gera það, því að Hann hefur sagt það.‘ Stundum hafði hann rangt fyrir sér, en miklu oftar kom á daginn að hann hafði haft rétt fyrir sér.“

„Tókstu eftir einhverjum sérstökum hæfileikum hjá honum til að leiða aðra og hafa áhrif á þá?“

„Kraftur hans á því sviði var einstakur – það fylgdi honum svo mikill þungi. Svo virtist sem hann gæti án nokkurrar fyrirhafnar haft áhrif á alla. Fólk fylgdi honum og treysti honum ósjálfrátt. Auk þess bjó hann yfir mikilli frumkvæðisgáfu og alveg óvenjulegum þrótti og framtakssemi.

„En það allra merkilegasta var hið andlega hugarfar hans og hin djúpa helgun. Fyrir honum var ekkert til í lífinu, ekkert í heiminum, nema þetta eina – kærleikur til Krists og til sálna mannanna. Allt sem hann átti lá á altarinu: tími, fé, heimili, vinir, sjálft lífið. Ekki var hægt að vera samvistum við hann, eins og ég naut þeirra forréttinda að vera þetta sumar, án þess að öðlast alveg nýja hugsjón um kristilegt líf og þjónustu.“

Þannig liðu dagarnir hratt, og þegar Stevenson hafði dvalið í mánuð í P'ing-yang var hann orðinn óvenju vel kunnugur starfinu og leiðtogum þess. Margt leitaði á huga hans varðandi ástandið og þarfirnar í Suður-Shan-si. Svo virtist sem tími væri kominn til að skipuleggja starfið enn betur með framtíðarþróun þess fyrir augum, og fullur þakklætis hlakkaði hann því til þess að aðalforstjóri kristniboðsins kæmi á mót til að ræða þessi mikilvægu mál.

En ef Stevenson hlakkaði til heimsóknar hans, hvað má þá segja um Hsi, Fan, Liu og tugi annarra sem nafn Hudsons Taylor hafði svo lengi verið kært? Aldrei í þessu lífi höfðu þeir búist við að fá að líta hann augum. En nú var hann í raun og veru á leiðinni – „hinn aldni yfirhirðir“, æðsti hirðir, stofnandi og leiðtogi kristniboðsins sem þeir áttu svo margt að þakka. Hann hafði lagt að baki tíu þúsund mílna ferðalag frá hinum enda heimsins og var nú þegar á leið til héraðsins til að heimsækja hvert ópíum-athvarf þeirra og kristniboðsstöðvarnar. Brátt myndu þeir sjá hann augliti til auglitis og hljóta blessun mannsins sem hafði beðið svo lengi fyrir þeim.

Þessi tíðindi bárust til afskekktustu þorpa með sameiginlegum bréfum frá Stevenson og Hsi og vöktu almennan fögnuð. Alls staðar fór kristið fólk og hver leitandi maður að búa sig undir mótið. Nýja kristniboðsstöðin í Hung-tung varð fyrir valinu, því þótt hún hefði aðeins verið opin í þrjá mánuði var hún þegar orðin aðalmiðstöðin þar sem unnið var að því að reka athvarf. Hún var skammt frá þorpi Fans og í miðju héraði Hsi, og hafði frá fyrstu tíð verið miðpunkturinn í lífi litlu safnaðanna í kring.

Síðustu dagana í júlí kvaddi Stevenson því gamla kristniboðshúsið í P'ing-yang og hélt ásamt Hsi og samverkamönnum hans upp til Hung-tung-borgar. Í mörg horn var að líta við undirbúninginn, enda þurfti að hýsa og annast svo mikinn mannfjölda. Ekki leið á löngu þar til Stanley Smith kom frá höfuðborginni til að ganga úr skugga um að allt væri til reiðu. Mótið þar nyrðra hafði verið tími óvenjumikillar blessunar og tíðindin sem hann færði kveiktu nýja von og þakklæti í hverju hjarta. Taylor og föruneyti hans, þar á meðal fimm eða sex aðrir kristniboðar, fylgdu á eftir og var þeirra að vænta innan fárra daga. Fréttirnar bárust út eins og eldur í sinu. Kristnir þorpsbúar yfirgáfu uppskeruakrana og eftirtínsluna og streymdu að í flýti.

„Hinn aldni yfirhirðir, æðsti hirðir okkar, er kominn. Flýtum okkur að votta honum virðingu okkar og heilsa honum í kærleika.“

Brátt voru því hópar ákafra pílagríma á leið til borgarinnar, klæddir hreinum sumarfötum og með fátt annað í farteskinu en sálmabækur, Nýja testamenti og blævængi, enda var þetta um hásumarið þegar hitinn var mestur. Ekki leið á löngu þar til nýju húsakynnin voru orðin troðfull. Hundrað eða fleiri glaðværir þorpsbúar höfðu lagt undir sig hvern krók og kima; þeir fylltu athvarfið, bjuggu um sig úti í húsagörðunum og tóku jafnvel kapelluna og gestasalinn í íbúð Stanleys Smith til eigin nota. Sem betur fer lék veðrið við þá sem héldu til undir beru lofti. Hvorki skuggi né skúrir drógu úr eldmóði safnaðarins.

Á meðan voru Taylor og föruneyti hans í mestu hrakningum. Nokkurra vikna rigningatíð var nýlokið og vegirnir voru í ólýsanlegu ástandi. Fyrstu dagana miðaði þeim þó nokkuð vel áfram yfir sléttuna miklu suður af höfuðborginni. En þegar opið sléttlendið tók enda og við tóku fjallastígar og þröng gil á milli klettaveggja úr lössleir varð annað uppi á teningnum. Hindranirnar á vegi þeirra urðu æ verri, allt þar til gestgjafinn á síðasta gistihúsinu fyrir Ling-shih-skarðið fullvissaði þá um að það væri tilgangslaust að halda lengra. En útlendingarnir létu ekki hugfallast. Þeir vissu hve hræðilegir kínverskir vegir gátu orðið, en á leiðarenda beið þeirra mikilvægt verk. Bæn og þrautseigja myndu vissulega koma þeim í gegn.

Varla var farið að birta af degi þegar þeir lögðu af stað, búnir undir erfiðleika þótt ekki væri við beinni hættu búist. Taylor var vel ríðandi, því hann hafði þegið að láni asna Beauchamps, sem var kallaður „Ljónið“ vegna raddstyrks síns. Aðrir í föruneytinu kusu fremur að ganga, en harðger klyfjadýr báru farangurinn. Vegurinn varð æ brattari, ef veg skyldi kalla. Hann líktist miklu fremur grýttum stiga eða þurrum árfarvegi. Hér og þar í þröngum gljúfrunum höfðu þverhníptir leirveggirnir skolast niður, svo að slóðin hvarf í hættulegt fen.

Taylor reið á undan hinum og kom að gili einu nærri efstu brún skarðsins. Áður en hann vissi af var litli asninn á undan honum, sem var án rekstrarmanns, sokkinn djúpt í óvenjustóra forarvilpu. Hans eigið reiðdýr steyptist þar út í á eftir honum, þrátt fyrir allar tilraunir til að halda því úti á brúninni. Brattir leirveggirnir risu hvorum megin og buðu enga fótfestu til undankomu. Vesalings dýrin sukku hægt og bítandi, og öll umbrot þeirra urðu aðeins til þess að festa þau enn dýpra í leðjunni. Þegar hinir náðu þeim var Taylor feginn að fá hjálparhönd, því að ógæfusamt dýr hans var sokkið nánast upp í hnakk, og hinn minni asninn var því nær horfinn. Klyfjar hans, sem engar kviðgjörðir héldu við, höfðu flotið af honum og ekkert sást lengur nema höfuð og hali sem teygðust upp í aumkunarverðri bón um hjálp.

Ekkert annað var til ráða en að vaða út í forina, bera klyfjarnar í burtu og reyna að bjarga dýrunum. Það var ekkert áhlaupaverk. Þeir Studd og Beauchamp létu þó ekki deigan síga, heldur tóku til hendinni með múlasnarekstrarmönnunum, og þar kom íþróttaþjálfun þeirra sér vel svo að tókst að bjarga dýrunum. En margar klukkustundir liðu og höggva þurfti nýja slóð eða þrep í bratta gilshlíðina áður en vesalings dýrin og mennirnir komust loks út úr þessu varasama gljúfri, þakin aur og örmagna eftir langa áreynslu.

En móttökurnar sem biðu þeirra við komuna til Hung-tung bættu ríkulega upp allar hættur ferðarinnar. Árum saman hafði Hudson Taylor stritað án afláts fyrir boðun fagnaðarerindisins í héruðum Innra-Kína. Verkefnið hafði oft virst vonlaust og hindranirnar á veginum óyfirstíganlegar. En nú var tími Guðs loksins runninn upp. Hinn ókleifi klettur hafði opnast. Og hér, langt inni í landi, gat hann loks horft í andlit karla og kvenna sem voru fyllt kærleika Krists – fólks sem var sjálft frelsað og lifði fyrir það að frelsa aðra.

Afar áhugavert var að vera á meðal þeirra allra og kynnast mörgum sem hann hafði lengi þekkt af nafni og af frásögnum. Hve oft hafði hann ekki beðið fyrir þeim og glaðst yfir blessuninni sem fylgdi erfiði þeirra. Og nú gat hann heyrt með eigin eyrum frá Hsi og eiginkonu hans, Song, Chang og mörgum öðrum hvernig þessum bænum hafði verið svarað langt umfram allt sem hann hafði beðið um eða skilið.

Litlu síður uppörvandi voru langar samráðsstundir á mótinu með Stevenson og það bjartsýna mat sem hann hafði á stöðunni eftir margra vikna náin kynni af starfinu. Af tillögum hans fékk Taylor margt sem staðfesti þá skoðun sem hann hafði þegar myndað sér: að tími væri kominn til að stíga skref fram á við í skipulagi kirkjunnar um allt Suður-Shan-si. Fram að þessu hafði aðeins verið ein aðalmiðstöð, móðurstöðin í P'ing-yang, og allar samkomurnar í þorpunum höfðu heyrt undir hana sem útibú. En nú hafði sjálfstætt og ört vaxandi starf skotið rótum í kringum Hung-tung, og vestan við Fen-fljótið hafði bæst við alveg sérstakt hérað með tveimur nýjum kristniboðsstöðvum. Hönd Guðs var augljóslega að verki í þessari þróun. Í samræmi við starf Hans varð nú að stofna formlega söfnuði á báðum þessum svæðum, þar sem hægt væri að safna saman þeim kristnu sem bjuggu langt frá P'ing-yang.

Og þetta var ekki allt. Einnig þurfti að annast söfnuðina. Úr hópi þeirra manna sem Guð hafði reist upp og gefið ýmislegar náðargáfur til þessarar þjónustu varð að viðurkenna suma sem djákna, öldunga og hirða til að halda verkinu áfram. Fram að þessum tíma höfðu engir innfæddir kristnir menn í Shan-si verið vígðir til hirðisþjónustu. Til voru þó menn sem Guð notaði augljóslega í slíku hlutverki og höfðu áunnið sér ástúð fólksins með trúföstu starfi sínu. Í P'ing-yang-borg gegndi Song öldungur þessari stöðu, og handan fljótsins, í nýja Ta-ning-héraðinu, var fyrrverandi Konfúsíusarsinni að nafni Ch'ü tvímælalaust hirðir litlu hjarðarinnar. Þessar skipanir í embætti og fleiri til voru ræddar, og að lokum voru tuttugu menn valdir í samráði við innlendu leiðtogana til að verða teknir frá á mótinu til ýmissa embætta í kirkjunni.

Enn var þó óleyst spurningin um skipun hirðis fyrir Hung-tung og héraðið þar í kring. Auðvitað kom enginn annar til greina en sá maður sem Guð hafði notað til að stofna til starfsins og bera það uppi. En þótt Hsi væri aðeins öldungur í P'ing-yang-söfnuðinum að nafninu til, var starfssvið hans þegar orðið miklu víðfeðmara. Ef hann yrði aðeins vígður sem hirðir í Hung-tung myndi það þrengja áhrifasvið hans frekar en að víkka það. Í raun og veru þjónaði hann hinum kristnu nú þegar í slíku hlutverki um bæði héruðin þver og endilöng, og að nokkru leyti vestan fljótsins líka. Hann var í algerri sérstöðu: „Hirðir okkar“, eins og fólkið hafði yndi af að kalla hann. Eftir bæn og íhugun var því ákveðið að viðurkenna þessa stöðu og skipa hann formlega sem umsjónarhirði yfir héruðunum þremur, svo að allir söfnuðirnir mættu njóta góðs af þjónustu hans og tilsjón. Þannig hefði hann frjálsar hendur til að fara þangað sem þörf var á honum og sem mest svigrúm gæfist til frekari þróunar í framtíðinni.

En varla var þessi ákvörðun tekin þegar óvænt vandamál kom upp. Þegar Hsi var tilkynnt um þessa útnefningu veigraði hann sér við henni og neitaði ítrekað að taka við stöðunni.

„Ég er sjálfur fullur af veikleika og brestum,“ hélt hann fast við, „svo hvernig ætti ég að taka að mér tilsjón með öllum söfnuðunum? Það er betra að fela reyndum erlendum kennurum svo ábyrgðarmikið hlutverk.“

Hann var beðinn um að íhuga málið og sneri sér þá að bæn og föstu, eins og hann var vanur þegar hann var í vafa. Samt komst hann ekki fram hjá þeirri hugsun hve vanhæfur hann væri til að gegna þessari stöðu. Loks kom Stevenson til hans og sagði:

„Hsi bróðir, hvernig getur þú hafnað þessari stöðu? Guð hefur sjálfur kallað þig til hennar og þegar notað þig árum saman í einmitt því starfi sem þú veigrar þér við núna. Hér er ekki um nein tímamót eða nýja stefnu að ræða, heldur einfaldlega opinbera viðurkenningu á því sem Hann er að gera og hefur nú þegar gert.“

Þessi orð sannfærðu hann. „Já,“ hugsaði Hsi með sér, „það sem eldri hirðirinn* segir er vissulega rétt. Drottinn hefur gefið mér kraft til að annast þessa litlu söfnuði allt frá upphafi. Ef Honum þóknast að verka enn í gegnum mig, og á enn víðara sviði, hvernig voga ég mér þá að neita?“

* Þetta var nafnið sem hinir kristnu í Shan-si notuðu um Stevenson sem aðstoðarforstjóra kristniboðsins.

Þannig var þessari hindrun rutt úr vegi, og Hsi fól sig algerlega undir guðlegan styrk og tók við stöðunni sem hann vissi að myndi krefjast svo mikils. Reynslan hafði þegar kennt honum að sönn forysta í kirkju Guðs felst í því að ganga fremstur í flokki í að bera krossinn, í þjónustu og í sjálfsafneitun. „Postulatáknin“, sem Páll benti ítrekað á til sönnunar á köllun sinni til þjónustunnar,* höfðu einnig öðlast mikinn raunveruleika og djúpa merkingu fyrir honum. En við neyðaróp hjartans: „Hver er til þessa hæfur?“ var hann að læra svarið: „Hæfni okkar er frá Guði.“

Stundirnar liðu hratt í því uppbyggilega samfélagi sem beðið hafði verið eftir svo lengi, og sunnudagsmorgunninn rann upp – hátíðardagurinn mikli. Klukkan sjö hófust samkomurnar, og var það ekki of snemmt. Allt frá fyrstu dagsbirtu höfðu nefnilega tugir morgunhana um öll húsakynnin verið önnum kafnir við eigin bænahald; þeir sungu af lífi og sál, hver sinn sálm og sitt lag, eða báðu og lásu upphátt af þeim krafti sem kristnir menn í Shan-si hafa svo mikið yndi af að leggja í guðrækni sína.

Á hádegi var forgarður kapellunnar þéttsetinn, því að ekki færri en þrjú hundruð karlar og konur, þar á meðal utanaðkomandi fólk, höfðu safnast þar saman til almennrar guðsþjónustu. Þetta var undursamleg sjón í þessari heiðnu borg, þangað sem fagnaðarerindið hafði alls ekki náð fáeinum mánuðum áður. Og litlu síður áhugaverður var hópurinn í kínverskum klæðum uppi á pallinum, en þar voru meðal annarra Hudson Taylor og Hsi, sem stýrðu guðsþjónustunni í sameiningu.

* Fyrra Korintubréf 4:9–13; Fyrra Korintubréf 9, allur kaflinn; Síðara Korintubréf 4, allur kaflinn; Síðara Korintubréf 11:5 til 12:15.Fyrra Korintubréf 4:9–13 · Fyrra Korintubréf 9 · Seinna Korintubréf 4 · Seinna Korintubréf 11:5

En samkomurnar daginn eftir voru ennþá merkilegri, því að þá fór fram fyrsta vígsluathöfnin í Shan-si.

Sólin var hátt á lofti þennan sumarmorgun þegar Hsi, fölur eftir langar stundir í bæn og föstu, gekk í salinn til mannfjöldans sem þar var saman kominn. Öll framhlið kapellunnar hafði verið opnuð upp á gátt með því að fjarlægja grindarglugga og hurðir, og bæði kapellan og forgarðurinn voru troðfull og öll andlit sneru að hópnum á pallinum í miðri byggingunni, þar sem teppi hafði verið breitt á gólfið. Ákafinn frá fyrri samkomum hafði vikið fyrir dýpri alvöru þegar Hudson Taylor setti athöfnina, umkringdur öllum erlendu kristniboðunum og vel þekktum leiðtogum starfsins á staðnum. Orð hans voru stutt en hjartnæm; í þögninni sem fylgdi á eftir var Hsi fyrstur kallaður fram, og hann kraup á kné til að taka við embættisvígslunni sem tók hann frá „til að vaka yfir og gæta kirkju Guðs“.*

Þetta var afar hátíðleg stund og Hsi fann sterkt fyrir nýrri köllun og helgun til starfsins á ókomnum árum. Minningin um þessar bænir og hendurnar sem þá voru lagðar yfir höfuð honum til sáttmála og blessunar veitti honum æ síðan þá vissu um guðlega útnefningu að engir erfiðleikar eða mótlæti gátu nokkru sinni máð hana út. Því næst var Song vígður sem hirðir P'ing-yang-safnaðarins, og þeir Si öldungur og Chang öldungur voru skipaðir í embætti ásamt sextán djáknum fyrir þorpshéruðin. Í lokaávarpi sínu fjallaði Stevenson á mjög áhrifamikinn hátt um skyldur, hættur, ábyrgð og hin óendanlegu laun þeirrar þjónustu sem þessir bræður höfðu verið valdir til.

* „Hsi var ekki vígður sem hirðir yfir neinum einum ákveðnum stað. Hann hafði unnið svo víðtækt starf, og Guð hafði gengist svo ríkulega við honum, að best þótti að hann hefði frjálsar hendur til að fara hvert sem var í erindum Guðs á þessum slóðum, enda var öllum ljóst hve vel honum yrði tekið af öllum söfnuðunum.“ Úr frásögn Stanleys Smith af vígsluathöfninni, 2. ágúst 1886. Sjá Days of Blessing in Inland China, bls. 141.

Lokasamkomur mótsins runnu allt of fljótt upp og fyrir kvöldið var söfnuðurinn í Hung-tung formlega stofnaður með fyrstu heilögu kvöldmáltíðinni sem nokkru sinni hafði verið haldin í þeirri borg. Hsi stýrði samkomunni sem nývígður hirðir með aðstoð Stanleys Smith. Sjötíu karlar og konur úr héraðinu, sem höfðu frelsast frá dýrkun illra anda, ópíumreykingum og niðurlægjandi heiðni, söfnuðust þar saman í kringum borð Drottins. Þetta var ógleymanleg stund og setti mildan og innilegan blæ á kveðjustundina sem fylgdi í kjölfarið – „Þar til Hann kemur.“