Litið til baka og fram á veginn

Um sólsetursbil lítur fjallgöngumaðurinn eðlilega um öxl í hinsta sinn og dvelur við útsýnið sem blasir við af hinum háa tindi áður en hann heldur niður í dalinn. Á sama hátt er okkur eðlilegt, áður en við ljúkum þessari bók, að líta enn einu sinni yfir þetta einstaklega heilaga og nytsama líf. Þannig getum við sótt enn frekari innblástur í fegurð þess og dregið nýjan lærdóm um heilagt líferni og óeigingjarna þjónustu.

Guð hafði búið George Müller undir starf sitt og fellt hann inn í það, líkt og tappi fellur í gróp eða liðkúla í liðskál. Hann bjó yfir hæfileikum, bæði meðfæddum og af náð gefnum, sem hæfðu því þjónustulífi sem hann var kallaður til. Þessir eiginleikar gerðu honum kleift að lifa lífi sem einkenndist af einstökum heilagleika og þjónustu, vegna þess að hann gaf sig algerlega á vald vilja Guðs og treysti orði Hans í barnslegri trú.

Þrír eiginleikar eða persónueinkenni eru mjög áberandi í fari hans: sannleikur, trú og kærleikur. Drottinn okkar kenndi lærisveinum Sínum oft að barnslegt hugarfar væri sjálfur kjarni lærisveinsdómsins, og í hinu fullkomna barni eru þessir þrír þættir þungamiðjan. Sannleikurinn er ein miðja, og umhverfis hann snúast barnsleg hreinskilni og einlægni, ósvikni og einfaldleiki. Trúin er önnur miðja, og umhverfis hana snúast fullvissa og traust, námfýsi og auðmýkt. Kærleikurinn er þriðja miðjan, og um hann safnast óeigingirni og örlæti, mildi og innri hvíld andans. Í hinu dæmigerða eða fullkomna barni myndu allir þessir fögru eiginleikar því búa saman, og að því marki sem þá er að finna í lærisveini er hann þess verður að kallast Guðs barn.

Í fari Müllers var alla þessa eiginleika að finna, og þeir fléttuðust saman í svo ríkum mæli sem afar sjaldan sést hjá einum og sama manninum. Þessi staðreynd skýrir fyllilega hversu líkur hann var Kristi og hve ríkulegan ávöxt hann bar í þjónustu sinni við Guð og menn. Engin mannlýsing á honum sem ekki gerir þessum þáttum hátt undir höfði getur verið nákvæm í dráttum eða hlý í litum. Það er varla hægt að ofmeta mikilvægi þeirra þegar litið er til þess hver George Müller var og hvað hann áorkaði.

Sannleikurinn er hyrningarsteinn alls ágætis, því án hans er ekkert annað satt, ósvikið eða raunverulegt. Frá stundu afturhvarfs hans varð sannsögli hans sífellt ríkari og augljósari. Raunar einkenndist hann af svo samviskusamri nákvæmni að hún gat stundum virst óþörf. Maður getur ekki annað en brosað að þeirri stærðfræðilegu nákvæmni sem hann beitir þegar hann greinir frá staðreyndum. Hann tiltekur árin, dagana og klukkustundirnar sem liðnar eru síðan hann komst til þekkingar á Guði, eða síðan hann fór að biðja fyrir tilteknu málefni. Eins telur hann fram pund, skildinga, pens, hálfpens og jafnvel fjórðungspens sem mynda heildarupphæðina sem varið var til hvers verkefnis. Við sjáum sömu samviskusömu nákvæmnina í því hvernig hann endurtekur staðhæfingar í dagbók sinni, hvort heldur um er að ræða grundvallarreglur eða atburði, þar sem oft er ekki einu einasta orði breytt. En allt hefur þetta sína þýðingu. Það vekur algert traust á frásögninni af handleiðslu Drottins.

Í fyrsta lagi vegna þess að þetta sýnir að ritarinn hefur tamið sér nákvæmni í frásögn. Mörg ósannindin eru ekki vísvitandi lygi heldur óviljandi ónákvæmni. Þrír mannlegir eiginleikar hafa sterk áhrif á sannsögli okkar: minnið, ímyndunaraflið og samviskan. Minnið skráir staðreyndir, ímyndunaraflið litar staðreyndirnar með hugarburði og samviskan beitir siðferðiskenndinni til að greina hið raunverulega frá hinu óraunverulega. Þar sem samviskan er ekki næm og ráðandi renna minni og ímyndunarafl svo saman að ekki tekst að greina á milli staðreynda og hugarburðar. Ímyndunaraflinu er þá leyft að hjúpa atburði og reynslu annaðhvort dýrðarljóma eða skýi fordóma. Fyrir vikið segir sögumaðurinn sífellt ekki frá því sem hann sér skýrt ritað í bók minninga sinna, heldur því sem hann sér málað á léreft síns eigin ímyndunarafls. Nákvæmninni er fórnað, ef til vill hálfómeðvitað, fyrir hans eigin hugarsmíð. Hann ýkir eða gerir lítið úr hlutunum eftir því hvert hvatir hans leiða hann. Maður sem myndi aldrei ljúga vísvitandi getur þannig orðið óáreiðanlegur að vanda. Maður getur ekki vitað, og oft veit hann ekki sjálfur, hver hinn nákvæmi sannleikur væri þegar allur sá óraunveruleiki sem honum hefur verið ljáður leysist upp eins og purpurarauð og gyllt ský utan um fjall, svo að ber og nakinn kletturinn stendur einn eftir, rétt eins og hann er í sjálfu sér.

George Müller skynjaði hið gríðarlega mikilvægi þess að segja nákvæmlega frá. Þess vegna tamdi hann sér nákvæmni. Samviskan réð ríkjum yfir frásögn hans og krafðist þess að öllu öðru yrði samviskusamlega fórnað fyrir sannsöglina. Ennfremur skóp Guð hann að vissu leyti sem mann án ímyndunarafls – tiltölulega lausan við þær freistingar sem fylgja eldheitu skaplyndi. Hann var fremur stærðfræðingur en skáld, fremur handverksmaður en listamaður, og hann sá hlutina ekki í fölskum dýrðarljóma. Hann var yfirvegaður en ekki hvatvís, rólegur en ekki auðæstur. Honum var eðlilegt að vega og meta hvert orð áður en hann talaði og rannsaka hverja fullyrðingu áður en hann setti hana fram í ræðu eða riti. Þeir eiginleikar sem í augum sumra kunna að gera frásögn hans þurra og jafnvel fráhrindandi hversdagslega auka því einmitt gildi hennar sem einfaldrar, samviskusamrar, óskáldlegrar, umbúðalausrar og traustvekjandi greinargerðar um staðreyndir. Hefði maður með skáldlegra hugarfar skrifað þessa dagbók hefði lesandinn sífellt og ómeðvitað tekið tillit til ákafa höfundarins og dregið úr vægi staðreyndanna vegna hins skáldlega litbrigðis. Frásögnin hefði ef til vill orðið læsilegri, en hún hefði ekki orðið jafn áreiðanleg; og í þessari sögu af handleiðslu Drottins var ekkert jafn ómissandi og hinn nákvæmi sannleikur. Hún væri tiltölulega lítils virði ef hún væri ekki óhrekjandi. Drottinn bjó þann mann sem lifði þessu lífi trúar og bænar, og ritaði þessa ævisögu, þannig úr garði að hann vakti traust, svo að jafnvel efahyggjumenn og efasemdarmenn fundu að þeir voru ekki að lesa skáldsögu eða ljóð, heldur sagnfræði.

Trúin var annar þessara meginþátta í fari George Müllers og hún var eingöngu ávöxtur náðarinnar. Í hinni fyrstu miklu lexíu Ritningarinnar um trúna er okkur sagt (Fyrsta Mósebók 15:6) að Abram trúði Drottni – bókstaflega að hann hafi sagt amen við Jehóva. Orðið „amen“ merkir ekki „verði svo“, heldur miklu fremur „það mun svo verða“. Orð Drottins kom til Abrams og sagði að eitt „skyldi ekki verða“, en annað „skyldi verða“; og Abram sagði einfaldlega af öllu hjarta: „Amen“ – „það mun verða eins og Guð hefur sagt.“ Og svo virðist sem Páll líki eftir trú Abrams þegar hann sagði í skipbrotinu undan Möltu: „Ég treysti Guði, að svo muni fara sem við mig hefur verið mælt.“ Þetta er trú í sinni einföldustu mynd og þannig var trú George Müllers. Hann fann orð Drottins í hinni blessuðu bók Hans, nýtt fyrirheit fyrir hverja nýja prófraun eða neyð. Hann lagði fingurinn á sjálfan ritningarstaðinn, leit síðan upp til Guðs og sagði: „Þú hefur talað. Ég trúi.“ Hann var sannfærður um óbrigðulan sannleika Guðs, hvíldi á orði Hans í óbifanlegri trú og hafði þar af leiðandi frið.Fyrsta Mósebók 15:6 · Biblían 1981

Ekkert er jafn áberandi á öllum sextíu og fimm ára ferli þessa Guðs manns og stöðugleiki trúar hans og sú festa sem hún veitti allri skapgerð hans. Að hafa orð frá Guði var nóg. Hann byggði á því, og þegar flóðin komu og buldu á því húsi, hvernig gat það þá fallið! Hann varð aldrei til skammar né heldur neyddur til að flýja. Jafnvel þótt jarðskjálfti skeki jörð og himin skilur hann hinn sanna trúaða mann eftir sem erfingja að ríki sem ekki getur bifast; því að tilgangur allrar slíkrar hræringar er að fjarlægja það sem bifast, til þess að það standi stöðugt sem ekki bifast.

Ef Müller hafði eitthvert eitt mikilvægt hlutverk var það ekki að stofna nokkurs konar stofnun sem næði um allan heim, hversu nytsamleg sem hún annars var til að dreifa Biblíum, bókum og smáritum, hýsa og fæða munaðarlaus börn í þúsundatali eða koma á fót kristilegum skólum og styðja kristniboða. Meginhlutverk hans var að kenna mönnum þetta: að það sé óhætt að treysta orði Guðs, hvíla skilyrðislaust á öllu sem Hann hefur sagt og hlýða í einu og öllu því sem Hann hefur boðið; að bæn sem beðin er í trú, í trausti á fyrirheit Hans og fyrirbæn Hans elskaða Sonar, sé aldrei beðin til einskis; og að líf sem lifað er í trú sé ganga með Guði, rétt utan við sjálf hlið himinsins.

Kærleikurinn, sú þriðja í þessari þrenningu náðargjafa, var annar mikill leyndardómur og lærdómur þessa lífs. Og hvað er kærleikur? Hann er ekki aðeins væntumþykja og velþóknun á því sem elskulegt er, en slíkt er oft ekki annað en hálfeigingjörn ánægja af félagsskap og samfélagi við þá sem elska okkur. Kærleikurinn er lögmál óeigingirninnar; kærleikurinn „leitar ekki síns eigin“. Hann felst í því að taka gleði og gagn annarra fram yfir okkar eigið, og því beinist hann að hinum vanþakklátu og óelskuverðu til þess að lyfta þeim á hærra svið. Slíkur kærleikur er velvilji fremur en velþóknun, og því er hann „frá Guði“, því að Hann elskar hina vanþakklátu og vondu; og hver sem elskar er af Guði fæddur og þekkir Guð. Slíkur kærleikur er hlýðni við grundvallarreglu óeigingirninnar og gerir sjálfsfórn að föstum vana og jafnvel eðlislægum. Meðan kjörorð Satans er: „Hlífðu sjálfum þér!“ er kjörorð Krists: „Afneitaðu sjálfum þér!“ Hörðustu ávítur sem Drottinn okkar veitti nokkru sinni voru þær sem Pétur fékk þegar hann gerðist Satan með því að ráðleggja Meistara sínum að tileinka sér lífsreglu Satans.* Páll býður okkur: „Minnst þú Jesú Krists,“** og Pétur segir okkur: „Fetið í fótspor Hans.“*** Ef við leitum hinnar innstu merkingar þessara tveggja stuttu kjörorða sjáum við að í fari Jesú Krists var ekkert jafn áberandi og hlýðni trúarinnar og það að gefa sig Guði á vald; og á lífsgöngu Hans, sem okkur er boðið að fylgja, var það sjálfsafneitun kærleikans, eða sjálfsfórn í þágu mannsins. Háðsyrðin voru sönn í æðsta skilningi: „Öðrum bjargaði hann, sjálfum sér getur hann ekki bjargað.“ Það var einmitt vegna þess að Hann bjargaði öðrum sem Hann gat ekki bjargað Sjálfum Sér. Sáðkornið verður að láta líf sitt vegna uppskerunnar; og sá sem vill verða öðrum til lífs verður, líkt og Drottinn hans, að fallast á að deyja.

* Matteusarguðspjall 16.

** Síðara Tímóteusarbréf 2. (gríska).

*** Fyrra Pétursbréf 2:21.

Hér felst hin sanna merking boðorðsins: „Hann afneiti sjálfum sér og taki kross sinn.“ Sjálfsafneitun er ekki það að sneiða af eina og eina nautn hér og þar, heldur að leggja öxina að rótum sjálfstrésins, sem allar nautnir eru aðeins stærri eða smærri greinar á. Sjálfsréttlæti og sjálfstraust, sjálfselska og sjálfsþóknun, sjálfsvilji, sjálfsvörn og sjálfsdýrkun – þetta eru nokkrar af hinum ótal greinum á því djúprætta tré. Og hvað stoðar það þótt ein eða fleiri þeirra séu höggnar af, ef slíkur afskurður á fáeinum greinum verður aðeins til þess að beina lífskrafti sjálfsins inn í aðrar greinar svo að hann vaxi þar ennþá kröftuglegar?

Og hvað merkir það að bera krossinn? Við tölum um „krossana“ okkar – en orð Guðs notar þetta orð aldrei í fleirtölu, því að það er aðeins til einn kross – krossinn þar sem sjálfslífið er krossfest, kross hinnar sjálfviljugu sjálfsafneitunar. Hvernig kom Kristur að krossinum? Við lesum í Filippíbréfinu um hin sjö þrep á vegferð Hans niður af himni til Golgata. Hann átti allt sem jafnvel Sonur Guðs gat talið dýrmætt, meira að segja fulla og jafna hlutdeild í dýrð Guðs. En hvað gerði Hann samt vegna mannsins? Hann hélt ekki einu sinni fast í jafnræði Sitt við Guð; Hann svipti Sig öllu, tók á Sig þjóns mynd og varð föllnum mönnum líkur. Og ekki nóg með það, heldur lægði Hann Sjálfan Sig jafnvel sem maður og samsamaði Sig fátækt okkar, eymd og synd. Hann gekkst undir dauðann okkar vegna, og það smánardauða á bölvunartrénu. Hvert einasta skref lá niður á við, allt þar til Hann sem englar höfðu tilbeðið var smánaður af ræningjum, og þyrnikórónan kom í stað dýrðarkórónunnar! Þetta var það sem krossinn þýddi fyrir Hann. Og Hann segir: „Hver sem vill fylgja mér, afneiti sjálfum sér, taki kross sinn og fylgi mér.“ Þessum krossi er ekki þröngvað upp á okkur eins og mörgum af þeim smávægilegu skapraunum og prófraunum sem við köllum „krossana okkar“, heldur tökum við hann á okkur í sjálfviljugri sjálfsfórn Hans vegna. Við veljum sjálfsafneitun, að týna lífi okkar í fórn til þess að við megum finna það aftur í þjónustu. Það er sjálfsgleymska kærleikans. Og Müller sýndi hana í verki. Frá þeirri stundu sem hann tók að þjóna hinum Krossfesta gekk hann æ dýpra inn í samfélag píslar Hans og kappkostaði að verða líkur Honum í dauða Hans. Hann sagði skilið við leitina að auði og frama; hann sleit sig lausan frá heiminum með snörum hans og skemmtunum; hann skildi sig jafnvel frá vafasömum venjum hans, prófaði meira að segja kirkjulegar erfikenningar og siði í ljósi orðs Guðs og lagaði sig skref fyrir skref að þeirri fyrirmynd sem birtist í því orði. Hvert slíkt skref fól í sér nýja sjálfsafneitun, en það var að fylgja Honum. Hann valdi sjálfviljuga fátækt til þess að aðrir yrðu ríkir, og sjálfviljugt tap til þess að aðrir hlytu ávinning. Líf hans var ein löng viðleitni til að blessa aðra, að vera sá farvegur sem veitti þeim sannleika Guðs, kærleika og náð. Líkt og Páll gladdist hann yfir slíkum þjáningum í þágu annarra, því að þannig uppfyllti hann á líkama sínum það sem á skorti þrengingar Krists vegna líkama Hans, sem er kirkjan.* Og ef ekki er tekið tillit til hinnar sjálfviljugu fórnar kærleikans verður líf George Müllers enn óráðin gáta. Hollusta við sannleikann, hlýðni trúarinnar og fórn kærleikans – þetta myndar hinn þrefalda lykil sem lýkur upp fyrir okkur öllum lokuðum herbergjum þessa lífs. Í öðrum skilningi mun þetta einnig ljúka upp hvaða öðru lífi sem er svo að Guð fái þar inngöngu, og opna Honum dyr inn á öll svið tilveru mannsins. George Müller hafði engan einkarétt á heilögu líferni og heilagri þjónustu. Hann fylgdi Drottni sínum, bæði í því að gefa sig vilja Guðs á vald og í sjálfsfórn í þágu velferðar manna, og í því fólst allur leyndardómur hans.

* Kólossubréfið 1:24.

Við mann nokkurn sem spurði hann um leyndardóm þjónustu hans sagði hann: „Það rann upp sá dagur að ég dó, dó algerlega,“ og um leið og hann mælti þessi orð beygði hann sig æ dýpra þar til hann snerti næstum gólfið – „dó gagnvart George Müller, skoðunum hans, óskum, smekk og vilja – dó gagnvart heiminum, velþóknun hans eða ámæli – dó jafnvel gagnvart því hvort bræðurnir og vinir mínir hefðu velþóknun á mér eða felldu áfellisdóm – og síðan þá hef ég einungis kappkostað að reynast Guði þóknanlegur.“

Þegar George Müller treysti á blóðið sér til hjálpræðis tók hann sér stöðu Abels; þegar hann tók upp helgaða lífsgöngu tók hann sér stöðu Enoks; þegar hann gekk inn í samfélag við Guð um ævistarf sitt stóð hann við hlið Nóa; þegar hann hvíldi eingöngu á orði Guðs var hann eitt með Abraham; og þegar hann dó sjálfum sér og heiminum náði hann sömu sjálfsuppgjöf og Móse.

Hinir guðlegu eiginleikar þessa mikla og góða manns gerðu hann samt ekkert síður að manni. Aðskilnaður hans til handa Guði fól ekki í sér neina óeðlilega einangrun frá öðrum dauðlegum mönnum. Líkt og Terentíus gat hann sagt: „Ég er maður og ekkert mannlegt er mér óviðkomandi.“ Til að þekkja Müller vel þurfti maður að kynnast honum í hinu daglega, einfalda heimilislífi hans. Ég naut þeirra forréttinda að hitta hann oft, og þá í hans eigin íbúð í munaðarleysingjaheimili nr. 3. Herbergi hans var í meðallagi stórt, snyrtilegt en látlaust búið húsgögnum, með borði og stólum, legubekk, skrifborði og öðru slíku. Biblían hans lá nánast alltaf opin, sem bók er hann leitaði sífellt í.

Hann var hávaxinn og grannur, ávallt snyrtilega klæddur og afar teinréttur, og sporið fast og öruggt. Svipur hans í hvíld hefði getað virst strangur ef ekki hefði verið fyrir brosið sem lýsti svo jafnan upp augu hans og lék um andlitið að það setti mark sitt á drætti þess. Í allri framkomu sýndi hann einfalda kurteisi og áreynslulausa reisn. Engum hefði dottið í hug að fara með innantómt hjal í nærveru hans, og yfir honum hvíldi einhver ólýsanlegur blær myndugleika og tignar sem minnti á fæddan fursta. Samt blandaðist öllu þessu svo barnsleg einlægni að jafnvel börn kunnu strax vel við sig hjá honum. Í tali losnaði hann aldrei alveg við þann sérstaka erlenda blæ sem kallaður er hreimur, og hann talaði alltaf hægt, yfirvegað og skýrt, eins og tvöfaldur vörður væri settur við dyr vara hans. Hjá honum hafði heilagur Andi tamið þennan óstýriláta lim, tunguna, og hann bar það einkenni sem Jakob kallar að vera „maður fullkominn, fær um að hafa stjórn á öllum líkama sínum“.

Þeir sem þekktu lítið til hans og sáu hann aðeins í alvöruskapi hefðu getað haldið að hann skorti þann sérstaka mannlega eiginleika sem kímnigáfan er. En hann var hvorki meinlætismaður né skorti hann saklaust skynbragð á hið spaugilega og einlæga ánægju af góðri sögu, sem virðist ómissandi þáttur í heilsteyptum manni. Hann var að jafnaði alvörugefinn, en hafði gaman af gríni sem var laust við allan óhreinleika og engan særði. Þeim sem hann þekkti best og elskaði sýndi hann sitt rétta eðli þegar hann var í glettnu skapi. Eitt sinn í Ilfracombe, þegar hann gekk ásamt eiginkonu sinni og fleirum upp á hæðirnar yfir sjónum, gekk hann spölkorn á undan, settist niður og beið þar til hinir náðu honum. Þegar þau voru varla sest stóð hann upp og sagði rólega: „Jæja þá, nú höfum við fengið góða hvíld, höldum áfram.“ Þetta eina dæmi nægir til að sýna að samhugur hans með sínum guðlega Meistara dró hvorki úr né hindraði fulla samkennd hans með mönnum. Sú guðrækni hlýtur að vera gölluð sem reisir múr milli heilagrar sálar og alls þess sem mannlegt er. Hann sem útvaldi okkur úr heiminum sendi okkur aftur inn í hann til að finna þar okkar þjónustusvið. Til að geta innt slíka þjónustu af hendi verðum við að halda nánu og lifandi sambandi við annað fólk, rétt eins og okkar guðlegi Drottinn gerði Sjálfur.

Þjónustan við Guð var George Müller hjartans ástríða. Í maímánuði 1897 var hann talinn á að taka sér dálitla hvíld í Huntly frá látlausu daglegu starfi sínu við munaðarleysingjaheimilin. Kvöldið sem hann kom sagði hann: „Hvaða tækifæri gefast hér til þjónustu fyrir Drottin?“ Þegar bent var á að hann væri nýkominn úr samfelldri vinnu og að nú væri tími til að hvílast, svaraði hann því til að fyrst hann væri nú laus við sín venjulegu störf fyndist sér hann verða að nýta tímann á einhvern annan hátt í þjónustu við Drottin, því markmið lífs hans væri að vegsama Hann. Samkomur voru því skipulagðar og hann prédikaði bæði í Huntly og Teignmouth.

Þegar við lítum nú í síðasta sinn til baka yfir þetta líf sem einkenndist af svo sérstakri helgun og þjónustu, virðist einn lærdómur ritaður þvert yfir það skýrum stöfum: SIGURSÆL BÆN. Ef helgað mannslíf er fyrirmynd sem Guð notar til að kenna okkur lífsspeki heilags lífernis, þá var þessum manni ætlað að sýna okkur hvernig bæn, sem borin er fram í einfaldri trú, hefur mátt hjá Guði.

Einn kafli í Ritningunni dregur sérstaklega skýrt fram þann sannleika sem lifandi bréf George Müllers staðfestir og lýsir; hann er að finna í Jakobsbréfi 5:16–18:Jakobsbréfið 5:16–18

„Kröftug bæn réttláts manns megnar mikið,“ er setningin sem þessi málsgrein hefst á. Engin þýðing hefur nokkurn tíma gert henni full skil. Rotherham þýðir hana svo: „Mikið megnar bænbeiðni réttláts manns þegar hún verkar hið innra.“ Endurskoðaða útgáfan (Revised Version) þýðir þetta: „megnar mikið í verkan sinni.“ Erfiðleikinn við að þýða felst ekki í því að frumtextinn sé óljós, heldur í því hve merking hans er djúp og innihaldsrík. Hér stendur grískur lýsingarháttur í miðmynd (energoumenē), sem getur gefið til kynna „annaðhvort orsök þess eða tíma að bænin er svo virk,“ og getur merkt: fyrir verkan sína, eða á meðan hún er virk að verki. Hugsunin er sú að í slíkri bæn búi yfirnáttúrulegur kraftur. Besti lykillinn að merkingu þessara tíu orða er ef til vill að túlka þau í ljósi málsgreinarinnar í heild:

„Elía var maður sama eðlis og vér, og hann bað þess heitt, að ekki skyldi rigna, og það rigndi ekki yfir landið í þrjú ár og sex mánuði. Og hann bað aftur, og himinninn gaf regn og jörðin bar sinn ávöxt.“

Hér er tvennt lagt skýrt fyrir okkur: í fyrsta lagi að Elía var aðeins maður, sama eðlis og aðrir menn og háður öllum mannlegum breyskleika og veikleika; og í öðru lagi að þessi maður bjó yfir slíkum krafti vegna þess að hann var bænamaður. Hann bað heitt, bókstaflega „bað hann með bæn“; hann bað látlaust og af þrábeiðni. Enginn getur lesið stutta sögu Elía eins og hún birtist í orði Guðs án þess að sjá að hann var maður eins og við sjálf. Undir gýfilrunna efans og kjarkleysisins kvartaði hann undan hlutskipti sínu og óskaði sér dauða. Í helli sjúklegrar örvæntingar þurfti Guð að mæta honum og beygja hann með sýn af Sjálfum Sér og með hinni lágu, kyrrlátu rödd. Hann var alveg eins og aðrir menn. Það var því ekki vegna þess að hann væri hafinn yfir mannlega heimsku og breyskleika, heldur einmitt vegna þess að hann var þeim háður, sem honum er haldið á lofti fyrir okkur sem hvetjandi fyrirmynd um máttinn sem sigrar í bæn. Hann greip í hinn almáttuga arm vegna þess að hann var veikburða, og hann hélt fast vegna þess að ef hann sleppti takinu hefði veikleikinn náð yfirhöndinni. Engu að síður lokaði þessi maður flóðgáttum himins í þrjú og hálft ár með bæninni einni saman, og lauk þeim síðan upp með sama lykli. Já, þessi maður reyndi merkingu hinna undursamlegu orða: „skipið Mér fyrir um verk handa Minna.“ (Jesaja 45:11, KJV.) Guð lagði náttúruöflin um stund undir vald bænar þessa eina manns – einn breyskur, veikburða og fávís dauðlegur maður læsti og lauk upp uppsprettum vatnanna, vegna þess að hann hélt á lykli Guðs.Jesajabók 45:11

George Müller var einfaldlega annar Elía. Líkt og hann var hann maður háður öllum mannlegum veikleika; það kom fyrir að hann féll í kjarkleysi og mögl, vantraust og þrjósku, en hann bað og hélt áfram að biðja. Hann neitaði því að hann væri kraftaverkamaður í nokkrum þeim skilningi að hann stæði öðrum lærisveinum framar að mannkostum eða náðargjöfum, eins og hann væri dýrlingur sem nyti sérstakra forréttinda. Í vissum skilningi var hann þó kraftaverkamaður, ef með því er átt við að hann vann undur sem eru hinum náttúrlega og holdlega manni ómöguleg. Guði eru allir hlutir mögulegir, og því er lýst yfir að svo sé einnig um þann sem trúir. Guð ætlaði George Müller að vera lifandi áminning og áfellisdómur yfir máttleysi hins venjulega lærisveins í reynd, hvar sem menn urðu vitni að verki hans eða lesa sögu hans. Á meðan menn spyrja hvort bænin geti áorkað svipuðum undrum og í gamla daga, er hér maður sem svarar spurningunni með óhrekjandi rökum staðreyndanna. Máttleysi stafar alltaf af bænleysi. Við þurfum ekki að vera syndlaus og fullkomin, eða hafin upp til sérstakrar virðingar, forréttinda og náðargjafa, til að geta beitt þessu undursamlega máttarvopni hjá Guði; en það er nauðsynlegt að við séum bænafólk – menn og konur sem iðka fasta, trúandi og þrautseiga bæn.

George Müller taldi ekkert of smávægilegt til að vera bænarefni, því ekkert er of smávægilegt til að njóta umhyggju Guðs. Ef Hann telur hárin á höfði okkar, tekur eftir því þegar spörfugl fellur til jarðar og klæðir grasið á vellinum, þá er ekkert sem varðar börn Hans of lágt sett fyrir blíða umhugsun Hans. Í hverri neyð var eina úrræði hans að bera skort sinn fram fyrir Föður sinn. Þegar arfur upp á fimm hundruð pund var enn óútgreiddur árið 1858, eftir fjórtán mánaða þóf í skiptarétti, var Drottinn grátbeðinn um að láta þessa peninga berast honum fljótt í hendur. Hann bað þennan arf út úr fjötrum skiptaréttarins, rétt eins og bænin leiddi Pétur út úr fangelsinu forðum daga. Peningarnir voru greiddir út þvert á öll mannleg líkindi, og það með fjögurra prósenta vöxtum. Þegar stórar gjafir voru boðnar fram var beðið um náð til að vita hvort þiggja ætti þær eða afþakka, svo að ekkert fé væri gripið af græðgi þess sjálfs vegna. Og ef ekki var hægt að þiggja gjöfina án þess að gangast undir skilmála sem voru Guði til vanheiðurs, bað hann þess að henni yrði hafnað af slíkri mildi, kærleika, auðmýkt og þó festu, að sjálf synjunin og endursendingin sýndi að hann kæmi ekki fram á eigin vegum, heldur sem þjónn undir valdi æðri Meistara.

Þetta eru stærri og alvarlegri mál sem eðlilegt gæti þótt að leggja fyrir Guð til að biðja um leiðsögn og hjálp. En George Müller lét ekki þar við sitja. Í smærri málum, allt niður í hin allra minnstu, leitaði hann og hlaut sams konar aðstoð. Elsti vinur hans, Robert C. Chapman í Barnstaple, sagði höfundi þessarar bókar eftirfarandi einföldu sögu:

Á fyrstu dögum kærleika síns til Krists heimsótti hann vin sinn og sá hann vera að laga fjaðrapenna. Þá sagði hann: „Bróðir H––, biður þú til Guðs þegar þú lagar pennann þinn?“ Svarið var: „Það væri gott að gera það, en ég get ekki sagt að ég biðji þegar ég laga pennann minn.“ Bróðir Müller svaraði: „Ég geri það alltaf, og fyrir vikið laga ég pennann minn miklu betur.“

Þegar við lítum nú í síðasta sinn til baka á þennan Guðs mann, blasa við sjö áberandi eiginleikar í fari hans sem saman gerðu hann að því sem hann var: óflekkaður heiðarleiki, barnsleg einlægni, viðskiptaleg nákvæmni, óbilandi staðfesta, djörfung trúarinnar, látlaus bæn og fúsleiki til að gefa sig glaður á Guðs vald. Heilagt líferni hans var nauðsynleg forsenda hinnar ríkulegu þjónustu hans, eins og svo fallega er gefið í skyn í seytjánda versi nítugasta sálmsins:

„Hylli Drottins, Guðs vors, sé yfir oss,styrk þú verk handa vorra.“

Hvernig getur verk handa okkar í raun verið styrkt og staðfest fyrir blessun Drottins okkar, nema fegurð Hans sé einnig yfir okkur – fegurð heilagleika Hans sem ummyndar líf okkar og vitnar um verk Hans í okkur?

Þetta nægir þegar litið er um öxl. En við megum ekki ljúka máli okkar án þess að horfa einnig fram á við. Til eru tvö merkileg orð frá Drottni okkar sem bæta hvort annað upp og ætti að setja hlið við hlið:

„Hver sem vill fylgja mér, afneiti sjálfum sér, taki kross sinn og fylgi mér.“

„Sá sem þjónar mér, fylgi mér eftir, og hvar sem ég er, þar mun og þjónn minn vera. Þann sem þjónar mér, mun faðirinn heiðra.“

Annað þessara orða dregur fram krossinn, en hitt kórónuna; annað afneitunina, en hitt umbunina. Í báðum tilvikum hljóðar boðið svo: „fylgi mér“; en í síðara ritningarorðinu nær fylgdin við Krist lengra en að krossinum á Golgata. Hún nær í gegnum gröfina til upprisulífsins, hinnar helgu göngu í Andanum í fjörutíu daga, uppstigningarinnar til hinna himnesku staða, setunnar við hægri hönd Guðs, birtingar Hans við endurkomuna og samfélagsins í lokaríki Hans í dýrðinni. Og tvenns konar umbun er sérstaklega dregin fram: í fyrsta lagi hið eilífa heimili með Kristi, og í öðru lagi hinn háleiti heiður frá Föðurnum. Við horfum of oft aðeins á krossinn og krossfestinguna, og sjáum því líf okkar í Kristi einungis sem einingu með Honum í þjáningu og þjónustu. Við þurfum að horfa lengra og sjá einingu okkar með Honum í endurgjaldi og launum, ef við eigum að fá heildarsýn yfir fyrirheit Hans og framtíðarvon okkar. Sjálfsafneitun er ekki svo mjög fátækt heldur frestun: við fórnum núverandi gæðum vegna meiri og betri gæða í framtíðinni. Jafnvel Drottinn okkar Sjálfur fékk styrk til að líða þolinmóðlega á krossi og meta smán einskis vegna þeirrar gleði sem beið Hans og dýrðar lokasigurs Hans. Ef sporin niður á við í lægingunni voru sjö, þá eru sporin upp á við í upphafningunni einnig sjö, uns hvert kné beygir sig í lotningu við fætur Hans og sérhver tunga játar að Hann er Drottinn alls. Sá sem steig niður er hinn sami og steig upp, hátt upp yfir alla himna, til þess að Hann fyllti allt.

George Müller taldi allt sem menn telja ávinning vera tjón, en það var vegna þeirra yfirburða að þekkja Jesú, Drottin sinn. Hann missti allt og mat það sem sorp, en það var til þess að hann gæti áunnið Krist og reynst vera í Honum; til þess að hann fengi að þekkja Hann, og ekki aðeins samfélag písla Hans og það að mótast eftir Honum í dauða Hans, heldur einnig kraft upprisu Hans, það að mótast eftir lífi Hans og eiga samfélag í dýrð Hans. Hann skildi allt það eftir að baki sem heimurinn metur mikils, en teygði sig fram og sótti fram á við í átt að markinu, eftir sigurlaunum hinnar háu köllunar Guðs í Kristi Jesú. „Þetta hugarfar skulum vér því allir hafa, sem fullkomnir erum.“

Þegar Drottinn Jesús var á jörðu var einn lærisveinn sem Hann elskaði, sem einnig hallaðist að brjósti Hans og skipaði þann heiðurssess sem aðeins einn gat setið í. En nú þegar Hann er á himnum getur sérhver lærisveinn verið hinn elskaði, skipað heiðurssessinn og hallast að brjósti Hans. Enginn situr einn að forréttindunum og blessuninni. Sá sem fylgir Honum náið eftir og er stöðugur í Honum þekkir þá sérstöku nánd í samfélagi og þann heiður innileikans sem geymdur er þeim sem eru kallaðir og útvaldir og trúir, og fylgja Lambinu hvert sem Það fer. Þeir þjónar Guðs sem afneita sjálfum sér eru á leið til hinnar endanlegu sjöföldu fullkomnunar, heima hjá Honum og krýndir heiðri: „Og engin bölvun mun framar til vera. Og hásæti Guðs og lambsins mun í borginni vera og þjónar hans munu honum þjóna. Þeir munu sjá ásjónu hans og nafn hans mun vera á ennum þeirra. Og nótt mun ekki framar til vera … og þeir munu ríkja um aldir alda.“ Amen!