Undirbúningur hins útvalda kers

Verkamaður Guðs þarf að bíða frammi fyrir Honum til að fá að vita hvaða verk hann á að vinna og á hvaða vettvangi hann á að þjóna Honum.

Þroskaðir lærisveinar í Halle ráðlögðu George Müller að bíða þannig í kyrrð og ró eftir leiðsögn Guðs um sinn og stíga engin frekari skref í átt að kristniboðsstarfinu á meðan. Hann gat þó ekki lagt spurninguna til hliðar. Hann var svo óþolinmóður að fá botn í málið að hann gerði þau algengu mistök að reyna að komast að niðurstöðu á holdlegan hátt. Hann greip til hlutkestis, og ekki nóg með það, heldur fól hann það happdrættinu! Með öðrum orðum dró hann fyrst hlut í einrúmi og keypti síðan miða í konunglegu happdrætti. Hann ætlaði sér að láta snúning „lukkuhjólsins“ stýra skrefum sínum í jafn alvarlegu máli og því að velja sér vettvang til að gegna þjónustu Guðs! Ef vinningur kæmi á miðann ætlaði hann að fara, en annars vera kyrr heima. Þegar hann vann lítilræði tók hann því sem „tákni“ og sótti þegar í stað um hjá Kristniboðsfélaginu í Berlín, en fékk synjun vegna þess að samþykki föður hans fylgdi ekki umsókninni.

Þannig réð æðri hönd ferðinni þótt maðurinn gerði sínar áætlanir. Á þessum tímapunkti hélt Guð manni frá kristniboðsakrinum sem var enn svo gjörsamlega óhæfur til verks Hans að hann hafði ekki einu sinni lært þá frumreglu, að sá sem vill vinna með Guði verður fyrst að bíða frammi fyrir Honum og bíða eftir Honum. Allt ótímabært flaustur í slíku máli er verra en til ónýtis. Sá sem lét Móse bíða í fjörutíu ár áður en Hann sendi hann til að leiða hið ánauðuga Ísraelsfólk út, sem dró Sál frá Tarsus í hlé út í Arabíu í þrjú ár áður en Hann sendi hann sem postula til þjóðanna, og lét jafnvel Sinn eigin Son dvelja í kyrrþey í þrjátíu ár áður en Hann kom fram sem Messías – þessum Guði liggur ekkert á að setja aðra þjóna Sína í verk. Hann segir við allar óþolinmóðar sálir: „Minn tími er ekki enn kominn, en yður hentar allur tími.“

Aðeins tvisvar eftir þetta greip George Müller til hlutkestis. Annað skiptið var á bókstaflegum vegamótum þegar hlutkestið leiddi hann inn á rangan vegarspotta, og síðar í miklu mikilvægara máli, en með sömu útkomu. Í bæði skiptin komst hann að raun um að hann hafði verið leiddur afvega og lagði upp frá því af allar slíkar tilviljanakenndar aðferðir til að komast að vilja Guðs. Hann lærði tvennt sem ný reynsla af leiðsögn Guðs greypti æ dýpra í huga hans:

Í fyrsta lagi að hin örugga leiðsögn á hverri örlagastundu er bæn í trú í tengslum við orð Guðs.

Í öðru lagi að viðvarandi óvissa um hvaða stefnu skuli taka er ástæða til að halda áfram að bíða.

Ekki má hlaupa léttilega yfir þennan lærdóm, því hann er of dýrmætur. Holdið þolir enga bið, hvorki þegar kemur að ákvörðunum né framkvæmdum. Þess vegna eru allar holdlegar ákvarðanir óþroskaðar og ótímabærar, og allar holdlegar leiðir rangar og óandlegar. Guð dregur mál oft á langinn svo að við leiðumst til bænar, og jafnvel bænasvörum er frestað til þess að halda hinum náttúrlega og holdlega anda í skefjum og láta eigin vilja beygja sig undir vilja Guðs.

Þegar George Müller leit yfir farinn veg í yfirvegun mörgum árum síðar sá hann að hann hafði „hlaupið í fljótræði í hlutkestið“ sem flýtileið til að útkljá vafamál, og að það var hreinasta fásinna, einkum þegar um var að ræða köllun Guðs til kristniboðsstarfa. Hann sá líka hve óhæfur hann hafði verið á þeim tíma til þess verks sem hann sóttist eftir. Hann hefði fremur átt að spyrja sjálfan sig hvernig maður, sem var svo fáfróður og þurfti svo mikið á fræðslu að halda, gæti látið sér detta í hug að kenna öðrum! Þótt hann væri Guðs barn hefði hann ekki enn getað gert skýra grein fyrir einföldustu grundvallarsannindum fagnaðarerindisins eða útskýrt þau. Hið eina nauðsynlega var því að leita fyrst af öllu dýpri þekkingar og dýpri reynslu af guðlegum hlutum með mikilli bæn og biblíulestri. Óþolinmæðin við að fá botn í svo mikilvægt mál sýndi í sjálfu sér að hann var alls óhæfur til sannrar þjónustu, því hún leiddi í ljós að hann var ekki í stakk búinn til að þola illt eins og góður hermaður Jesú Krists. Í raunum kristniboðsstarfsins reynir stöðugt og óslitið á þolinmóða bið, og þá sérstaklega í þeirri raun þegar uppskeran lætur á sér standa. Sá sem gat ekki þolað neina töf í upphafi við að taka sína fyrstu ákvörðun, og gat ekki beðið eftir að Guð gerði vilja Sinn kunnan á Sinn eigin hátt og Sínum eigin tíma, hefði ekki haft langlundargeð akuryrkjumannsins á kristniboðsakrinum þegar beðið er eftir hinum dýrmæta ávexti erfiðisins. Hann hefði heldur ekki getað mætt hinum þúsund flóknu vandamálum í starfinu meðal heiðingjanna af hljóðlátum og rólegum anda!

Þar að auki óx sú sannfæring hjá honum að hefði hann getað fylgt hlutkestinu hefði val hans orðið reginmistök fyrir allt lífið. Á þeim tíma stóð hugur hans allur til Austur-Indía sem starfsvettvangs. En öll rás viðburðanna síðar meir sýndi skýrt að Guð hafði ætlað honum allt annað. Ítrekuðum tilboðum hans um þjónustu var ítrekað hafnað, og þótt hann gengi síðar til verks af mikilli yfirvegun og alvöru fundust engar opnar dyr, heldur var í hvert einasta skipti komið í veg fyrir að hann næði að hrinda einlægum ásetningi sínum í framkvæmd. Ekki var heldur hægt að réttlæta hlutkestið sem vísbendingu um að hann yrði kallaður út á kristniboðsakurinn síðar á ævinni, því tilgangur þess var skýr og afmarkaður: að komast að því hvort hann ætti að fara eða vera kyrr á þeirri stundu, en ekki hvort hann ætti að halda út á einhverju síðara skeiði ævinnar. Öll ævi George Müllers eftir þetta sannaði að Guð hafði allt aðra áætlun fyrir hann sem Hann var ekki enn tilbúinn að opinbera og þjónn Hans ekki enn í stakk búinn til að sjá eða fylgja. Ef ævi nokkurs manns hefur verið áætlun Guðs, þá var þetta líf það svo sannarlega. Og þegar hin skýra og ákveðna leiðsögn Drottins birtist lá hún ekki í þessa átt. Hann hafði ætlað George Müller stærri akur en Indíur og víðtækari vitnisburð en jafnvel boðun fagnaðarerindisins meðal heiðinna þjóða. Honum var „ekki leyft“ að fara til „Biþýníu“ vegna þess að „Makedónía“ beið þjónustu hans.

George Müller leiddist til að leggja öll mál sem honum lágu á hjarta fram fyrir Guð í bæn, æ oftar, af æ meiri alvöru og í smæstu atriðum. Þessi maður átti öðrum fremur eftir að verða trúuðum fyrirmynd sem fyrirbiðjari, og því gaf Guð honum frá upphafi afar einfalt og barnslegt hugarfar gagnvart Honum sjálfum. Í mörgu átti hann eftir að vaxa upp úr barnæsku í þekkingu og styrk og verða að manni, því það er merki vanþroska þegar okkur verður á vegna fáfræði og við bíðum lægri hlut vegna veikleika. En í trúnni og í barnslegu trausti til föðurins hélt hann alltaf áfram að vera lítið barn. J. Hudson Taylor minnir okkur réttilega á að á meðan eðlilegur vöxtur í náttúrunni liggur frá barnæsku til manndómsára og fulls þroska, þá liggur hinn sanni þroski í náðinni stöðugt aftur á bak í átt að vöggunni. Við verðum að verða og halda áfram að vera eins og lítil börn, og megum ekki glata barnslegu hugarfari heldur vaxa í því. Hinn fyllsti manndómsþroski lærisveinsins er ekkert annað en fullkomnun barnæsku hans. George Müller var aldrei í jafn ríkum, sönnum og fullum mæli lítið barn í öllu sambandi sínu við föður sinn og þegar hann var á nítugasta og þriðja aldursári.

Þegar forsjón Guðs hafði þannig haldið honum frá Indíum hóf hann markvisst starf heima fyrir, þótt hann kynni enn lítið til þeirrar guðlegu listar að vinna með Guði. Hann ræddi við aðra um velferð sálar þeirra, skrifaði fyrri félögum sínum í syndinni og dreifði smáritum og kristniboðsblöðum. Erfiði hans var heldur ekki án uppörvunar, þótt aðferðir hans væru stundum klaufalegar eða jafnvel broslegar. Þannig fór til dæmis þegar hann ræddi við betlara úti á akri um þörf hans á frelsun og reyndi að vinna bug á sljóu sinnuleysi mannsins með því að tala æ hærra, rétt eins og það eitt að öskra í eyru hans myndi mýkja hið harða hjarta hans!

Árið 1826 reyndi hann fyrst að prédika. Hann varð til þess að ófrelsaður skólameistari í um sex mílna fjarlægð frá Halle sneri sér til Drottins, og þessi skólameistari bað hann að koma og aðstoða aldraðan og lasburða sóknarprest þar í sveitinni. Sem guðfræðinemi hafði hann leyfi til að prédika, en vitundin um eigin vanþekkingu hafði haldið aftur af honum fram að þessu. Hann hélt þó að hann gæti orðið áheyrendum til gagns með því að læra prédikun eftir einhvern annan utanbókar, og tók verkið því að sér. Undirbúningurinn var hreinasta þrældómsverk, því það tók mestalla vikuna að leggja ræðuna á minnið. Flutningurinn var líka gleðisnauður, því þar vantaði allan þann lifandi kraft sem fylgir guðgefnum boðskap og vitnisburði manns. Samviska hans var ekki enn nógu upplýst til að sjá að hann lék falskt hlutverk með því að flytja prédikun annars manns sem sína eigin. Hann hafði heldur ekki það andlega innsæi að skynja að það er ekki háttur Guðs að setja mann til að prédika sem þekkir hvorki orð Hans né líf Andans innra með sér nógu vel til að geta samið sína eigin ræðu. Hve fáir, jafnvel meðal prédikara, skynja að prédikun er guðleg köllun en ekki aðeins mannlegt starf, að þjónusta sannleikans felur í sér vitnisburð eigin reynslu og að það að flytja prédikun annars manns er í besta falli eins og óeðlileg ganga á stultum!

George Müller „komst í gegnum“ þessa erfiðu raun sína þann 27. ágúst 1826, þegar hann þuldi þessa utanbókarræðu klukkan átta að morgni í útkirkjunni og þremur stundum síðar í sóknarkirkjunni. Þegar hann var beðinn að prédika aftur síðdegis, en kunni enga aðra ræðu utan að, varð hann annaðhvort að þegja eða treysta á hjálp Drottins. Hann hugsaði með sér að hann gæti að minnsta kosti lesið fimmta kafla Matteusarguðspjalls og skýrt hann á einfaldan hátt. En hann var varla byrjaður á fyrsta sæluboðinu þegar hann fann að honum barst mikil hjálp. Varir hans lukust ekki aðeins upp, heldur laukst Ritningin einnig upp, sál hans sjálfs víkkaði út og friður og kraftur, sem var með öllu óþekktur í hinum dauflegu og vélrænu endurtekningum morgunsins, fylgdi hinum einföldu skýringum síðdegisins. Þessu fylgdi sá kostur að auki að hann talaði á jafningjagrundvelli við fólkið en ekki yfir höfuðið á því, og eðlilegt, einlægt tal hans hélt athygli þess fanginni.

Á leiðinni aftur til Halle sagði hann við sjálfan sig: „Þetta er rétta leiðin til að prédika,“ þótt hann hefði efasemdir um að svo einfaldur skýringarstíll myndi henta jafn vel menntuðum og fáguðum borgarsöfnuði. Hann átti enn eftir að læra hvernig sannfærandi vísdómsorð manna gera kross Krists máttvana, og hvernig einmitt sá einfaldleiki, sem gerir prédikun skiljanlega fyrir ólæsa, tryggir að hinir menntuðustu skilja hana líka, á meðan því er ekki öfugt farið.

Hér var stigið annað afar mikilvægt skref í undirbúningi hans fyrir komandi þjónustu. Alla ævi átti hann eftir að skipa sér í flokk meðal hinna einföldustu og biblíulegustu prédikara. Þessi fyrsta tilraun í prédikunarstólnum leiddi til tíðra prédikana, og í sama mæli og mál hans einkenndist af hinum hreina einfaldleika í Kristi fann hann gleði í verki sínu og uppskeru af því. Utanbókarræða eftir einhvern mikinn prédikara gat ef til vill kallað fram lof manna, en það var hinn einfaldi vitnisburður Orðsins, og vitnisburður hins trúaða um Orðið, sem hlaut lof af Guði. Prédikun hans bar þó ekki mikinn ávöxt frá Guði á þessum tíma. Eflaust sá Drottinn að hann var ekki tilbúinn til að uppskera, og varla til að sá. Enn var of lítil bæn í undirbúningnum og of lítill andlegur kraftur í flutningnum, og því bar erfiði hans tiltölulega lítinn árangur.

Um svipað leyti steig hann annað skref – ef til vill hið þýðingarmesta fram að þessu hvað varðar það tiltekna starfsform sem er svo nátengt nafni hans. Í um tvo mánuði nýtti hann sér ókeypis húsnæði sem fátækum guðfræðinemum stóð til boða í hinum frægu munaðarleysingjaheimilum sem A. H. Francke hafði reist. Þessi guðhræddi maður, sem var prófessor í guðfræði í Halle og hafði látist hundrað árum áður (1727), hafði verið leiddur til að stofna munaðarleysingjaheimili í fullkomnu trausti á Guð einan. Nánast ómeðvitað sótti allt ævistarf George Müllers í Bristol bæði kveikju sína og fyrirmynd í munaðarleysingjaheimili Franckes í Halle. Sjálf byggingin þar sem þessi ungi stúdent bjó var honum lifandi kennslustund – sýnileg, ósvikin og áþreifanleg sönnun þess að hinn lifandi Guð heyrir bænir og getur, sem svar við bæn einni saman, reist hús handa munaðarlausum börnum. Sá lærdómur gleymdist aldrei, og George Müller gekk inn í hina postullegu arftöku slíks heilags starfs! Hann getur þess oft hve mikið hans eigið trúarstarf átti því fordæmi einfalds bænartrausts að þakka sem Francke sýndi. Sjö árum síðar las hann ævisögu hans og fékk þá enn frekari hvatningu til að breyta eftir honum eins og hann breytti eftir Kristi.

Andlegt líf George Müllers á þessum fyrstu dögum var undarlega kaflaskipt. Til dæmis hengdi hann, lútherskur guðfræðinemi sem var farinn að spreyta sig á að prédika, innrammaðan róðukross upp í herbergi sínu í þeirri von að hafa þannig þjáningar Krists hugfastar og falla sjaldnar í synd. Slík hjálpartæki komu honum þó að litlu gagni, því á meðan hann reiddi sig á slíkar tilbúnar stoðir virtist sem hann syndgaði þeim mun oftar.

Á þessum tíma ofbauð hann kröftum sínum við vinnu og sat stundum við skriftir fjórtán klukkustundir á dag. Þetta olli taugaspennu og depurð sem gerði hann berskjaldaðan fyrir ýmsum freistingum. Hann hætti sér inn í kökugerðarhús þar sem vín og bjór var selt og leið síðan samviskubit fyrir hegðun sem var svo ósamboðin trúuðum manni. Hann stóð sjálfan sig að því að ala á óvægnum og vanþakklátum hugsunum í garð Guðs, sem í stað þess að láta hann sæta verðskuldaðri hirtingu margfaldaði milda miskunn Sína.

Hann skrifaði auðugri og örlátri aðalskonu og bað um lán. Hann fékk nákvæmlega þá upphæð sem hann hafði beðið um ásamt bréfi, þó ekki frá henni, heldur frá öðrum aðila sem bréf hans hafði borist í hendur fyrir „sérstaka forsjón“, og var það undirritað: „Lotningarfullur tilbiðjandi frelsarans Jesú Krists.“ Um leið og bréfritarinn fann sig knúinn til að senda peningana sem beðið var um bætti hann við viturlegum aðvörunar- og heilræðisorðum – orðum sem hæfðu nákvæmlega þörf George Müllers svo vel að hann sá glöggt hina æðri hönd sem hafði stýrt hinum nafnlausa bréfritara. Í bréfinu var hann hvattur til að „leita þess með vöku og bæn að frelsast frá öllum hégóma og sjálfsánægju“, að gera það að „höfuðmarkmiði sínu að verða æ auðmjúkari, trúfastari og hljóðlátari“ og vera ekki í hópi þeirra sem „segja ‚Drottinn, Drottinn,‘ en hafa Hann ekki djúpt í hjarta sínu“. Hann var einnig minntur á að „kristindómurinn er ekki fólginn í orðum heldur í krafti, og að það verður að vera líf í okkur“.

Hann hrærðist djúpt af þessum boðskap frá Guði fyrir milligöngu óþekkts aðila, og þó enn frekar vegna þess að bréfið og peningarnir höfðu borist einmitt þegar hann hafði ekki aðeins gerst sekur um hegðun sem var ósamboðin lærisveini, heldur einnig alið á hörðum hugsunum í garð síns himneska föður. Hann fór einn út á göngu, og gæska Guðs og hans eigið vanþakklæti hafði svo djúp áhrif á hann að hann kraup á kné bak við limgerði. Þótt snjórinn væri fet á dýpt gleymdi hann stund og stað í hálfa klukkustund í lofgjörð og bæn og gaf sig algerlega á vald Guðs.

Samt er mannshjartað svo svikult að fáeinum vikum síðar var hann fallinn í slíkt fráhvarf að um tíma var hann aftur bæði kærulaus og bænalaus, og dag einn reyndi hann að drekkja rödd samviskunnar í vínglasinu. Hinn miskunnsami faðir sleppti ekki hendinni af barni Sínu í heimsku þess og synd. Sá sem eitt sinn hefði getað gengið langt í svalli fann nú að fáein glös af víni voru meira en nóg. Lyst hans á slíkum nautnum var horfin, og sömuleiðis mátturinn til að þagga niður í hinni lágu, hljóðu rödd samviskunnar og Anda Guðs.

Slíkar sveiflur í kristilegri reynslu stöfuðu að hluta til af skorti á heilögu samfélagi og guðræknum félögum. Sérhver lærisveinn þarf á hjálp að halda til að lifa heilögu lífi, og þessi ungi trúaði maður þráði þá andlegu uppörvun sem skilningsríkir trúbræður veita. Í leyfum sínum hafði hann fundið slíka hressingu fyrir sálina í Gnadau, herrnhútabyggðinni í um þriggja mílna fjarlægð frá heimili föður síns, en í sjálfri Halle var litla hjálp að fá. Hann fór oft í kirkju en heyrði sjaldan fagnaðarerindið boðað, og í þessari borg með yfir 30.000 íbúa og öllum hennar prestum fann hann ekki einn einasta upplýstan kennimann. Þegar hann átti þess kost að heyra í prédikara á borð við dr. Tholuck gekk hann því tíu eða fimmtán mílur til að njóta slíkra forréttinda. Samkomurnar héldu áfram heima hjá herra Wagner, og á kvöldin á degi Drottins voru sex eða fleiri trúaðir stúdentar vanir að koma saman, og voru báðar þessar samkomur þeim til náðar og blessunar. Frá páskum 1827 og svo lengi sem hann dvaldi í Halle var síðarnefnda samkoman haldin í hans eigin herbergi. Hún skipar sess við hlið hinna litlu samkoma „Heilaga klúbbsins“ í Lincoln College í Oxford, sem hundrað árum áður höfðu mótað þá Wesley-bræður og Whitefield fyrir hið mikla ævistarf þeirra. Áður en George Müller fór frá Halle var fjöldinn á þessari vikulegu samkomu í herbergi hans kominn upp í tuttugu manns.

Þessar samkomur voru í hvívetna afar einfaldar og í anda frumkirkjunnar. Auk bænar, söngs og lestrar úr orði Guðs töluðu bræðurnir, einn eða fleiri, máli uppörvunar og áminningar eða lásu kafla úr guðrækilegum bókum. Hér opnaði hinn ungi Müller hjarta sitt frjálslega fyrir öðrum, og fyrir ráð þeirra og bænir frelsaðist hann úr mörgum snörum.

Einn lærdómur, sem hann átti enn eftir að tileinka sér, var sá að hin eina lind allrar visku og styrks er heilög ritning. Í reynd taka margir lærisveinar trúarlegar bækur fram yfir bók Guðs. Hann hafði vissulega komist að raun um að margt af því lesefni sem allt of margir sem játa kristna trú fylla huga sinn af er ekkert annað en einskis nýtt hismi – svo sem franskar og þýskar skáldsögur. En hann hafði ekki enn vanið sig á að lesa orð Guðs daglega og markvisst eins og hann gerði síðar á ævinni, þegar hann las varla aðrar bækur. Á nítugasta og öðru aldursári sínu sagði hann höfundi þessarar bókar að hann væri viss um að fyrir hverja blaðsíðu af öðru lesefni læsi hann tíu blaðsíður í Biblíunni. En fram að þessum nóvemberdegi árið 1825, þegar hann hitti fyrst biðjandi hóp lærisveina, hafði hann ekki svo hann mundi lesið einn einasta kafla í Bók bókanna. Og fyrstu fjögur árin í hinu nýja lífi sínu tók hann í verki rit óinnblásinna manna fram yfir hin lifandi Guðs orð.

Eftir að sönn löngun í Ritninguna hafði vaknað hjá honum gat hann ekki skilið hvernig hann hafði nokkurn tíma getað vanrækt bók Guðs með slíkum hætti. Það virtist augljóst að fyrst Guð hafði lítillækkað Sig til að gerast rithöfundur og blásið heilögum mönnum í brjóst að rita Ritninguna, þá myndi Hann í henni veita okkur hin allra mikilvægustu sannindi. Boðskapur Hans hlyti að ná yfir allt sem varðar velferð mannsins, og því ættum við, knúin af bæði skyldurækni og yndi, að leita ósjálfrátt og reglulega í Biblíuna. Því meira sem hann las og rannsakaði þessa bók Guðs, þeim mun frekar fann hann að honum var veitt hlutdeild í æ nánari kynnum við Höfundinn. Síðustu tuttugu ár ævi sinnar las hann hana vandlega í gegn fjórum til fimm sinnum á ári og fann æ betur hve hratt hann óx við það að þekkingu á Guði.

Það er undarlegt að nokkrum sönnum trúuðum manni skuli yfirsjást slíkar hvatir til biblíulestrar. Þegar Ruskin skrifar í riti sínu „Of the King's Treasuries“ (Um fjárhirslur konungsins) vísar hann til þeirrar almennu metorðagirndar að vilja „komast áfram í lífinu“, sem merkir að „komast í góðan félagsskap“. Hve mörgum hindrunum mætir maður ekki við það að verða kynntur fyrir hinum miklu og göfugu þessa heims, og jafnvel þá við að fá aðgang að þeim og áheyrn hjá konungum og drottningum mannlegs samfélags! Samt stendur okkur opinn félagsskapur fólks í allra fremstu röð sem vill hitta okkur og ræða við okkur eins lengi og okkur lystir, hversu fáfróð, fátæk eða lágt sett sem við erum – nefnilega félagsskapur rithöfunda; og lykillinn sem lýkur upp einkamóttökusal þeirra eru bækur þeirra.

Þannig skrifar Ruskin, og allt er þetta fagurt og satt. En hve fáir, jafnvel meðal trúaðra, kunna að meta þau forréttindi að eiga aðgang að hinum mikla Höfundi alheimsins í gegnum orð Hans! Fátækir og ríkir, háir og lágir, fáfróðir og lærðir, ungir og gamlir – allir eru jafn velkomnir í móttökusal Konungs konunganna. Hin nánasta þekking á Guði stendur okkur til boða með einu skilyrði – að við rannsökum heilaga ritningu Hans í bæn og af föstum vana, og breytum því sem við finnum þar í hlýðni. Um þann sem þannig íhugar lögmál Guðs dag og nótt, sem skyggnist inn í þetta fullkomna lögmál frelsisins og heldur sér við það, gildir einstakt fyrirheit sem er að finna í báðum testamentunum: „Allt sem hann gjörir lánast honum“; „hann mun sæll verða í verkum sínum.“ (Sbr. Sálmarnir 1:3; Jósúabók 1:8; Jakobsbréf 1:25.)Jakobsbréfið 1:25 · Biblían 1981 · Sálmarnir 1:3 · Jósúabók 1:8

Jafnskjótt og George Müller fann þessa uppsprettu yndis og velgengni drakk hann reglulega af þessari lind lifandi vatns. Síðar á ævinni harmaði hann að vegna þess hve hann vanrækti þessa uppsprettu guðlegrar visku og styrks í fyrstu skyldi hann hafa dvalið svo lengi í andlegum barnaskap með allri þeirri fáfræði og vanmætti sem honum fylgdi. Svo lengi og að því marki sem vöxtur hans í þekkingu á Guði stöðvaðist þannig, hamlaði það einnig vexti hans í náðinni. Hin nána ganga hans með Guði hófst á þeirri stundu þegar hann lærði að slík ganga fer alltaf fram í ljósi hins innblásna orðs, sem Guð lýsir yfir að sé hinni hlýðnu sál „lampi fóta og ljós á vegi“. Sá sem vill eiga náið samtal við Drottin verður að gera Ritninguna að þjóðbraut slíks samfélags í daglegu lífi sínu. Aðall Guðs, tignarmenn Hans og höfðingjar ríkis Hans eru ekki hinir vitru, voldugu og tiginbornu á jörðu, heldur oft hinir fátæku, veiku og fyrirlitnu meðal manna sem dvelja í nærveru Hans og eiga innilegt samfélag við Hann í gegnum innblásið orð Hans.

Sælir eru þeir sem hafa þannig lært að nota lykilinn sem veitir frjálsan aðgang, ekki aðeins að fjárhirslum Konungsins, heldur að Konunginum sjálfum!