Synd og hjálpræði

Fyrri hluti

Lærisveinninn: Meistari, það er nær öllum ljóst að það er synd að óhlýðnast Guði og hætta að tilbiðja Hann, og hinar banvænu afleiðingar þess blasa við í ástandi heimsins nú á dögum. En hvað syndin í raun og veru er, er ekki fyllilega ljóst. Hvernig gat syndin orðið til í sjálfri nærveru almáttugs Guðs, í andstöðu við vilja Hans og í Hans eigin heimi?

Meistarinn: 1. Synd er það að varpa frá sér vilja Guðs og lifa eftir eigin vilja, að yfirgefa það sem er satt og rétt til þess að fullnægja eigin girndum í þeirri trú að þannig megi öðlast hamingju. En með því móti öðlast maðurinn þó hvorki sanna hamingju né nýtur sannrar gleði. Syndin hefur enga persónulega verund, svo að enginn geti sagt um hana að einhver hafi skapað hana. Hún er einfaldlega heiti á ástandi eða ásigkomulagi. Það er aðeins einn Skapari og Hann er góður, og góður Skapari gat ekki skapað neitt illt, því að slíkt gengi gegn sjálfu eðli Hans. Og fyrir utan hinn eina Skapara er enginn annar til sem hefði getað skapað syndina. Satan getur aðeins spillt því sem þegar hefur verið skapað, en hann hefur engan mátt til að skapa nokkurn hlut. Syndin er því ekki hluti af sköpunarverkinu, og ekki heldur hefur hún sjálfstæða tilvist þannig að hægt væri að skapa hana. Hún er einfaldlega tálvænt tilveruástand sem leiðir til tortímingar.

Til dæmis er ljósið nokkuð sem á sér raunverulega tilvist, en það á myrkrið ekki; það er aðeins ástand, fjarvera ljóssins. Þannig er syndin eða hið illa ekki sjálfstætt fyrirbæri, heldur einfaldlega skortur á hinu góða eða fjarvera þess. Þetta myrka ástand hins illa er afar skelfilegt, því að sökum þess villast margir af réttri leið, bíða skipbrot á skerjum Satans, steypast niður í myrkur helvítis og glatast. Af þessari ástæðu birtist Ég, sem er Ljós heimsins, í holdi, til þess að þeir sem setja traust sitt á Mig skyldu ekki farast, því að Ég frelsa þá frá valdi myrkursins og leiði þá heila í þá þráðu og himnesku höfn, þar sem hvorki finnst nafn né nokkurt merki myrkurs (Opinberunarbókin 21:23; 22:5).Opinberunarbókin 21:23

2. Þú spyrð hvernig þetta myrka ástand syndarinnar hafi getað orðið til í sjálfri nærveru Drottins sköpunarinnar. Það varð til vegna þess að Satan og mennirnir leituðust af eigin hvötum við að fullnægja girndum sínum með ólögmætum og röngum hætti. Og ef þú spyrð hvers vegna Guð hafi ekki skapað manninn þannig úr garði gerðan að hann gæti ekki fallið í slíkt ástand, þá er svarið það, að hefði hann verið smíðaður líkt og vél hefði hann aldrei getað náð því sæluástandi sem aðeins verður höndlað með breytni sem sprettur af frjálsu vali. Adam og Eva féllu fyrir vélráðum og blekkingum Satans vegna þess að í syndlausu ástandi sínu vissu þau ekki að til væru nokkrir hlutir á borð við lygar og svik. Fyrir þann tíma vissi Satan ekki heldur sjálfur af tilvist þess hroka sem varð til þess að honum var varpað út úr himnaríki, því að á undan honum var enginn hroki til. Og þótt þetta ástand syndarinnar hafi komið upp bæði hjá mönnum og Satan, hefur Guð með almætti Sínu snúið því ástandi á nýjan veg, svo að jafnvel upp úr því hefur Hann leitt hinn göfugasta ávöxt.

Í fyrsta lagi birtist hinn takmarkalausi kærleikur Guðs í holdtekjunni og endurlausninni, en við aðrar kringumstæður hefði hann verið hulinn áfram; og í öðru lagi munu hinir endurleystu, eftir að hafa bergt á beiskju syndarinnar, njóta sælu himinsins enn mun ríkulegar, rétt eins og sætleiki hunangsins veitir enn meiri unað eftir að bragðað hefur verið á einhverju beisku. Því að á himnum syndga þeir ekki framar, heldur þjóna þeir Guði Föður sínum í hógværð og hlýðnum kærleika og dvelja hjá Honum í fögnuði um aldir alda.

3. Menn eru ákafir í að finna galla á sólu og tungli, svo sem bletti og myrkva, en blettum og myrkvum syndarinnar gefa þeir engan gaum. Af þessu máttu marka hve mikið myrkrið í mönnunum er, þegar sjálft ljósið í þeim er myrkur (Matteusarguðspjall 6:23). Rétt eins og líkami hins holdsveika verður dofinn og tilfinningalaus vegna sjúkdóms hans, þannig sljóvgast hjarta og hugur mannsins og verða tilfinningalaus af völdum syndarinnar, svo að hann kennir hvorki viðbjóðs né sársauka. En sá tími mun renna upp að hann vaknar til vitundar um hina skelfilegu eyðileggingu hennar, og þá verður grátur og gnístran tanna.Matteus 6:23

4. Margir sem eru sokknir í synd gera sér enga grein fyrir þunga hennar, rétt eins og sá sem kafar í vatn getur haft mörg tonn af vatni yfir sér en finnur alls ekkert fyrir þyngd þess fyrr en hann kafnar í dauðanum. En sá sem kemur upp úr vatninu og reynir að bera eitthvað af því í burtu finnur brátt þyngd þess, hversu lítið sem hann tekur upp; og sá sem finnur byrði syndar sinnar og kemur til Mín í iðrun mun ókeypis öðlast sanna hvíld, Því að Mannssonurinn er kominn að leita að hinu týnda og frelsa það þá (Matteusarguðspjall 11:28; Lúkasarguðspjall 19:10).Lúkas 19:10 · Biblían 1981 · Matteus 11:28

5. Það þarf ekki hver einasti limur líkamans að verða ónýtur og máttvana áður en dauðinn ber að. Veikleiki í hjarta eða heila, eða högg á þau líffæri, nægir til að binda enda á lífið, hversu hraustir og heilbrigðir sem aðrir hlutar líkamans kunna að vera. Þannig nægir ein synd, með eituráhrifum sínum á huga og hjarta, til að leggja í rúst andlegt líf, ekki aðeins eins manns, heldur heillar fjölskyldu eða þjóðar, og jafnvel alls mannkyns. Slík var synd Adams. En rétt eins og eitt orð frá Mér gat kallað Lasarus út úr gröfinni, þannig nægir það líka til að gefa öllum eilíft líf.

6. Stundum ber svo við að dýr eða fugl snýr aftur til síns eigin kyns eftir langa samvist við manninn, en í stað þess að taka vel á móti því ráðast hin dýrin á það og bana því, og stafar það af því að við hina löngu dvöl og kynni af manninum hafa venjur þess og lífshættir gjörbreyst. Á sama hátt og dýrin hleypa ekki í hóp sinn þeim af sínu kyni sem hafa orðið fyrir áhrifum mannsins, hvernig geta þá hinir heilögu og englarnir á himnum boðið þá syndara velkomna sem hafa lifað í nánu samfélagi við vonda menn? Þetta merkir ekki að hinir heilögu og englarnir beri engan kærleika til syndugra manna, heldur mun sjálft hið heilaga andrúmsloft himinsins vera slíkum mönnum ógeðfellt. Því að það er augljóst, að þegar syndurum er illa við félagsskap góðra manna í þessum heimi, hvernig geta þeir þá verið sælir í félagsskap þeirra um alla eilífð? Í þeirra augum yrði slíkur himinn jafn ógeðfelldur og sjálft helvíti.

Þú skalt ekki ætla að Guð eða lýður Hans muni reka syndara út úr himnaríki og varpa þeim í helvíti, því að Guð, sem er kærleikur, hefur aldrei varpað neinum í helvíti og mun aldrei gera það. Það er hið sauruga líferni syndarans sem leiðir hann til helvítis. Löngu áður en ævilokin færa himin og helvíti nær okkur hefur í hjarta hvers manns verið reist hans eigið himnaríki eða helvíti, allt eftir góðu eða illu eðli hans. Hver sá sem þráir að frelsast frá þeirri eilífu kvöl, hann iðrist því synda sinna af heilum huga og gefi Mér hjarta sitt, svo að hann megi fyrir nærveru Mína hjá sér og áhrif heilags anda verða barn Guðs ríkis að eilífu.

7. Uppreisnarmaður sem rís gegn konungi eða stjórnvöldum í þessum heimi getur bjargað sér með því að leita hælis í öðru landi, en hvert getur sá sem rís gegn Guði flúið til að vera óhultur? Hvert sem hann fer, jafnvel í himin eða helvíti, mun hann ætíð finna nærveru Guðs (Sálmarnir 139:7-8). Hann mun hvergi finna grið nema í iðrun og undirgefni við Drottin sinn.

8. Fíkjuviðarblöðin voru Adam og Evu of rýr skýla, og því gaf Guð þeim kyrtla úr skinni. Á sama hátt eru góðverk mannsins jafn gagnslaus og fíkjuviðarblöðin til að bjarga honum frá hinni komandi reiði. Ekkert mun duga nema skikkja réttlætis Míns.

9. Náttfiðrildið hugsar ekki um mátt logans sem brennir og eyðir, heldur heillast af skærum bjarma hans, flýgur beint inn í hann og ferst. Eins er um manninn; hann skeytir engu um hinn eitraða tortímingarmátt syndarinnar, heldur finnur aðeins tálbeituna og steypir sér í eilífa glötun. En ljós Mitt bjargar syndaranum frá dauða og veitir honum líf og varanlega hamingju. Maðurinn var þannig skapaður að hann er fær um að tileinka sér hina dýrmætu gjöf hins sanna ljóss Míns.

10. Syndin er hvorki blekking né hugarburður, heldur hafa í þessu ástandi andlegs myrkurs, fyrir tilverknað hins illa vilja mannsins, kviknað slík lifandi fræ hins illa sem munu sýkja anda hans til frambúðar og tortíma honum að lokum – rétt eins og bólusótt getur á örskömmum tíma eyðilagt fegurð manns fyrir fullt og allt og breytt henni í viðbjóðslegan ljótleika. Eins og Guð skapaði ekki vonskuna, þannig skapaði Hann ekki heldur sjúkdóma og líkamlegar þjáningar. Þær eru einfaldlega eðlileg afleiðing af óhlýðni mannsins. Sársauki og sjúkdómar eru ekki heldur hugarburður, heldur eru þau ytri og sýnilegir ávextir hins dulda og ósýnilega sjúkdóms syndarinnar, hvort heldur um er að ræða eigin synd mannsins eða synd þeirrar fjölskyldu sem hann tilheyrir. Þegar allir þessir limir iðrast og sameinast Mér, streymir blóð Mitt, sem veitir heilsu, um þá alla, læknar alla þeirra innri og ósýnilegu sjúkdóma og gefur þeim heilbrigði um alla eilífð. Til slíks heilbrigðis var maðurinn skapaður, svo að hann mætti búa í sælu hjá Drottni sínum og Meistara að eilífu.

Síðari hluti

Lærisveinninn: Meistari, nú á dögum líta sumir lærðir menn og fylgjendur þeirra á friðþægingu Þína og endurlausnina fyrir blóðið sem merkingarlausa og fánýta, og segja að Kristur hafi aðeins verið mikill kennari og fyrirmynd fyrir andlegt líf okkar, og að hjálpræðið og hin eilífa hamingja séu komin undir okkar eigin viðleitni og góðverkum.

Meistarinn: 1. Gleymdu því aldrei að andleg og trúarleg sannindi tengjast síður höfðinu en hjartanu, sem er musteri Guðs, og þegar hjartað fyllist nærveru Guðs upplýsist höfuðið einnig. Því að hugurinn og augu skilningsins eru gagnslaus án hins sanna ljóss, rétt eins og hin líkamlegu augu eru gagnslaus án dagsbirtunnar. Í myrkrinu getur maður villst á reipi og höggormi, rétt eins og vitringar þessa heims afbaka andlegan sannleika og leiða einfaldar sálir afvega. Þannig notaði Satan hvorki sauðinn né dúfuna þegar hann tældi Evu, heldur höggorminn, sem var slægastur allra dýra. Eins tekur hann speki spekinganna og snilli hinna lærðu og gerir úr þeim verkfæri sem henta tilgangi hans. En það nægir ekki að vera lærður og skarpskyggn; maðurinn verður einnig að búa yfir sakleysi dúfunnar, og þess vegna hef Ég sagt: „Verið kænir sem höggormar og falslausir sem dúfur“ (Matteusarguðspjall 10:16).Matteus 10:16

2. Kross Minn og friðþæging gera hið sama fyrir trúaða menn og eirormurinn gerði fyrir Ísraelsmenn, því að hver sá sem leit upp til hans með augum trúarinnar frelsaðist (Fjórða Mósebók 21:9; Jóhannesarguðspjall 3:14-15). Sumir voru þó þeirrar gerðar að í stað þess að trúa litu þeir aðeins á hann sem eir einan, tóku að gagnrýna og sögðu: „Ef Móse hefði útvegað móteitur eða gæfi okkur eitthvert kröftugt lyf eða sérstakt meðal við biti þessara eitruðu höggorma, þá væri hægt að setja traust sitt á slíkt, en hvaða mátt hefur þessi stöng yfir banvænu eitri?“ Þeir dóu allir. Eins er það nú á dögum, að þeir sem finna að þeirri leið til hjálpræðis sem Guð hefur fyrirbúið munu farast í eitri eigin syndar.Fjórða Mósebók 21:9 · Jóhannes 3:14, 15

3. Ungur maður hrapaði fram af kletti og slasaðist svo illa og missti svo mikið blóð að hann var dauðvona. Þegar faðir hans fór með hann til læknisins sagði læknirinn: „Lífið er í blóðinu, og blóðforði þessa unga manns er á þrotum; en ef einhver er fús til að fórna eigin lífi getur hann náð sér, annars mun hann deyja.“ Faðirinn, sem bar ómældan kærleika í brjósti til sonar síns, bauð fram sitt eigið blóð, og þegar því hafði verið dælt í æðar unga mannsins náði hann bata. Maðurinn hefur hrapað af fjalli heilagleikans og liggur sundurmarinn og særður af syndum sínum, og vegna þeirra sára hefur andlegt líf hans fjarað út og hann er kominn í dauðann. En fyrir þá sem trúa á Mig úthelli Ég Mínu eigin eilífa og andlega blóði, til þess að þeir megi frelsast frá dauða og öðlast eilíft líf. Til þess er Ég kominn að þeir hafi líf, líf í fullri gnægð (Jóhannesarguðspjall 10:10), og lifi þannig um aldir alda.Jóhannes 10:10 · Biblían 1981

4. Í fornöld var mönnum bannað að drekka blóð dýra eða neyta ákveðinnar fæðu í þeirri trú að þannig myndu þeir komast hjá tilteknum sjúkdómum, og einnig til þess að dýrslegar hneigðir mannsins, sem hefur dýrslegan líkama, skyldu ekki eflast við það að hann æti hold og drykki blóð. En nú: „Hold mitt er sönn fæða, og blóð mitt er sannur drykkur“ (Jóhannesarguðspjall 6:55), því að þau gefa andlegt líf, og fyrir þau veitist fullkomið heilbrigði og himnesk sæla og gleði.Jóhannes 6:55 · Biblían 1981

5. Fyrirgefning syndanna jafngildir ekki fullu hjálpræði, því að það fæst aðeins með fullkomnu frelsi frá syndinni. Það getur nefnilega farið svo að maður deyi úr sjúkdómi syndar sinnar þótt hann hafi hlotið fulla sakaruppgjöf fyrir hana. Til dæmis hafði maður nokkur orðið fyrir heilaskemmdum af völdum langvinnra veikinda, og í því ástandi réðst hann á annan mann og varð honum að bana. Þegar dauðadómur var kveðinn upp yfir honum gerðu ættingjar hans grein fyrir málsatvikum og báðu honum vægðar, og honum var veitt náðun fyrir morðsyndina. En áður en vinir hans næðu til hans með gleðifréttirnar, raunar á meðan þeir voru enn á leiðinni, lést hann úr sjúkdómnum sem hafði orðið til þess að hann framdi morðið.

Hvaða gagn var morðingjanum í þessari náðun? Raunveruleg björgun hans hefði falist í því að læknast af sjúkdómi sínum, og þá hefði hann getað notið sannrar hamingju af náðun sinni. Af þessari ástæðu birtist Ég í holdi til þess að Ég mætti frelsa iðrunarfulla og trúaða menn frá sjúkdómi syndarinnar, frá refsingu hennar og frá dauðanum, og nema þannig burt bæði orsök og afleiðingu. Þeir munu ekki deyja í syndum sínum, því að Ég mun frelsa þá (Matteusarguðspjall 1:21), og þeir munu stíga út úr dauðanum og verða erfingjar eilífs lífs.Matteus 1:21

6. Mörgum er lífið fullt af háska, og þeim er líkt farið og veiðimanninum sem kom auga á hunangsköku á trjágrein sem slútti yfir á. Hann klifraði upp og tók að gæða sér á hunanginu, alls ómeðvitaður um að hann var í lífsháska, því að í ánni fyrir neðan hann lá krókódíll með opið ginið og beið þess að gleypa hann, en við rætur trésins hafði úlfahjörð safnast saman og beið þess að hann kæmi niður. Og það sem verra var: skordýr höfðu nagað í sundur rætur trésins sem hann sat í, og það var nær falli. Skömmu síðar féll tréð og hinn grunlausi veiðimaður varð krókódílnum að bráð. Þannig nýtur líka mannsandinn, sem hreiðrað hefur um sig í líkamanum, um stutta hríð hins falska og stundlega unaðar syndarinnar sem safnast hefur í hunangsköku heilans, án þess að leiða hugann að því að hann er staddur í miðjum hinum ógnþrungna frumskógi heimsins. Þar situr Satan reiðubúinn að rífa hann í sig, og helvíti bíður líkt og krókódíll með opið ginið eftir að gleypa hann, en verst af öllu er þó að hið agnarsmáa og ósýnilega skordýr syndarinnar hefur nagað í sundur sjálfar rætur líkamans og lífsins. Brátt fellur sálin og verður helvíti að eilífri bráð. En þann syndara sem kemur til Mín mun Ég frelsa frá syndinni, frá Satan og frá helvíti, og Ég mun gefa honum eilífan fögnuð „sem enginn tekur frá honum“ (Jóhannesarguðspjall 16:22).Jóhannes 16:22

7. Með slægum fortölum og tálbeitum dregur Satan menn til sín og gleypir þá, rétt eins og snákur dáleðir smáfugla með segulmagni í bliki augna sinna og gerir þá að bráð sinni. En þeim sem trúa á Mig veiti Ég frelsun frá hinum gamla höggormi og frá tálum þessa heims sem tortímir sálinni. Ég geri þá frjálsa svo að þeir hefjast á loft á vængjum bænarinnar, líkt og fugl sem vinnur auðveldlega á þyngdarafli jarðar og flýgur frjáls um opinn himininn, uns þeir ná að lokum hinum örugga griðastað og hinu kæra heimili hjarta síns, dregnir þangað af ljúfu aðdráttarafli kærleika Míns.

8. Rétt eins og maður sem haldinn er gulu sér allt í gulum lit, þannig tekur sjálfur sannleikurinn á sig mynd og mót syndarinnar eða kenninganna í augum syndarans og heimspekingsins, og það kemur lítt á óvart þótt slíkir menn gangi skrefi lengra og telji Mig syndara líkt og þá sjálfa. En verk Mitt, sem er hjálpræði syndara, er ekki háð velþóknun heimsins, heldur fer það ótruflað sína leið að eilífu í lífi hinna trúuðu. Rétt eins og Leví, sem enn var í lendum Abrahams, greiddi Mér tíund þótt hann væri enn ófæddur, þannig eiga allar kynslóðir trúaðra í Mér, sem fórnað var á krossinum, friðþægingu og lausnargjald fyrir syndir sínar, þótt þeir væru ekki einu sinni fæddir á þeim tíma; því að þetta hjálpræði er ætlað öllum kynþáttum manna í heiminum.

9. Sú staðhæfing að maður geti fyrir eigin rammleik og góð verk áunnið sér hjálpræði er heimskuleg og fjarstæðukennd svo lengi sem maðurinn er ekki endurfæddur. Valdhafar heimsins og siðameistarar segja: „Verðið góð með því að gera gott,“ en þetta segi Ég: „Verðið fyrst góð sjálf áður en þið vinnið góð verk.“ Þegar gengið hefur verið inn í hið nýja og góða líf munu góð verk fylgja sem eðlileg afleiðing.

Aðeins heimskingi myndi halda því fram að tré sem ber beiskan ávöxt verði að lokum sætt við það eitt að bera sífellt ávöxt. Hitt er sannleikurinn að beiskt tré getur orðið sætt ef það er grætt á sætt tré, þannig að lífið og eiginleikarnir sem búa í hinu sæta tré streymi inn í hið beiska og hin eðlislæga beiskja þess hverfi. Þetta er það sem við köllum nýja sköpun. Eins getur syndarinn haft löngun til að gera það sem rétt er, og þó verður árangurinn enginn annar en synd; en þegar hann iðrast og er fyrir trú græddur á Mig deyr hinn gamli maður í honum og hann verður ný sköpun. Af þessu nýja lífi, sem á upptök sín í hjálpræðinu, spretta þá góð verk sem ávöxtur, og sá ávöxtur varir að eilífu.

10. Margir hafa lært það af reynslunni að eðlislæg góðmennska mannsins getur hvorki veitt sannan frið í hjarta né gefið honum fullvissu um hjálpræði eða eilíft líf. Ungi maðurinn sem kom til Mín í leit að eilífu lífi er dæmi um þetta. Fyrsta hugmynd hans um Mig var röng, líkt og hjá sumum veraldarvitrum mönnum og fylgjendum þeirra nú á dögum. Hann hélt Mig vera einn af þeim kennurum sem eru líkir hvítkölkuðum gröfum og hafa ekki snefil af sannri gæsku í lífi sínu. Þess vegna sagði Ég við hann: „Hví spyr þú mig um hið góða? Einn er hinn góði.“ En hann kom ekki auga á að í Mér bjó hinn eini gjafari gæsku og lífs; og þegar Ég vildi taka hann í samfélag Mitt, gera hann að sannarlega góðum manni og gefa honum líf, varð hann hryggur og fór frá Mér. Líf hans gerir þó eitt fullkomlega ljóst, og það er að boðorðahald hans og góðmennska svalaði honum hvorki né veitti honum fullvissu um eilíft líf. Hefðu góðverk hans veitt honum frið hefði hann ekki komið til að spyrja Mig ráða, eða hefði hann komið hefði hann ekki farið hryggur frá Mér, heldur hefði hann trúað orðum Mínum og farið burt fullur fögnuðar.

Ekki löngu síðar þekkti hinn ungi maður Páll Mig, og þrá hjarta hans varð fyllilega svalað. Í stað þess að snúa hryggur frá lét hann allt sitt af hendi og fylgdi Mér (Filippíbréfið 3:6-15). Þannig mun hver sá sem hættir að treysta á eigið réttlæti og fylgir Mér þiggja af Mér sannan frið og eilíft líf.Filippíbréfið 3:6–15