Ljósi varpað á vandamálið

Nú gekk í garð ársbyrjun 1883 og var það fjórða árið frá því að Hsi snerist til trúar. Án þess að gera sér grein fyrir því nálgaðist hann örlagarík tímamót. Nýir atburðir voru í aðsigi sem áttu eftir að varpa ljósi á vandann og leiða hann inn í ævistarf hans. Tuttugu mílum fyrir norðan þorp fræðimannsins, við aðalveginn til höfuðborgar héraðsins, stóð borgin Hung-tung sem vörður yfir fjölmennri sléttu. Fjölmargir bæir og þorp þöktu opið sveitalandið og teygðu sig upp í neðstu fjallshlíðarnar, og mikilvægar borgir stóðu meðfram stríðri ánni. Þegar kristniboðar ferðuðust um þetta fagra hérað hafði þeim oft orðið ljóst hve mikilvæg miðstöð það væri fyrir boðunarstarf, en fram að þessu hafði fagnaðarerindið ekki náð þangað.

Þar sem hin kristna kirkja hafði látið fólkið sitja svo lengi í myrkri reyndi það eftir bestu getu að seðja hungur sálarinnar. Það var fáfrótt en síður en svo skeytingarlaust um andleg efni. Um fimmtíu árum áður hafði siðbótarmaður komið fram í norðausturhluta héraðsins, íhugull og einlægur maður sem helgaði líf sitt því að minna landa sína á hið besta sem þeir þekktu, og bar ákafi hans og fórnfýsi merkilegan árangur. Hann skeytti engu um eigin þægindi heldur ferðaðist vítt og breitt, þoldi hvers kyns harðræði og lifði í fátækt og einsemd, alltaf reiðubúinn að gefa síðasta koparpeninginn sinn hverjum þeim sem var í meiri neyð, og hvarvetna prédikaði hann þá skyldu að afneita sjálfum sér og þjóna guðunum af trúfesti. Með brennandi eldmóði skoraði hann á karla og konur að iðrast og snúa baki við eigingirni sinni og illri breytni. Ræktið dyggð, sinnið þörfum annarra, ástundið góðvild, verjið tíma og fé til að lina þjáningar, safnið verðleikum – aðeins þannig er hægt að gera sér vonir um að jafna reikning sálarinnar á hinum óttalegu dögum sem í vændum eru.

Slík hvatningarorð höfðuðu sterkt til ríkrar skyldurækni Kínverjans og enn sterkari ótta hans við dauðann og endurgjaldið – dóm Himinsins sem enginn fær umflúið og þær ógnir sem sek samviska sveipar hið mikla óþekkta.

Hve lítið ljós hann hafði að gefa, og hve litla hjálp! Samt streymdi fólk til hans. Það hafði ekkert betra. Fylgjendur hans voru fjölmargir og úr öllum stéttum og stöðum. Konfúsíusarsinnar, búddistar og taóistar, jafnt karlar sem konur, tóku sig saman í vel skipulögð félög og gerðu mikið til að endurvekja dýrkun skurðgoða og reglubundnar trúarathafnir. Jafnvel í þeirra augum voru búddismi og taóismi hræðilega spilltir í Shan-si.

Þessara áhrifa gætti sérstaklega á Hung-tung-sléttunni og í byggðunum þar í kring. Allt svæðið varð að vígi þessara skurðgoðafélaga. Leiðtogi hreyfingarinnar féll frá. Hann lést skömmu áður en fyrstu kristniboðar mótmælenda komu til Shan-si, en fylgjendur hans héldu starfinu áfram. Þeir áköfustu í þeirra hópi gerðust grænmetisætur og lifðu jafnvel í einlífi, og stunduðu þeir strangt meinlætalíf. Sumir tóku upp á því að krjúpa á oddhvössum járnnöglum, sem höfðu verið reknir í gegnum fjöl í þeim tilgangi, og þylja daglega söngva sína og bænir á meðan tilskilin lengd af reykelsi brann hægt upp. Aðrir píndu hvorki sjálfa sig né sögðu skilið við fjölskylduböndin, en þoldu mikið harðræði á pílagrímsferðum til fjarlægra helgistaða og vörðu fé óspart til „góðra verka“, svo sem að útvega fátækum líkkistur, gera við vegi, styrkja prestana og musterin og sleppa lausum fuglum, fiskum og dýrum sem átti að nota til matar. Vel þekktur leiðtogi meðal þessara litlu hópa var greindur og ákafur maður að nafni Fan, sem bjó í þorpi nokkrum mílum austur af Hung-tung. Þótt hann helgaði sig „ræktun dyggðarinnar“, eins og þeir skildu hana, var hann þreyttur og ófullnægður í hjarta sínu og þráði eitthvað meira og betra, án þess þó að vita hvað það var.

Dag einn kom vinur hans úr borginni að máli við hann með undarleg tíðindi. Útlendingar höfðu birst í nágrenninu, selt trúarlegar bækur og talað um Guð sem þeir kölluðu hinn sanna og lifandi Guð og einhverja leið til þess að fá syndir fyrirgefnar. Vinurinn hafði ekki mikinn áhuga á þessu sjálfur en hélt að Fan kynni að vilja heyra af því, og rétti honum smárit sem bar heitið The Three Needs. Fan var ekki lengi að gera upp hug sinn. Þessi nýju trúarbrögð voru í öllu falli þess virði að kynna sér þau. Útlendingarnir voru farnir frá Hung-tung, en hann frétti að þeir byggju í næstu stórborg fyrir sunnan, í aðeins einnar dagleiðar fjarlægð. Hann ætlaði að fara þangað suður eftir, hitta þá og komast sjálfur að öllu um þennan boðskap sem vakti svo undarlega sterkan áhuga hans. En fyrst af öllu varð hann að útbúa gjöf. Af eigin reynslu þekkti hann hvernig slíkum málum var háttað. Það gengi aldrei að fara þangað tómhentur. Þetta olli nokkurri töf, því að upphæðin sem hann taldi nauðsynlegt að hafa meðferðis var töluverð. Síðan þurfti hann að yfirstíga andstöðu fjölskyldu sinnar og vina og sjá fyrir verkunum á býlinu. Að lokum taldi Fan sig þó óbundinn, kvaddi konu sína og börn og lagði af stað til borgarinnar P'ing-yang.

Auðvelt var að finna hús útlendinganna og tóku Song og fleiri hlýlega á móti Fan, og þeir vísuðu honum til gestasalarins og fengu brátt mikinn áhuga á sögu hans. Svo vildi til þennan dag að kristniboðarnir voru sérstaklega uppteknir, og Fan gafst því tími til að fræðast um margt af þessum nýju vinum, sem voru innfæddir menn úr héraðinu líkt og hann sjálfur, áður en útlendingarnir létu sjá sig. Þeir svöruðu mörgum spurningum hans, bæði töluðum og ótöluðum, og virtust skilja svo vel hvernig honum leið. Þeir sögðu honum frá allmörgum í borginni og nágrenni hennar sem höfðu tekið hinni nýju trú, og þó einkum frá einum lærðum Konfúsíusarsinna að nafni Hsi, sem þegar var orðinn mikill leiðtogi meðal hinna kristnu. Þetta kom Fan á óvart, því að hann hafði ekki átt von á að finna menntamenn í þeirra hópi, og gerði hann enn ákafari að heyra meira.

Áhugi hans jókst enn þegar kristniboðarnir komu inn. Hann hafði áður frétt að þeir klæddust og töluðu eins og Kínverjar, en varð engu að síður furðu lostinn að sjá hve fullkomlega líkir honum sjálfum þeir voru í öllu ytra útliti. Þeir voru vinsamlegir og kurteisir og virtust kunna að meta stöðu hans sem trúarleiðtoga. Þeir töluðu óþvingað um eilíft líf, hættuna sem vofði yfir hinum ófrelsuðu og gleðina yfir fyrirgefningu syndanna. En margt af því sem þeir sögðu var torskilið fyrir hinn óvana áheyranda, og kristniboðarnir urðu að fara áður en þeir gátu útskýrt þetta allt til hlítar.

Fan var vonsvikinn þegar hann endurgalt hlýlegar kveðjur þeirra, og þótt Song og hinir legðu hart að honum að dvelja um kvöldið og heyra meira baðst hann undan því, en sagðist ef til vill myndu koma aftur síðar.

Þetta var of mikið fyrir hinn hjartahlýja Chang, hermanninn.

„Ó, láttu þér ekki detta í hug að fara,“ hrópaði hann upp yfir sig. „Þú ert varla byrjaður að skilja þessa dásamlegu kenningu. Komdu með mér í Vestur-Chang-þorpið. Þangað eru bara nokkrar mílur yfir sléttuna og Hsi verður svo glaður að sjá þig.“

Fan féllst á þessa óvæntu uppástungu og þeir tveir lögðu af stað í átt til fjallanna. Á leiðinni hlustaði Fan með vaxandi ánægju á allt sem Chang sagði honum um manninn sem þeir voru á leiðinni að hitta. Hér myndi hann að minnsta kosti vera á heimavelli. Var Hsi ekki konfúsískur fræðimaður og boðberi góðvildar líkt og hann sjálfur? Þeir myndu brátt verða sem bræður. Og til allrar hamingju var Fan vel birgur af besta verndargripnum til að tryggja sér aðgang að duldum leyndardómum hvers trúarhóps sem var. Þegar hann var sestur í gestasal Hsi leið honum alveg eins og heima hjá sér. Að vísu voru þar engin spakmæli eða myndir til heiðurs guðunum eins og hann átti að venjast, engin skurðgoð eða reykelsisker og engar minningartöflur forfeðranna. Í stað þeirra héngu þar skrautritaðir strangar með áletrunum sem hann skildi ekki, líklega tilvitnunum í klassísk rit hinna kristnu. En allt var þetta hluti af einfeldni trúarhugmynda þeirra, og hann frestaði því að fella dóm á meðan hann beið þess að gestgjafi hans birtist.

Þegar Chang hafði gert Hsi grein fyrir tilurð heimsóknarinnar flýtti Hsi sér að taka vinsamlega á móti ókunnuga manninum og lagði hart að honum að gista um nóttina, svo að þeir hefðu nægan tíma til að ræða mikilvæg málefni.

Þetta líkaði Fan vel og var ekkert minna en hann hafði vænst. Í bili stóð hann þó höllum fæti, þar sem Hsi hafði ekki gefið honum neitt færi á að afhenda peningabréfið sem hann hafði meðferðis. En hann var greinilega ekki eini maðurinn þar sem kominn var til að læra. Allmargir voru á ferli út og inn og virtust tilheyra heimilisfólkinu. Ólíklegt var að nokkur þessara lærisveina hefði greitt jafn ríkulega fyrir tilsögnina og hann var sjálfur reiðubúinn að gera. Fan beið því átekta, viss um að hann yrði brátt ofan á.

Loks lagði Hsi önnur störf til hliðar og bauð gesti sínum inn í hljóðlátt herbergi, og Fan dró þá fram þóknunina, tíu þúsund koparpeninga, um leið og hann baðst kurteislega velvirðingar á því hve óverðug gjöf sín væri. Hsi skildi samstundis hvernig í pottinn var búið og átaldi hann:

„Hvað! Lítur þú svo á að hægt sé að kaupa náð Guðs fyrir peninga? Herra minn, þú verður þegar í stað að gera iðrun, svo að syndir þínar verði fyrirgefnar og hjarta þitt endurnýjað fyrir trúna eina á verðleika Frelsarans.“

Furðu lostinn og ráðþrota dró Fan peningana til baka og bað nýja vin sinn að útskýra hvernig og á hvaða forsendum hann gæti gengið til liðs við hina kristnu trú. Slíkt varð ekki gert á einu augabragði, og Hsi hélt honum því sem gesti sínum í nokkra daga.

Samtöl þeirra voru löng og einlæg. Fan hlustaði af ákafa og skildi sannleikann skýrt. Þegar Hsi fannst loks ekki þörf á frekari tilsögn reis hann á fætur, gekk þangað sem Fan sat, lagði hendur yfir höfuð honum og bað fyrir honum í hljóði.

„Þá,“ rifjaði Hsi upp löngu síðar, „varð Fan djúpt hrærður í hjarta sínu. Hann grét hástöfum en fagnaði þó og lofaði Guð á sama tíma. Allir sem sáu þetta urðu skelkaðir, en ég hughreysti þá og sagði: ‚Það er engin ástæða til að óttast; þetta er kraftur Andans sem er kominn yfir hann.‘“

Og það reyndist svo sannarlega rétt.

Morguninn eftir, um leið og Fan vaknaði, fylltist hann aftur undursamlegri gleði og lýsti því yfir að hann væri orðinn trúaður.

„Nú skil ég þetta allt saman,“ hrópaði hann upp yfir sig. „Skurðgoð eru sannarlega fölsk og ónýt. Himneskur Faðir okkar er hinn sanni og lifandi Guð, og Jesús er eini frelsarinn.“

Hsi taldi hann á að dvelja örlítið lengur svo að hann gæti lært meira um bænina og kristilegt líferni, og síðan lét hann hann fara leiðar sinnar, ákafan að færa fagnaðarerindið heim. Fullur þakklætis sneri Fan aftur til borgarinnar og dvaldi einn eða tvo daga hjá kristniboðunum, sem gáfu honum Nýja testamenti og hvöttu hann til að koma aftur við fyrsta tækifæri. Því lofaði hann glaður og vonaðist til að geta tekið nokkra af fylgjendum sínum með sér. Í fyrstu myndi án efa gæta misskilnings og ef til vill tortryggni, en hann var svo viss um að þeir myndu kunna að meta fagnaðarerindið áður en langt um liði. En því miður óraði hann ekki fyrir því hve hörð andstaða beið hans og af hve sorglegu tilefni hún var.

Undir kvöld nálgaðist hann Fan-ts'uen og kom auga á kunnuglegt heimili sitt þar sem hann hafði kvatt konu og börn aðeins fáeinum dögum áður. En engin lítil börn hlupu út á móti honum og enginn bauð hann vingjarnlega velkominn þegar hann gekk eftir þorpsgötunni. Eitthvað var greinilega að. Það lá ógæfa í loftinu. Hann heyrði kveinstafi líkt og grátið væri yfir látnum manni. Hljóðin virtust færast í aukana eftir því sem hann nálgaðist sitt eigið hús. Gat þetta tengst honum og hans fólki?

Hann var sem lamaður af þessum hræðilegu tíðindum og gat varla meðtekið þau í fyrstu. Sonur hans, hans eigin glaðværi og fallegi litli sonur, drepinn á meðan hann var að heiman! Rifinn í sundur af grimmum úlfi. Þetta virtist of skelfilegt til að geta verið satt. Og ofan á allt þurfti hann að þola ásakanir konu sinnar og ættingja, sem jusu yfir hann beiskju sorgar sinnar og reiði.

Auðvitað var þetta honum að kenna, þetta var synd hans. Guðirnir voru ævareiðir, og engan skyldi undra. Hafði þeim ekki vegnað vel allt þar til hann fór í þessa svikaför? Var trú feðra hans ekki nógu góð fyrir hann? Æ, að saklaust barn skyldi þurfa að gjalda fyrir heimsku hans og vesalings móðir vera harmi slegin! Sjálfur átti hann þetta fyllilega skilið. Höfðu þau ekki sagt honum frá upphafi að úr þessu hlytist ógæfa?

Allt virtist þetta óskiljanlegt, og reyndari kristinn maður en Fan hefði hæglega getað riðað til falls. En á þessari angistarstundu var hann ekki skilinn eftir einn.

„Ég hlaut ríkulega náð Guðs,“ vitnaði hann, „og heilagur andi fyllti hjarta mitt og lét mig þekkja himneskan Föður minn betur og treysta Honum meir.“

En nágrannarnir gátu ekki skilið slíka ró og töldu blekkingu hans því skelfilegri fyrir vikið. Þeir kröfðust þess að hann afneitaði þegar í stað þessum hættulegu villukenningum og færði fórnir til að blíðka skurðgoðin.

„Ógæfan mun dynja yfir okkur öll,“ hrópuðu þeir. „Hingað til hefur þú einn þjáðst. En þurrkur mun koma og hungursneyð. Guðirnir munu hefna sín á öllu þorpinu, og reiknaðu þá ekki með að sleppa auðveldlega. Við munum svo sannarlega leggja hús þitt í rúst og eyðileggja allt sem þú átt.“

„Heyrið mig,“ sagði hinn kristni maður rólega, „Guðinn sem ég tilbið núna er hinn lifandi Guð, sem skapaði himin og jörð. Hann getur komið í veg fyrir að þurrkurinn komi. Hann er máttugri en skurðgoðin okkar. Ég óttast þau ekki lengur og mun biðja til Hans, sem er ofar öllum illum öndum, að vernda þorpið gegn ógæfu.“

Eitthvað við þetta traust hans virtist hafa áhrif á þá, enda voru þeir vanir að líta til hans sem leiðtoga í trúmálum. Hvað sem því leið hættu þeir hótunum og tóku það ráð að bíða og sjá hvað verða vildi. „En mundu,“ sögðu þeir oft í viðvörunartón, „að ef ógæfa dynur yfir verður þú fyrstur til að gjalda fyrir það.“

Þegar leið á sumarið beindust öll augu kvíðafull að fjallalæknum. Fan hafði nú tekið niður skurðgoð sín og boðaði Krist opinberlega. Kona hans hafði líka fundið nokkra huggun í sorg sinni. Hvort sem það var breytt líferni hans sem snart hana, eða að hún var sjálf farin að kynnast kærleika frelsarans, þá linnti harðri andstöðu hennar, og hún féllst meira að segja á að kennari og vinur eiginmanns hennar kæmi í heimsókn. Fullur samúðar með fjölskyldunni kom Hsi og dvaldi nokkra daga í þorpinu. Nágrannarnir voru áhugasamir og forvitnir. Þeir hrifust af augljósri menntun hans og flykktust að til að heyra hann ræða um nýju kenninguna, og jafnvel þeir tregustu urðu að viðurkenna einlægni hans og kraft. Fan var sigri hrósandi, og þó enn fremur vegna þess að allur ótti við þurrk var gleymdur. Áin var óvenju vatnsmikil og traust hans á bæninni jókst dag frá degi. Ekki svo fáir úr hópi fyrrum trúbræðra hans tóku að sýna fagnaðarerindinu djúpan áhuga, og í lok heimsóknar Hsi lýstu kona hans og nokkrir úr fjölskyldunni því yfir að þau væru orðin kristin.

Þá reið áfallið yfir: svo þungbær sorg að því var líkast sem hún hlyti að rífa trú þeirra upp með rótum. Hve oft verða ekki nýtrúaðir, sem eru að stíga út úr heiðni í löndum „þar sem hásæti Satans er“, fyrir slíkum dularfullum árásum. Óvinurinn mikli sleppir ekki takinu átakalaust. En Guði sé lof, það er til athvarf: „Sá sem af Guði er fæddur varðveitir hann og hinn vondi snertir hann ekki.“ *

* Fyrsta Jóhannesarbréf 5:18, R.V.Fyrra Jóhannesarbréf 5:18

Fan var að heiman. Hann hafði farið í annað sinn niður til P'ing-yang að heimsækja kristniboðana. Börnin hans tvö, sem eftir voru, léku sér í þorpinu grunlaus um alla hættu þegar hungraður úlfur birtist skyndilega líkt og áður og hrifsaði til sín drenginn, lítinn snáða sem var aðeins fimm ára gamall, drap hann og reif í sig í augsýn við dyr föður hans. Þorpsbúar voru skelfingu lostnir. Að annar sonur hans skyldi hljóta svo hræðilegan dauðdaga! Þurrkinum hafði vissulega verið bægt frá, en hinn brotlegi var aftur gerður að skotspæni fyrir hefnd guðanna.

Harmi slegin grétu foreldrarnir saman – báðir drengirnir þeirra höfðu verið teknir frá þeim með innan við sex mánaða millibili í svo dularfullum harmleik. Að vera sonarlaus í Kína er mesta ógæfa sem hægt er að hugsa sér, og ofan á það bættust grimmdarlegar ásakanir nágranna og vina. En þau voru ekki skilin eftir ein í sorg sinni. Hróp hjarta þeirra: „Drottinn, ég trúi, hjálpa Þú vantrú minni,“ varð til þess að guðleg huggun kom þeim til hjálpar.

Fan var þó öðrum fremur hafinn upp yfir þessa raun. „Djöfullinn má herja á mig ef hann vill: *ég* veit að Jesús frelsar,“ varð kjörorð hans.

Hann kastaði sér nú af brennandi ákafa út í verk Guðs. Óvinur sálnanna hafði veitt honum þungt högg; í staðinn ætlaði hann að helga alla krafta sína því að hrífa aðra undan valdi hans. Slík alvara við þessar kringumstæður hafði tvöföld áhrif. Hann kom á föstum sunnudagssamkomum í þorpinu sem voru vel sóttar, og kristniboðinn kom oft frá borginni til að styrkja hendur hans.

En eftir því sem starfið óx og áhugi nágranna hans jókst stóð Fan ráðþrota frammi fyrir nýjum og alvarlegum vanda. Hann komst að því að hinir leitandi, jafnvel þeir efnilegustu, voru í alltof mörgum tilfellum forfallnir ópíumreykingamenn. Enginn maður í þeirra hópi reyndi að verja þennan ávana. Allir voru þeir jafn sannfærðir um að hann væri skaðlegur og niðurlægjandi. Þeim datt ekki einu sinni í hug að þeir gætu verið kristnir og haldið áfram að reykja ópíum. En þeir vissu enga leið til að losna undan því. Og hin dapurlega niðurstaða virtist vera sú að engin von væri fyrir þá; þeir gætu aldrei talist í hópi fylgjenda Jesú.

En þessu vildi Fan ekki trúa. Hann þekkti erfiðleikana mætavel. En það hlaut að vera einhver leið til þess að jafnvel ópíumreykingamenn gætu frelsast. Hafði Sonur Guðs ekki einmitt komið til „að leita hins týnda og frelsa það“?

Hindranirnar voru margar og miklar. Hann gat ekki farið með alla þessa leitendur heim til Hsi eða til kristniboðanna í borginni. Þeir höfðu ekkert húsrými fyrir þá. Sjálfur var hann ekki læknir og gæti ekki annast meðferð þeirra þótt hann ætti til nauðsynleg lyf. Og hvernig gat hann samt farið til þessara manna, þegar hann vissi að til voru lyf sem gætu hjálpað þeim, og sagt þeim að þeir yrðu að takast á við þessa hræðilegu baráttu í trúnni einni saman? Flestir þeirra myndu gefast upp á staðnum. Nei, hann fann að hann varð með einhverjum hætti að styrkja þá til sigurs. Guð hafði falið honum þetta verk. En hvernig átti hann að fara að?

Þegar hann baðst fyrir rann sú hugsun loks upp fyrir honum að ef sjúklingarnir kæmust ekki til læknisins gæti læknirinn ef til vill komið til þeirra. Drake átti lyf og kunni að nota þau. Hann var líka góðhjartaður maður. Heimili hans sjálfs, sem var hellisbústaður, var nógu stórt til að rúma tólf til tuttugu manns í einu. Hann myndi sjálfur hýsa og annast bæði lækninn og sjúklingana eins lengi og þörf krefði og gefa öllum sem vildu tækifæri til að verða frjálsir.

Drake tók þessari nýstárlegu tillögu vel. Hann hafði mikinn áhuga á Fan og þorpinu hans og féllst á að fara þangað í einn mánuð og ljúka meðferð allra sem vildu gangast undir umsjá hans. Þetta var góð byrjun.

Í fyrstu höfðu þó aðeins tveir menn kjark til að gangast undir meðferðina. Hinir þröngvuðu sér inn í gestasalinn og húsagarðinn og héldu þar til frá morgni til kvölds til að fylgjast með framvindu mála. Húsið var einföld bygging með þremur löngum, ganglaga herbergjum hverju við hliðina á öðru, gerðum í líkingu við hellisbústaðina sem eru svo algengir í fjöllunum; framveggurinn var hlaðinn úr leirsteinum; í báðum hliðarherbergjunum var gluggi til loftræstingar en dyr á miðherberginu. Innangengt var milli herbergjanna þriggja; gestasalurinn var í miðjunni en svefnherbergin til hægri og vinstri. Annað þeirra var ætlað kristniboðanum og sjúklingum hans, en þar var lítið næði því hægt var að fylgjast með öllu bæði utan frá og innan.

Fan var í essinu sínu, fylgdist með læknismeðferðinni, útbjó mat og te handa gestum sínum og prédikaði allan liðlangan daginn fyrir mannfjöldanum í húsagarðinum og gestasalnum. Eftir því sem meðferðinni miðaði áfram jókst áhugi áhorfendanna til muna. Þeir þráðu svo heitt að gangast undir hana líka, en var í raun og veru hægt að þola þjáningarnar?

Loks kom þar að annar sjúklinganna tveggja, einlægur leitandi, kvaldist svo á sál og líkama að hann gat ekki borið það lengur. Komin var miðnótt, en hann vakti Fan og grátbað hann að hrópa til Guðs um líkn sér til handa. Á svipstundu var Fan fallinn á kné við hlið hans, fullviss um að bænin myndi færa þá hjálp sem lyfin ein gátu ekki veitt. Allt hafði verið gert sem hægt var að gera, og nú fólu þeir sig mætti og miskunn Frelsarans sem þeir trúðu að væri svo nærri. Enn á ný færði snerting handar Hans lækningu. Hinum þjáða létti og hann gat varla beðið til morguns með að segja frá því hve fljótt neyð hans hafði verið aflétt og hvernig allur ótti hans var horfinn.

„Lyfin eru vissulega góð,“ hugsuðu áhyggjufullir áhorfendur, „og svo virðist sem bænin hjálpi líka ekki svo lítið.“

Árangurinn varð sá að hver af öðrum bað um meðferð, þar til Drake og hinn ákafi aðstoðarmaður hans voru komnir með nítján menn í sína umsjá það sem eftir lifði mánaðarins.

Til að dreifa huganum hjá þeim og nýta tækifærið kenndi kristniboðinn þeim sálma og ritningargreinar, og hann hélt líka morgun- og kvöldguðsþjónustur með miklum söng, sem jók mjög aðsóknina. Á milli stunda lærðu þeir versin utanbókar að réttum kínverskum sið; hver maður þuldi lexíuna sína klukkustundum saman með háværum, syngjandi tóni og vaggaði líkamanum í takt. Auðveldara er að ímynda sér kliðinn en lýsa honum, en árangurinn var öllum hlutaðeigandi til ánægju.

Dagarnir liðu hægt þar til verkið bar loks fullan árangur. Allir sjúklingarnir læknuðust og flestir þeirra héldu heimleiðis endurnýjaðir bæði á sál og líkama. Drake sneri aftur til borgarinnar, þreyttur en glaður í bragði, og Fan varð eftir fullur þakklætis með vaxandi starf í höndunum.

Þegar þessi hreyfing var einu sinni hafin var ómögulegt að stöðva hana. Ópíumreykingamenn um allt nágrennið heyrðu söguna og leituðu til Fans eftir hjálp. Drake sendi út að ströndinni eftir lyfjum og athvarfinu var haldið gangandi allt árið. Tíðar heimsóknir Hsi frá Vestur-Chang-þorpinu efldu hin sterku andlegu áhrif, en hann setti ferðina yfir sléttuna ekki fyrir sig og kom hvenær sem var vini sínum til aðstoðar. Smám saman áttu kristniboðarnir í borginni erfiðara með að hafa persónulega umsjón með starfinu, og Fan fór því í auknum mæli að treysta á Hsi, sem tók byrðina á sig með honum og setti sig inn í hvert smáatriði af brennandi áhuga. Hann ræddi og bað klukkustundum saman með sjúklingum og leitendum, hélt guðsþjónustur, tók á móti gestum, huggaði þjáða og var ætíð reiðubúinn með viturleg ráð þegar erfiðleika bar að höndum. Samt hafði hvorki hann né Fan nokkra hugmynd um hvert allt þetta stefndi.

Snemma árs 1883 kom loks upp sú neyð sem opnaði augu þeirra. Athvarfið hafði starfað allt árið á undan og tugir manna höfðu hlotið farsæla meðferð. Nokkrir sjúklingar voru í miðri meðferð og þörf var á meiri lyfjum. Fan sendi boð til borgarinnar og bjóst við að fá þau eins og venjulega, en komst að því, sér til mikillar skelfingar, að birgðirnar voru þrotnar og kristniboðarnir farnir í langferð.

Einmitt á þessum tímamótum fann Hsi sterka löngun hjá sér til að fara yfir í athvarfið, og hann vissi ekkert um hvernig komið var og undraðist hve ákaft honum var fagnað.

„Ó, eldri bróðir,“ hrópaði Fan upp yfir sig, „vissulega hefur Drottinn sent þig til að frelsa okkur. Við erum eins og menn sem klifra með harmkvælum upp úr forarpytti. Og nú komumst við hvorki upp né niður. Ég bið þig, finndu fljótt eitthvert ráð til að bjarga okkur.“

Þetta var sannarlega erfið staða og Hsi vissi jafnlítið og Fan hvernig bregðast skyldi við. En um eitt var hann viss.

„Verkið er frá Guði,“ svaraði hann. „Óttastu ekki. Gefðu mönnunum þau lyf sem þú átt eftir. Ég ætla heim og sjá hvað hægt er að gera.“

Þessar tuttugu mílur voru langar þennan dag og mestur tíminn fór í bæn. Fyrir Hsi voru þetta líka afdrifarík tímamót í lífi hans, þótt hann vissi það ekki á þeirri stundu. Þessum mönnum varð að hjálpa, og það tafarlaust – sú var byrðin sem á honum hvíldi. Og Guð myndi vissulega gefa honum ljós, því enginn annar virtist vera til staðar til að hjálpa þeim.

Í óvissunni hafði sú hugsun þegar kviknað hjá honum að ef til vill myndi Drottinn nota þekkingu hans á innlendum lyfjum til að gera honum kleift að blanda lyf sem gæti komið í stað birgðanna sem voru þrotnar. Þetta virtist djörf hugmynd, en því meir sem hann íhugaði hana, þeim mun meiri kjark fann hann með sér. Hugsanirnar þutu um huga hans og þegar hann kom heim var hann reiðubúinn að láta á þetta reyna. „Með bæn og föstu,“ skrifar hann, „beið ég frammi fyrir Drottni og grátbað Hann að vísa mér á hin réttu efni og styrkja mig og hjálpa mér, svo að ég gæti útbúið pillurnar fljótt og farið með þær í athvarfið, til þess að þeir sem voru að venja sig af ópíumi gætu neytt þeirra og fengið frið.“

Og þá, á mjög einfaldan hátt, varð honum fyllilega ljóst hvernig ætti að búa þessar pillur til. Lyfjaefnin voru við höndina í birgðum hans og enn fastandi tók hann uppskriftina, blandaði lyfið og hraðaði sér aftur í athvarfið.

Síðan gáfu þeir Fan sjúklingunum lyfið saman, fullvissir um að það væri frá Guði komið. Það reyndist bera fullkominn árangur og með þakklátum hjörtum gáfu þeir Honum alla dýrðina.

Pillurnar voru einmitt það sem þurfti. Þær voru ódýrar og auðveldar í gerð, svo að hægt var að framleiða þær í miklu magni og með skömmum fyrirvara. Þetta breytti öllum horfum í starfi athvarfanna fyrir ópíumreykingamenn. Þar sem starfið var ekki lengur háð erlendum birgðum, hvers vegna skyldi þá ekki þróa það markvisst og gera það sjálfbært? Og í huga Hsi vakti þetta enn fremur þá spurningu:

„Höfum við ekki hér fengið ljós á það vandamál sem við höfum velt fyrir okkur svo lengi: Hvernig best sé að leiða fólk alls staðar undir áhrif fagnaðarerindisins og útvega þeim kristnu mönnum atvinnu sem þurfa á lífsviðurværi að halda?“

Allt þróaðist þetta og gekk fyrir sig á hinn eðlilegasta hátt. Lykillinn gekk að skránni, opnaði dyrnar og veitti aðgang að víðáttumiklu sviði tækifæra og fyrirheita.