Frumgróði

Fyrstu kynni eru ekki alltaf þau réttustu og vitur maður er reiðubúinn að breyta skoðun sinni. Sé litið þannig á málin var býsna merkilegt hve margt viturt fólk var að finna í suðurhluta Shan-si eftir hungursneyðina. Kærleikurinn býr yfir undursamlegum mætti, jafnvel yfir þeim sem skilja ekki þau áhrif sem hræra hjörtu þeirra. Fólk reyndi hvorki að verja né skýra þessa hugarfarsbreytingu; það vissi það eitt að útlendingarnir, sem áður höfðu verið litnir með tortryggni og ótta, nutu nú virðingar, trausts og elsku. Og þessi kærleikur til þjónsins dró brátt hjörtun til Meistarans, því að skrefið er stutt frá hinum kristna til Krists, frá kristniboðanum til Drottins hans – eða ætti að vera það.

Allra fyrsta sálin sem vannst fyrir Krist í Shan-si kom í hópinn áður en hungursneyðinni lauk – þreytt og hungruð sál sem hafði þráð hvíld svo heitt. Hálfri mannsævi áður, þegar Song var í fullu fjöri, hafði hann verið efnaður og farsæll í viðskiptum og laus við þungar áhyggjur af framtíðinni. En svo dundu erfiðleikarnir yfir, heilsan bilaði og hann stóð uppi atvinnulaus og sokkinn í skuldir. Þá sneri hann sér að nýju starfi, gróf upp ýmsar lyfjauppskriftir og tókst að opna lækningabúð. Hann barðist áfram við misjafnt gengi og gat séð fyrir konu sinni og börnum, en fátt var um gleðistundir í lífi hans, því að hann var heilsuveill og kona hans afar skapill. Þeim kom alls ekki vel saman. Sonur hans og tengdadóttir voru honum til huggunar, en þó var það litla stúlkan hans, svo undarlegt sem það var, sem hjarta hans virtist bundnast við umfram aðra.

Öll þessi miðaldra ár sín var Song mjög upptekinn af hugsunum um framtíðina – ekki framtíð elliáranna, heldur hina fjarlægu og óskýru framtíð handan grafarinnar. Hann þráði að skyggnast inn í leyndardóma hennar og fá að vita það sem enginn gat sagt honum, en hann fann þó að hann yrði að komast að því. Hann rannsakaði þrotlaust öll trúarrit sem hann komst yfir í von um að finna ljós. Hann las búddísk smárit og taóískar bækur og fylgdi kenningum þeirra í verki eins og honum var framast unnt. Hann tónaði bænir, stundaði hugleiðslu og föstur og hélt í tuttugu og fimm ár heit um að snerta aldrei fæðu úr dýraríkinu, í þeirri von að hann gæti þannig hreinsað hjarta sitt og öðlast inngöngu í „sali Himinsins“. Kona hans gerðist einnig trúrækinn búddisti og þuldi sífellt særingar og bænir, en skaplyndi hennar virtist ekkert skána við það.

Síðan skall hungursneyðin á. Líkt og allir nágrannar hans þoldi Song ósegjanlegar þjáningar, en hann var þó lánsamari en flestir að því leyti að honum tókst að draga fram lífið og forða fjölskyldu sinni frá því að tvístrast. Á fyrsta ári hungursneyðarinnar tók hann eftir dreng sem sat við lestur á útlendingslegri bók og fékk hana lánaða hjá honum. Þetta var undarleg bók (Matteusarguðspjall) og hann botnaði ekki mikið í henni, en í henni var saga af manni nokkrum, Jesú, sem fangaði alla athygli hans. Það sem vakti mesta furðu hans var að svo góður maður skyldi hljóta jafn hræðileg örlög. Hann gat ekki skilið það. Þegar hann las frásögnina af krossinum gat hann ekki haldið aftur af tárunum og allt hjarta hans fylltist kærleika til Jesú. Samt hafði hann enga hugmynd um að Maðurinn á krossinum kæmi honum sjálfum nokkuð við, eða að Hann væri að þjást fyrir syndir sem ekki voru Hans eigin, til þess að Hann gæti orðið Frelsari.

Smám saman færðist hungursneyðin í aukana, uns hún náði sínu hræðilega hámarki vorið 1878. Song var sundurþjakaður af áhyggjum og gerði allt sem í hans valdi stóð til að bægja sultinum frá dyrum. Auk hungursneyðarinnar geisaði hitasótt og að lokum bar dauðinn að dyrum á heimili hans og hreif burt unga eiginkonu sonar hans. Strax á eftir veiktist einnig elskuð dóttir hans og lagðist banaleguna. Ekkert gat bjargað henni og harmi sleginn kraup maðurinn þögull við hlið hennar meðan hún barst hratt út á „það ókunna haf sem veltur umhverfis allan heiminn“.

„Faðir,“ sagði stúlkan á banasænginni, „faðir, hvert er

ég að fara? Hvað bíður mín í myrkrinu?

Ó, faðir, ég er hrædd. Hjálpaðu mér! Hjálpaðu mér!“

„Litla stúlkan mín,“ stundi niðurbrotinn maðurinn, „ég veit það ekki. Til eru önnur líf handan við þetta, þótt líkaminn rotni í gröfinni. En – “

„Ó, faðir, eru það hamingjusöm líf? Eða mun ég þjást þar? Geturðu enga von gefið mér? Hvað segja bækurnar þínar? Segðu mér það! Hjálpaðu mér!“

En hann vissi ekkert meira. Jafnvel kærleikur hans til barnsins sem lá fyrir dauðanum gat ekki rofið þann dimma, órjúfanlega hjúp sem huldi svo mikla ráðgátu og skelfingu.

Og í myrkrinu hertist tak grannra fingranna um hönd föðurins, allt þar til þeir kólnuðu í dauðanum. Þar sem maðurinn sat sorgbitinn og niðurbeygður af kvöl á hinu tóma heimili sínu heyrði hann ókunnugan mann nálgast, og hann leit upp í harmi sínum og sá hvar stóð við hlið hans maðurinn með kærleiksásjónuna, sá sem vann góðverkin, Englendingurinn Li frá Musteri járnbúddans. „Song,“ sagði hann, „ég er kominn til að biðja þig um greiða. Hér er barn, lítil stúlka, sem foreldrar hennar hafa kastað á dyr til að svelta. Þú og kona þín eruð skyld þeim á einhvern hátt. Ég get ekki tekið barnið að mér þar sem ég er ókvæntur. Viltu taka hana inn á heimili þitt fyrir mig, og ég skal standa straum af kostnaðinum?“

Hlýlegt augnaráðið og framkoman hittu föðurinn beint í hjartastað, og brátt sat David Hill við hlið Songs í eyðileik hans og hlýddi á frásögn hans af þjáningunum og hinum tvöfalda ástvinamissi. Hann veitti honum ríkulega hjálp og huggun, og að enn einu heimilinu skyldi vera bjargað fyllti kristniboðann fögnuði er hann hélt áfram leiðar sinnar.

Einmitt um þetta leyti vildi svo til að Song leit yfir eintak af samningnum sem gerður var milli Kína og Vesturveldanna eftir síðara stríðið, og það vakti bæði undrun hans og áhuga þegar hann tók eftir því að allar þessar Evrópuþjóðir virtust telja árin, ekki frá valdatöku keisara sinna (eins og í Kína), heldur frá fæðingu þessa sama „Jesú“ sem hafði dáið á krossi fyrir átján öldum. Honum þótti þetta afar merkilegt og nú langaði hann meira en nokkru sinni fyrr til að skilja kenningu Jesú. En hann vissi ekki um neinn sem gæti kennt honum og var því mjög órótt í skapi.

Eftir þetta fór hann dag nokkurn á fund Hills vegna barnsins sem hann hafði tekið að sér. Þar komst hann að því sér til mikillar gleði að Hill trúði sjálfur á Jesú og var kominn til Kína í þeim tilgangi einum að kenna öðrum þessa kenningu. Frá þeirri stundu tók Song jöfnum og hröðum framförum á vegi himinsins. Hann sagði brátt skilið við skurðgoðadýrkun og allar heiðnar bækur sínar og hvern heiðinn sið, rauf grænmetisheitið og lærði að biðja og syngja nýfundnum Frelsara sínum lofssöngva. Hann varði miklum tíma í að rannsaka orð Guðs og sótti sunnudagssamkomurnar í húsi Hills af mikilli reglusemi. Kona hans fór einnig smám saman að sjá sannleikann og fegurðina í trú eiginmanns síns, og hjá henni fór einnig svo að „hið gamla varð að engu“ og allt varð nýtt á blessaðan hátt. Í stað þess að rífast og skammast varð hún undursamlega mild og góð, uns þessi hamingjusami maður gat sagt: „Síðan við tókum trú á Jesú höfum við átt hið dýpsta samfélag.“

Song lét sér ekki nægja blessunina á eigin heimili, heldur vildi hann að allir fengju að kynnast þeirri hamingju sem hann hafði fundið. Hann tók brátt upp daglega guðsdýrkun í húsi sínu og lýsti því opinberlega yfir að hann væri fylgjandi Krists. Síðar hóf hann einnig að halda fasta samkomu á hádegi á sunnudögum fyrir nágranna sína. Sú hefð hélst í mörg ár og varð uppspretta víðtækrar blessunar. Auk þessa hafði hann yndi af því að dvelja löngum stundum í gestasal Hills, þar sem hann hjálpaði honum að annast sjúklinga sem komu til að losna við ópíumfíkn sína, og boðaði gestum og hverjum leitanda fagnaðarerindið, sem hann elskaði svo heitt, allan liðlangan daginn. Hann varði mörgum klukkustundum í samtöl um andleg efni við þá sem söfnuðust saman í húsi kristniboðans, og ekki voru þeir fáir úr hópi fyrstu safnaðarmeðlimanna í P'ing-yang sem leiddir voru til Krists fyrir bænir hans, starf og áhrifin af guðrækilegu líferni hans.*

* Eftir meira en tuttugu ára dygga þjónustu er óttast að þessi kæri gamli maður hafi nýverið dáið píslarvættisdauða fyrir trú sína á Krist. Fregnir hafa borist til strandhéruðanna þar sem hans er getið sem eins af fjórum kristnum mönnum sem myrtir voru í musteri Yao í þeim ofsóknum sem nú standa yfir og hundruð manna hljóta að hafa farist í.